تمرکز افغانستان به آسیای میانه؛ پس از رییس جمهور، حنیف اتمر به آسیای میانه رفت

۲۸ سرطان ۱۳۹۶ هشدار

مشاور امنیت ملی افغانستان، به کشورهای آسیای میانه رفته و با مقات این کشور‌ها، دیدار و گفت‌و گو کرد. محمد حنیف اتمر را در این سفر یک هیأت بلند پایه دولتی نیز هم‌راهی می‌کند. او در این سفر، ناوقت روز سه شنبه با آقای بیبوت اتامکلوف وزیر دفاع وصنعت هوایی قزاقستان دیدار کرد. مشاور امنیت ملی افغانستان، روی تجهیز و آموزش نیروهای افغانستان تاکید کرد وخواهان هم‌کاری آن کشور، با نیروهای هوایی افغانستان شد. حنیف اتمر مشاور امنیت ملی افغانستان گفت، هراس افگنی با گذشت هر روز به مشکلی جدی تر برای منطقه و جهان مبدل می‌گردد. او افزود که نیروهای امنیتی افغانستان به گونه صادقانه دربرابر گروه‌های تروریستی سرگرم مبارزه هشتند و نمی‌گذارند که هراس افگنان در افغانستان بیشتر نفوذ نمایند و به خطر جدی تر از این برای منطقه مبدل گردند.

وزیر دفاع وصنعت هوایی قزاقستان نیز در این دیدار، افغانستان را کشور دوست و برادر قزاقستان خواند. او گفت که برای کشورهای منطقه این مساله روشن است که ثبات و پیشرفت منطقه وابسته به امنیت وثبات در افغانستان است. آقای اتامکلوف گفت که قزاقستان از هرگونه تلاش منطقه‌یی و جهانی برای صلح و امنیت در افغانستان پشتیبانی می‌نماید. او افزود که قزاقستان آماده هم‌کاری با مردم و دولت افغانستان درکار مبارزه با هراس افگنی است.  وزیر دفاع وصنعت فضایی قزاقستان در این دیدار، وعده سپرد که با نیروهای هوایی افغانستا هم‌کاری می نمایند و تجارب شان را نیز با این نیروهاه شریک خواهند ساخت.

روسیه انتخاب دوم افغانستان پس از امریکا

حنیف اتمر، مشاور امنیت ملی افغانستان، پیش از این نیز در در کشورهای حوزه اتحاد جماهیر شوروی سابق سفرهایی داشت. او در اواخر سال ۱۳۹۵ خورشیدی به روسیه رفت و با همتای روسی خود در مسکو، دیدار کرد. آقای اتمر در آن سفر، روسیه را یک متحد مهم و کلیدی در امر مبارزه با تروریسم و کمک به افزایش توانمندی ارتش افغانستان خواند. دفتر شورای امنیت ملی افغانستان پیرامون آن سفر گفته بود: ” در دیدار امروز (جمعه، ۲۷ حوت) روی مبارزه با تروریسم، روند صلح افغانستان، قاچاق مواد مخدر و توسعه روابط اقتصادی و تجارتی میان این دو کشور تبادل نظر صورت گرفته است.”

مشاور امنیت ملی افغانستان یک‌سال قبل نیز در ماه اسد ۱۳۹۵ برای تهیه و خرید چرخ بال‌های لجستیکی و جنگی به روسیه سفر کرد. تهیه هلیکوپترهای نوع MI۱۷ حمل و نقل و MI۳۵ جنگی برای نیروهای هوایی افغانستان، از اهداف این سفر بود .او در آن سفر با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور، وزیران امور خارجه، دفاع و همچنین وزیر داخله روسیه دیدار کرده بود.

مشاور امنیت ملی رییس جمهور، کمی پیش‌تر از آن، در دیدار با امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، مسایل مربوط به مبارزه‌ای مشترک با تروریسم و افراط گرایی، قاچاق مواد مخدر و مراقبت از مرزهای دو کشور را بررسی کرد. او در آن سفر با مقام‌های شورای امنیت ملی و کمیته دولتی امنیت ملی تاجیکستان نیز در باره مسایل مورد نگرانی هردو کشور، دیدار و ملاقات کرد.

آنچه که پیداست تمامی این سفر‌ها، برای جذب کمک‌های نظامی این کشورها صورت می‌گیرد. چنان‌چه او نزدیک به یک و نیم سال قبل، ده هزار کلاشنیکوف را از سفیر روسیه در کابل تحویل گرفت. مشاور امنیت ملی افغانستان در مراسمی که به این منظور برگزار شده بود گفت که این کمک برای افغانستان اهمیت سیاسی دارد و درخور توجه خاص‌است.

آقای اتمر در همه این سفرها گفته که افغانستان، روسیه و کشورهای آسیای میانه تهدیدهای مشترک دارند و تمامی این کشورها باید مبارزه مشترکی را در برابر این دشمن مشترک و تروریزم بین‌المللی در پیش گیرند.

نگرانی ها از نزدیک شدن افغانستان به روسیه

اما این سفر‌ها و جذب کمک‌های نظامی از کشورهای حوزه روسیه، به همین سادگی نیز صورت نمی‌گیرد. به باور آگاهان پی‌آمد این سفرها، می‌تواند برای افغانستان، بسیار سنگین تمام شود. چرا که مسئولیت تجهیز، مشوره‌ دهی و آموزش نیروهای امنیتی افغانستان را سازمان پیمان آتلانتیک شمالی یا ناتو و در راس آن ایالات متحده امریکا به دوش دارد. سازمان و کشورهایی که با روسیه، روابط نیکی ندارند و رفتارهای آنان هر ازگاهی با تنش‌هایی همراه می‌شود.

نمایندگان مجلس می‌گویند، تقابل روسیه، ناتو و امریکا بر سر مسایل اوکراین و سوریه اکنون در افغانستان دنبال می‌شود و هرگونه نزدیکی کابل با روسیه و متحدان آن، می‌تواند به زیان افغانستان تمام شود. نمایندگان مجلس به همین دلیل، خواهان سیاستی اند که در آن تعادل میان امریکا و روسیه و هم‌پیمانان این دو ابرقدرت، حفظ شود.

فرهاد عظیمی یکی از نمایندگان مجلس به این باور است که تضاد و تقابل بین امریکا و روسیه در افغانستان، هیچ گاهی باعث موثریت و ثبات نمی شود. او به هشدار گفت: ” ما باید در هر حالت تعادل را حفظ بکنیم و هر نوع گرایشی که اضافه تر از آنچه توقع می‌رود، به سوی یکی از این کشور ها نشان داده شود، همان تعادل از بین می رود و این باعث می‌شود که ما به مشکلات بسیار جدی‌ای مواجه شویم. چنانچه گرایش بیش از حد افغانستان به امریکا باعث شد که روسیه حتا حاضر شد به گروه طالبان کمک کند. بنابرین در هر حالت یک عالت تعادل صد در صدی حفظ شود”.
اعضای مجلس نمایندگان با اشاره به سفر آقای اتمر به کشورهای آسیای میانه می افزایند که این سفرها باید از سال‌ها قبل آغاز می‌شد و به کشورهایی که در افغانستان منافع دارند و ذیدخل هستند، اطمنان داده می‌شد که افغانستان منافع همه‌ی آنان را در نظر دارد.

زلمی مجددی یک عضو دیگر مجلس نمایندگان هم می‌گوید که نمی شود هم‌زمان هم سیاست امریکا را در افغانستان پیش ببریم و هم به کشورهای آسیای میانه نزدیک شویم. او به هشدار می‌گوید: ” رفتن آقای اتمر را من زیاد مفید و موثر نمی دانم. اگر به این معنی باشد که گویا امریکا با ما صادق نیست و شما کشورها در چوکات هم‌کاری‌های منطقه‌ای هم‌کار باشید و در مبارزه با تروریزم با ما یک صدا باشید”.

این عضو مجلس تاکید دارد که حکومت افغانستان باید امریکا را به هم‌کاری‌های بیشتر وادارد، چرا که کابل با واشنگتن پیمان استراتژیک دارد و آن‌کشور باید به تعهدات‌اش در این زمینه عمل کند. آقای مجددی می‌گوید: ” باید حکومت افغانستان، سیاست مداران افغانستان به امریکا این موضوعات را گوش زد کند. زیرا افغانستان با امریکا پیمان امنیتی داره. باید امریکا در حمایت نیروهای افغانستان از هر لحاظ کارهای بنیادی را انجام دهد و در مبارزه جدی با تروریزم مساعی به خرج دهد و صادقانه عمل کند”.
تمرکز  افغانستان به کشورهای آسیای میانه، دلیل دیگری نیز دارد. احتمالن حکومت افغانستان می خواهد با پذیرفتن یک ریسک بزرگ، به همسایه های جنوبی و غربی بگوید، در سیاست هایش بازنگری کنند و دست از فشار مخالفت بر دارند.

البته که همواره کشورهای آسیای میانه یکی از گزینه های خوب برای افغانستان به منظور تامین ضرورت های داخلی در بخش های مختلف دانسته می شود. مسیرهای که می تواند پاکستان را از رده  خارج کند و درس خوبی هم برای اسلا آباد و تهران باشد تا از سیاست فشار و تحریم بر افغانستان دست بکشند. اما با تمام خوبی‌ها، ممکن این بازی جدیدی رنجش کلانی برای همکارانی غربی افغانستان به وجود بیاورد. شاید نزدیکی به روسیه و کشورهای هم پیمان این ابرقدرت، دل کشورهای غربی و به ویژه امریکا را برنجاند و آن کشورها در سیاست هایش در افغانستان تجدید نظر کند.

آصف سحر

 

هم رسانی