به داکتر مراجعه کنید به جای رفتن پیش ملا؛ خود را با دست خود نکشید

۱۵ اسد ۱۳۹۶ هشدار

زردی سیاه یا هیپاتیت یکی از مرگ‌بارترین بیماری‌های ویروسی است که سالانه جان هزاران نفر را می‌گیرد. این بیماری به سادگی از یک فرد به فرد دیگر انتقال می‌کند. در افغانستان با آن‌که آمار دقیقی از مبتلایان به این بیماری وجود ندارد؛ اما در بیمارستان انتانی کابل روزانه ۸ تا ۱۰ بیمار مبتلا به زردی سیاه مراجعه می‌کنند.

۲۸ جولای، روز جهانی مبارزه با زردی سیاه بود. این بیماری کشنده که ساری و ویروسی است، در افغانستان، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. تاکنون سروی دقیق برای آمارگیری از افرادی که به این بیماری مبتلا اند، در افغانستان صورت نگرفته است.

فرید الله عمری یکی از داکتران موظف در بیمارستان انتانی کابل به هشدار گفت، افرادی که به خارج می‌روند، پس از معاینات خون شان که مبتلا به زردی سیاه اند، به این بیمارستان مراجعه می‌کنند. او افزود، با آن که شیوع این بیماری در افغانستان گراف بالایی دارد؛ اما مردم این کشور آگاهی اندکی از این بیماری دارند.

زردی سیاه چیست

هیپاتیت B یا زردی سیاه یک نوع ویروس «DNA» است که با تخریب حجرات جگر، باعث مرگ افراد می‌شود و یک مرض ساری است. این بیماری در افغانستان رو به افزایش است.

 وزارت صحت عامه افغانستان می‌گوید که شیوع هیپاتیت B در افغانستان بیشتر از ۷ درصد است که قابل تداوی است؛ اما هیپاتیت C یا زردی سفید کمتر قابل تداوی است و نزدیک به ۳۰ درصد گزارش شده است. اما این آمار دقیق نیست؛ چون تا کنون نه آگاهی لازم از آن وجود دارد و نه آمارگیری از سوی وزارت صحت عامه صورت گرفته است.

افرادی که به زردی سیاه مبتلا اند و یا علایم زردی را در خود می‌بینند، باید به داکتر مراجعه کنند. این بیماری در مرحله‌های اول قابل تداوی است، اما در صورت پیشرفت این بیماری، تداوی آن ناممکن می‌شود. هیپاتیت B باعث می‌شود تا افراد به سیروس، سرطان جگر و یا از بین رفتن جگر مبتلا شوند.

علایم زردی سیاه چیست

خستگی، بی‌حالی، بی‌اشتهایی، دل‌بدی، درد طرف راست شکم از علامت‌های اولیه زردی سیاه است. این علامت‌ها زمانی که بیماری زردی سیاه پیشرفت می‌کند فرق دارد. در حالت پیشرفته، خارش جلدی، درد مفاصل، زرد شدن رنگ چشم، زرد شدن زبان، زرد شدن ادرار و جلد از علامت‌های این بیماری مزمن می‌باشد.

اما این علامت‌ها تنها نمی‌تواند مبتلا بودن افراد به زردی سیاه را نشان دهد. داکتر عمری می‌گوید که افرادی که به مرض زردی سیاه مبتلا اند، باید از زردی هایی که توسط دوا و الکول به وجود می‌آید یا فرد به سرطان‌های جگر مبتلا است، تشخیص جداگانه شوند.

به گفته او، ممکن تشخیص نادرست از نوع بیماری یا زردی در فرد و تجویز دارو به آن، روی فرد مریض اثر منفی بگذارد. انواع زردی‌ها از نوع A شروع و به F ختم می‌شوند. هیپاتیت B  و C در افغانستان بیشتر شایع است که از مرگبارترین نوع زردی‌ها است. «هیپاتیت» بیماری کبد یا جگر است که حجره‌های کبدی را یکی پس از دیگری تخریب می‌کند.

زردی سیاه چگونه سرایت می‌کند

داروهای زردی سیاه نظر به سن، جنس و نوعیت آن فرق می‌کند. داکتران موظف در بیمارستان انتانی کابل می‌گویند، افراد برای این که به زردی سیاه مبتلا نشود، باید وقایه کنند. به دلیل در نظر نگرفتن حفظ الصحه امکان سرایت و انتقال این بیماری کشنده زیاد است. در خیلی از موردها به دلیل نبود آگاهی و فقر در جامعه افغانستان، مردم از یک سرنج پی‌چکاری برای چند نفر استفاده می‌کنند و هم‌چنین در خیلی از خانواده‌ها از برس دندان و ماشین ریش استفاده مشترک صورت می‌گیرد، که همه ممکن است حامل این ویروس شوند.

داکتران این بیماری می‌گویند که زردی سیاه با آن که از طریق استفاده مشترک لباس یا دیگ و کاسه از فردی به فرد دیگری انتقال نمی‌یابد؛ اما در بیشتر سلمانی‌ها و آرایشگاه‌ها نیز از یک وسیله برای چندین فرد استفاده می‌شود که میزان سرایت هیپاتیت در افراد را بلند می‌برد.

هیپاتیت B یا زردی سیاه از طریق استفاده مشترک از یک سرنج پیچکاری به خصوص در میان افراد معتاد، استفاده مشترک از وسایل آرایشگاه؛ مثل ماشین ریش، برس دندان، موی چین، وسیله سوراخ کردن گوش‌ها، مقاربت جنسی و از مادر به طفل سرایت می‌کند.

این بیماری به سادگی از طریق خون از فردی به فرد دیگر انتقال می‌یابد و مقاربت جنسی به صورت متعدد با افراد مبتلا، میزان مبتلا شدن به زردی سیاه را افزایش می‌دهد. اما این بیماری از طریق استفاده مشترک از لباس، دیک و کاسه، خوابیدن مشترک، بوسیدن، در یک حوز آببازی کردن و از یک تشناب استفاده کردن به دیگران انتقال و سرایت نمی‌کند.

در جلوگیری از سرایت این بیماری کشنده، افراد باید از سوزن، تیغ، برس دندان، موچینک و دیگر وسایل آرایشی استفاده مشترک نکنند. در کنار آن افرادی که خون می‌دهند، پیش از خون دادن معاینه شوند و افراد نیز برای وقایه از زردی سیاه واکسین شوند. همچنین مادرانی که به زردی سیاه مبتلا اند، نوزادان‌شان باید مواد هیموگلوبین (یک نوع پروتین) بگیرند تا به زردی سیاه گرفتار نشوند.

به جای زرده بُری به داکتر مراجعه کنید

مردم افغانستان با مبتلا شدن به زردی، پیش از این که به داکتر مراجعه کنند به ملای مسجد مراجعه می‌کنند تا زردی شان را با خواندن دعایی در یک کاغذ، ماهی یا پیاز درمان کنند. اما داکتران این مرض می‌گویند، که ویروس هیپاتیت هیچ گاه با خوردن ماهی یا آویزان کردن پیاز دعا شده، درمان نمی‌شود و زردی پس از مدتی بیشتر رشد می‌کند و باعث مرگ در نزد افراد می‌گردد.

بیمارانی که در بیمارستان انتانی کابل بستر بودند، هر کدام چند سال را به دارو و درمان سنتی رو آورده اند؛ اما روز به روز وضع شان وخیم تر از گذشته شده است. پیرمردی که چشمان، رنگ پوست و دستانش زرد می‌نمود، به هشدار می‌گوید، برای درمان زردی اش چندین بار زرده‌بُری کرده است؛ اما نتیجه نداشته است.

زرده‌بُری یک درمان سنتی است که افراد مبتلا شده به زردی عموما به افراد مذهبی مراجعه می‌کنند و آنان با خواندن دعایی به یک پیاز یا ماهی یا روش‌های دیگر، آن را درمان می‌کند. زن لاغر اندامی پیاز دعا شده ای به گردنش داشت. او نیز بیماری اش پیشرفت کرده بود. داکترش می‌گفت که چندین بار باید معاینه شود و دواهایش را مرتب بخورد تا از بیماری رهایی یابد. گل بی بی با اشاره به آن پیاز گفت که چندین سال است که برای تداوی زردی اش زرده‌بُری کرده است؛ اما هنوز خوب نشده است. او در نهایت مجبور می‌شود تا به داکتر مراجعه کند.

افرادی که به زردی سیاه مبتلا می‌شوند، کمتر به بیمارستان‌ها مراجعه می‌کنند؛ اما زمانی که به داکتر مراجعه می‌کنند، بیماری رشد کرده و درمانش زمان بر و یا غیر ممکن است که در برخی حالات آنان را به کام مرگ می‌کشاند.

دختر ۱۱ ساله‌ای از ولایت بغلان نیز در این بیمارستان بستر است. او اندکی سرحال به نظر می‌رسید، اما از زمان تولد به این سو با زردی دست و پنجه نرم کرده است. ظاهرا زردی از مادرش به او انتقال کرده است و اکنون پایش به شفاخانه کشیده شده است. پدر و مادرش پس از مراجعه به داکتر متوجه می‌شوند که دخترش به بیماری زردی سیاه مبتلا است.

داکتر فریدالله عمری به هشدار می‌گوید که برای درمان بیماری هیپاتیت در بیمارستان انتانی، مردم به صورت تصادفی می‌آیند و اکثر به دلیل نداشتن آگاهی به آنان مراجعه نمی‌کنند. در بین اقشار عامه مردم، اکثرا در مرحله اول به دعا و تعویذ پناه می‌برند، بعد در صورتی که بیماری شان خوب نشد، به داکتر مراجعه می‌کنند. داکتران متخصص این بخش می‌گویند که آگاهی نداشتن مردم از بیماری‌ها باعث می‌شود که برخی از بیماری‌ها مثل زردی سیاه به مرور زمان به بیماری مزمن و کشنده تبدیل می‌شود و مردم باید پیش از رسیدن به این مرحله در فکر چاره‌ای باشند.

سردار داهی

 

هم رسانی