پیامد برگه‌های تبلیغاتی که جنجال آفرید؛ تبلیغات ناتو از این پس با مشوره حکومت افغانستان انجام می‌شود

۱۶ سنبله ۱۳۹۶ هشدار

پخش برگه‌های تبلیغاتی نیروهای حمایت قاطع یا ناتو در ولایت پروان به درد سر تازه‌ای در افغانستان تبدیل شد. هر چند فرماندهی حمایت قاطع بابت این کار شان معذرت خواسته است، اما این معذرت خواهی ها نتوانسته است مانع خشم مردم افغانستان شود. این کار نیروهای ناتو با واکنش‌های تند مردمی و مقامات محلی ولایت پروان رو برو شد.

این برگه‌های تبلیغاتی روز دوشنبه سیزدهم ماه سنبله از طریق هوا در نقاط مختلف پروان از جمله در مرکز و ولسوالی‌های بگرام، جبل‌السراج و سیدخیل این ولایت، و بخش‌هایی از ولایت کاپیسا پخش شده است. در این برگه‌ها، شیری دیده می‌شود که به دنبال یک سگ سفید است و پرچم گروه طالبان با شعار آن روی این سگ ترسیم شده است. پخش این ورق‌ها، با واکنش تند مردم، مقامات محلی و شورای علمای ولایت پروان رو برو شد.

محمد عاصم عاصم، والی پروان روز چهارشنبه در واکنش به پخش این اوراق یک نشست خبری برگزار کرد و نیروهای حمایت قاطع را به بی‌توجهی در چاپ اوراق تبلیغاتی متهم کرد و از این بی توجهی آنان به شدت انتقاد کرد. والی پروان تأکید کرد که این موضوع را هیأت مشترک حقیقت‌یاب به گونۀ جدی بررسی می‌کند و نتایج آن با مردم شریک خواهد شد.

معذرت خواهی ناتو

به گفته والی پروان، نیروهای ائتلاف به اشتباه شان در چاپ این برگه‌ها پی برده و پذیرفته اند که در این راستا از جانب آنان کوتاهی شده است. او افزود: ” قرار است که هیأت مشترک از مقام ولایت، شورای علما، شورای ولایتی، نهادهای امنیتی و نیروهای ائتلاف این قضیه را بررسی کنند و هر فردی که دراین راستا مرتکب کوتاهی شده باشد، مجازات خواهد شد”.

بدنبال این واکنش ها، ماموریت ‘حمایت قاطع ‘ ناتو در افغانستان هم از پخش این برگه‌های تبلیغاتی در ولایت پروان، عذرخواهی کرد. جیمز لیندر یک فرمانده ارشد نظامی ناتو در افغانستان در بیانیه‌ای گفته است: “طرح این برگه‌ به گونه‌ی اشتباهی دارای عکس بسیار توهین ‌آمیز به مسلمانان و دین اسلام است.” این جنرال امریکایی افزوده است: “من خالصانه معذرت خواهی می‌کنم. ما عمیق‌ترین احترام را به اسلام و در سراسر جهان به همکاران مسلمان خود داریم.” آقای لیندر گفته است که در این راستا بررسی می‌شود و عامل یا عاملان این کار شناسایی و مجازات خواهند شد.

ذکیه سنگین نماینده ولایت پروان در پارلمان هم از چنین روی‌دادی ابراز تاسف می‌کند. او اما معذرت خواهی ناتو را دلیل سکوت مردم می‌خواند. او به هشدار گفت: “مردم فعلن آرام است. تا کنون کدام واکنشی نشان نداده اند. چون دیروز قوماندان نیروهای حمایت قاطع جدا معذرت خواست.”

این فرمانده حمایت قاطع گفت که این ورق‌ها از سوی نیروهای آنان نشر شده، اما خود آنان در جریان نیستند. کسی که این کار را انجام داده، شناسایی می‌کنند و مجازات اش می‌کنند. قوماندان ناتو گفت که این کار قصدی نبوده، شاید برخی کسانی بوده در داخل نیروهای ائتلاف که این کار را انجام داده باشد که از طرف ما شناسایی می‌شوند.”

اقدام حکومت مرکزی

در همین پیوند در کابل پایتخت نیز حکومت دست به کار شده و با ناتو تماس گرفته است. حکومت افغانستان به ناتو پیشنهاد کرده است که بعد از این، چنین کارهایی باید با هم‌آهنگی دولت افغانستان و نهادهای مربوط انجام شود. این کار را عبدالمتین بیگ رییس اداره مستقل ارگان‌های محل با فرمانده‌هان ناتو انجام داده است. دواخان مینه پال معاون سخن‌گوی رییس جمهور به هشدار گفت: ” برای آن‌ها گفتند که بعد از این اگر چنین ورق‌هایی پخش می‌کنند، باید همراه حکومت افغانستان، مرکز رسانه‌ها و وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان باید هم‌آهنگ شود، چنین موارد به این اداره‌ها باید نشان داده شود، بعد از آن باید نشر شوند”.

واکنش فوری گروه طالبان

هم‌زمان با واکنش‌ها به این کار ناتو، پایگاه نیروهای امریکایی در بگرام ناوقت روز چهارشنبه هدف یک حمله انتحاری قرار گرفت. بگرام بزرگ‌ترین پایگاه نیروهای امریکایی در افغانستان است. در این پایگاه که در ولایت پروان قرار دارد، میدان هوایی بزرگی نیز قرار دارد که بیشتر پروازهای نظامی امریکا و ناتو در افغانستان از همین میدان هوایی صورت می‌گیرد.

عبدالشکور قدوسی، ولسوال بگرام به بی بی سی گفته است که: ” یک بمب‌گذار انتحاری مواد انفجاری خود را در ورودی اصلی پایگاه بگرام منفجر کرده است که در نتیجه آن، چهار غیر نظامی زخمی شده‌اند.” اما هم‌زمان خبرگزاری اسپوتنیک روسیه به نقل از وزارت دفاع گرجستان گزارش داده است که در حمله انتحاری روز چهارشنبه در میدان هوایی بگرام، سه نظامی گرجستان زخمی شده‌اند. اسپوتنیک افزوده است که وضعیت یکی از زخمی‌های این رویداد، وخیم است.

بی بی سی گفته است که گروه طالبان مسئولیت انجام این حمله را به عهده گرفته است. گروه طالبان گفته است که حمله انتحاری بگرام در انتقام پخش برگه‌های تبلیغاتی است که اخیرا از سوی نیروهای حمایت قاطع در ولایت پروان نشر شده است.

پی‌آمدهای این گونه رویدادها

نشر این برگه‌های تبلیغاتی که ناتو نیز آن را توهین آمیز خوانده، اولین موردی نیست که واکنش تند مردم افغانستان را در پی داشته است. مردم افغانستان پیش از این هم به محض نشر گزارش و شایعاتی مبتنی بر اهانت به مقدسات دینی، واکنش‌هایی خشن داشته‌اند. واکنش‌هایی که گاه، به اعتراضات خشونت‌بار انجامیده و قربانیانی نیز برجای گذاشته‌اند.

در ماه حوت ۱۳۹۰ خورشیدی، شمار زیادی از مردم افغانستان پس از انتشار گزارش‌هایی در مورد بیرون انداختن تعدادی از کتاب های مذهبی، از جمله نسخه های قرآن از پایگاه بگرام تظاهرات کردند. تظاهرکنندگان که شمار شان نزدیک به یک هزار نفر می‌رسید، به طرف پایگاه بگرام سنگ و بمب آتش زا پرتاب کرده و شعارهای ضد آمریکایی سر می دادند. سربازان ناتو هم برای متفرق کردن تظاهرکنندگان، به طرف آنها گلوله های پلاستیکی شلیک کردند.

ظاهرا آن کتاب ها در میان اوراق و کتاب‌های غیرضروری، از پایگاه بگرام بیرون انداخته شده بود، اما کارگران افغانی این پایگاه که این مواد را به بیرون انتقال می‌دادند، متوجه موجودیت نسخه‌های قرآن در میان آن شدند.

در پی این اعتراضات، لئون پنتا وزیر دفاع پیشین آمریکا به دلیل “بی حرمتی به قرآن” از مردم افغانستان عذرخواهی کرد. او آتش زدن قرآن و دیگر کتاب‌های مذهبی در پایگاه نظامی بگرام را به “شدید ترین وجه ممکن” محکوم کرد.

پیش‌تر از آن، جنرال جان آلن فرمانده وقت نیروهای ناتو بابت این حادثه از رئیس جمهوری، دولت ومردم افغانستان پوزش خواسته وقول داده بود که در این زمینه با دقت تحقیق شود. لئون پنتا وزیر دفاع آمریکا با حمایت از بررسی مشترک این حادثه توسط ناتو و دولت افغانستان گفته بود، نتیجه نهایی تحقیقات را بررسی خواهد کرد تا مطمئن شود گام‌های لازم و مناسب در این مورد برداشته شده و این اتفاق دیگر هرگز تکرار نشود.

در اوایل همان سال ۱۳۹۰ هم، گروهی از اعتراض کنندگان در واکنش به آتش زدن قرآن‌کریم در آمریکا به دفتر سازمان ملل در مزارشریف حمله کردند. در جریان این حمله، دست کم هشت کارمند خارجی این سازمان و چهار نفر دیگر کشته شدند. این تظاهرات به منظور اعتراض به آتش زدن قرآن توسط یک کشیش آمریکایی برگزار شده بود، اما مقام‌های محلی گفتند که گروهی “فرصت طلب” این تظاهرات را به خشونت کشانیدند.

بر علاوه این، در اعتراض به سوزاندن قرآن توسط کشیش آمریکایی، اعتراضاتی در ولایت‌های هرات در غرب، ننگرهار در شرق افغانستان و همچنان در کابل پایتخت نیز صورت گرفته بود که به خشونت کشیده نشدند.

آصف سحر 

هم رسانی