دایکندی با سه داکتر زن؛ ۳۰ درصد بانوان به خدمات درمانی دست‌رسی ندارند

۳ میزان ۱۳۹۶ هشدار

دایکندی از ولایت‌های مرکزی و امن افغانستان است و با ولایت‌های بامیان، غور، غزنی، ارزگان و هلمند هم‌مرز می‌باشد. با آنکه این ولایت در حال حاضر به عنوان یکی از امن‌ترین ولایت‌های افغانستان یاد می‌شود؛ اما از نگاه رشد و توسعه، شاهد کم‌ترین برنامه‌های توسعوی بوده است. این ولایت نزدیک به یک دهه پیش، در زمان حکومت حامد کرزی رییس جمهور پیشین افغانستان به ولایت تبدیل شد. اما هنوز هم در این ولایت بیشترین قریه‌ها و ولسوالی‌های آن فاقد راه‌های مواصلاتی اند. بخش‌های معارف، زراعت، برق و اشتغال زایی در این ولایت نیز، هم‌چنان از سوی دولت مرکزی نادیده گرفته شده‌است.

امنیت، صلح، هم‌دیگر پذیری مردم و نبود تبعیض و تعصب در دایکندی از ویژگی‌های بارز این ولایت است. ویژگی‌هایی که نام این ولایت را در صدر ولایت‌های افغانستان قرار داده است. بخصوص در قسمت آموزش و پرورش و اختصاص دادن جایگاه اول در امتحان‌های کانکور افغانستان. اما در سوی دیگر، فقر، محرومیت، اوج بیکاری و نبود امکانات در آن ولایت نیز این ولایت را از دیگر ولایت‌های افغانستان متمایز ساخته است.

 صحت و زنان

باشنده‌های این ولایت به این مشکلات اشاره می‌کنند و نسبت به ادامه این روند، نگران اند. آنان می گویند،ه از آغاز تأسیس آن ولایت تاکنون، حکومت کم‌ترین توجه را در بخش‌های مختلف، به ویژه در بخش صحت که رابطه‌ی مستقیم با حیات مردم دارد، نکرده است. این مشکل اما در بخش زنان بیش‌تر است. شورای ولایتی دایکندی می‌گوید، نبود داکتران زن در بسیاری از مراکز صحی آن ولایت، دست‌رسی زنان را به خدمات درمانی به پایین‌ترین سطح رسانده است.

به تازه‌گی ریاست صحت عامه دایکندی اعلام کرده است که در حال حاضر تنها ۳ داکتر متخصص زن در سطح آن ولایت مصروف ارایه خدمات صحی اند.

شیما محمدی، عضو شورای ولایتی دایکندی به هشدار گفت که نبود داروی کافی و کمبود داکتران زن در برخی از مراکز صحی از مشکلات جدی‌یی است که در بسیاری موارد سبب مرگ و میر کودکان و زنان در آن ولایت شده است.

بانو محمدی افزود: «متأسفانه که در دایکندی ما در ولسوالی ها DH نداریم. اگر داریم همDHC  و BHC است. سه ولسوالی و یا چهار ولسوالی که ماDH  داریم، حتا داکتران زنانه و داکتران نسایی ولادی نداریم. در شفاخانه خود مرکز اگر یک داکتر زنانه باشد، دیگر داکتر زن نداریم. در مجموع ۳۰ درصد زنان به خدمات درمانی دست‌رسی ندارند.»

دست‌رسی باشنده‌های ولایت دایکندی به خدمات درمانی نسبت به سال‌های پیش‌تر تا اندازه‌یی بهتر شده است؛ با آن‌هم باشنده‌های آن ولایت می‌گویند که اکثریت زنان هنوز به خدمات معیاری درمانی که بتواند به بخشی از مشکلات آن‌ها پاسخ بدهد، دست‌رسی ندارند.

نبود داکتران متخصص زن، ارایه‌ی خدمات ناکافی درمانی، نبود دارو و کمبود مراکز درمانی در ساحات دوردست این ولایت از جمله چالش‌های باشند‌ه‌های دایکندی، به‌ویژه زنان در آن ولایت است.

یک ولایت سه داکتر زن

با این وجود، دایکندی با داشتن نزدیک به هشت صدهزار نفوس، از پایین ترین سطح خدمات درمانی برخوردار است و از سوی هم سه داکتر زن در مقایسه با گسترده‌گی جغرافیای خشن آن ولایت و نفوس زیاد نمی‌توانند به مریضان زن رسیده‌گی کنند.

باشنده‌های دایکندی نیز با انتقاد از حکومت مرکزی و وزارت صحت عامه، می‌گویند که مردم، به‌ویژه زنان از این مشکلات رنج می‌برند و حتا جان‌های شان را در مسیر رسیدن به نیلی مرکز این ولایت از دست می‌دهند.

شکریه شرافت‌مند، باشنده‌ی ولایت دایکندی است. او در این باره گفت که سه داکتر زن در سطح ولایت دایکندی به هیچ عنوان نمی‌توانند به نیازهای بانوان پاسخ بدهند. بانو شکریه به این باور است که هرگاه یک بانوی بیمار به مرکز صحی مراجعه کند مشکل خود را به یک داکتر مرد گفته نمی‌تواند و از سوی دیگر پزشکان مرد، توجه کم‌تری نسبت به پزشکان زن به خانم‌های بیمار دارند. او افزود: «در این صورت اول اینکه مردها اجازه مراجعه به مراکز صحی را به زنان شان نمی‌دهند، دوماً مریض مشکل خود را برای داکتر مرد بیان نمی‌تواند و این سبب می‌شود که بیماری اش تداوی نگردد. در قدم سوم یک آقا به مشکلات خانم‌ها رسیده‌گی نمی‌تواند.»

فاطمه رحیمی از دیگر باشنده‌های دایکندی می‌گوید، نبود داکتران زن در بخش‌ نسایی ولادی سبب شده است که زنان به مراکز درمانی مراجعه نکنند و اکثراً ولادت‌ها در خانه صورت می‌گیرد؛ این مشکل سبب افزایش مرگ و میر خانم‌ها و نوزادان شان می‌شود. به گفته‌ی بانو رحیمی، زنان دایکندی از ارایه خدمات صحی به عنوان اساسی ترین حقوق شان، بی‌بهره مانده‌اند.

برای بهبود دسترسی مردم به خدمات صحی نیاز به ایجاد مراکزصحی دایمی و افزایش تعداد داکتران متخصص زن در این ولایت است.

این باشنده‌های دایکندی از وزارت صحت عامه و حکومت مرکزی می‌خواهند تا توجه شان را در این بخش، به‌ویژه در قسمت ایجاد مراکز درمانی دایمی و افزایش داکتران متخصص زن به دایکندی معطوف کنند و این حق اساسی زنان است که به خدمات درمانی دست‌رسی داشته باشند.

بر بنیاد گفته‌های باشنده‌های دایکندی، در تمامی روستاهای دوردست آن ولایت، کدام مرکز درمانی که برای زنان خدمات رسانی درمانی داشته باشد، وجود ندارد و تنها در مرکز ولسوالی‌ها این خدمات با امکانات بسیار اندک در دست‌رس می‌باشد که به ضرورت‌های اساسی مردم پاسخ نمی‌دهد.

جغرافیای خشن دایکندی

خرابی راه‌های مواصلاتی و پراکنده بودن و دوردست بودن روستاها و طبیعت خشن دایکندی از مشکلات دیگری است که رسیدن بیماران زن را تا مراکز ولسوالی‌ها و یا نیلی مرکز دایکندی بسیار دشوار ساخته است.

بیشترِ باشنده‌های دایکندی به دلیل نبود و یا خرابی راه‌های مواصلاتی، به وسایط نقلیه و ترانسپورت دایمی دست‌رسی ندارند و در برخی موارد حتا روزها راه را طی می‌کنند تا خود را به نزدیک‌ترین مرکز صحی برسانند.

اسحاق علی درمان، رییس  صحت عامه دایکندی نیز برخی از این مشکلات و شکایات باشنده‌های دایکندی را تأیید کرد؛ اما گفت وضعیت ارایه خدمات درمانی در آن ولایت نسبت به سال‌های گذشته بهبود یافته است.

آقای درمان نبود داکتر جراح در مرکز صحی ولسوالی سنگ‌تخت و بندر یکی از دوردست ترین ولسوالی‌های آن ولایت را به عنوان نمونه یاد کرده گفت که نبود داکتر جراح به ویژه در زمستان‌ها به باشنده‌های سنگ‌تخت و بندر مشکل ایجاد می‌کند و با بسته شدن راه‌های مواصلاتی، آنان نمی‌توانند به نیلی، مرکز دایکندی مراجعه کنند.

اداره صحت عامه دایکندی به تازه‌گی اعلام کرده که در سال روان خورشیدی، حدود ۵۸ تیم صحی موبایل یا سیار، در سطح ولسوالی‌های دایکندی به فعالیت آغاز کرده‌ا است. به گفته این اداره، فعالیت این تیم‌های صحی سیار، تأثیرات خوبی بر ارایه بهتر خدمات درمانی برای مردم این ولایت به‌ویژه زنان و کودکان داشته است. این تیم‌های صحی موبایل وظیفه دارند تا به دوردست‌ترین روستاها سفر کنند و با گرد آووری مردم، به مشکلات صحی آنان رسیده‌گی کنند.

در حال حاضر در ولایت دایکندی حدود ۴۴ مرکز صحی به شمول یک شفاخانه ولایتی، دو شفاخانه ولسوالی و ۵۸ تیم صحی موبایل برای ارایه خدمات درمانی فعالیت دارند.

الیاس طاهری

هم رسانی