فاتحه انتخابات از همین حالا خوانده است؛ تنش‌ها در نهادهای انتخاباتی قومی است تا تخصصی

۱ عقرب ۱۳۹۶ هشدار

کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی امروز دو شنبه دلایل برکناری پنج کارمند ارشد این کمیسیون را به تفصیل و مستند ارایه کرد. عبدالعزیز آریایی رییس کمیسیون بررسی شکایت‌های انتخاباتی، کارمندان برکنار شده این کمیسیون را خیالی خواند که اکثرن غیر حاضر بودند و در نشست‌های مهم این کمیسیون شرکت نمی‌کردند.

آقای آریایی گفت که پس از ادعای وزارت مالیه درخصوص مامورین خیالی در کمیسیون شکایات انتخاباتی، حاضری الکترونیکی ایجاد شد. اما به گفته‌ای او، پروسه فراهم سازی حاضری الکترونیکی به جای یک‌ماه، هشت ماه را در برگرفت. زیرا افراد غیر حاضر، دربرابر این کار، سنگ اندازی می‌کردند.

به گفته رییس کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی، سنگ اندازی‌های آنان اما در این جا خلاصه نشد. او گفت، کارمندان برکنار شده، پس از به کارگیری حاضری الکترونیکی، با مدیر حاضری تبانی کردند و مدیر حاضری الکترونیکی از هر انگشت خود برای حاضر کردن یک نفر استفاده می‌کرد.

آقای آریایی در نشست خبری‌اش در کابل گفت: ” پس از بررسی کمره‌ها و حاضری، دریافتیم که مدیر حاضری الکترونیکی هر چند دقیقه بعد می‌آمده و جای یک نفر انگشت می‌گذاشته است. ولی خود شخص را می‌دیدیم که ساعت یازده می‌آید به دفتر”.

مدیر حاضری کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی، یکی از پنج کارمند برکنار شده این کمیسیون است. چهار نفر دیگر هم، معاون مسلکی دبیرخانه‌، رییس تحلیل و بررسی، رییس منابع بشری و آمر اسناد و ارتباط کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی اند که یک روز قبل از سوی این کمیسیون برکنار شدند.

سرکشی از احکام رییس جمهور، ایجاد مانع در برابر برنامه‌های اصلاحاتی کمیسیون، اطاعت نکردن از اوامر آمران بالادست، مقاومت در برابر فیصله‌های کمیسیون، غیرحاضری و حضور نداشتن در کارهای گروهی از دلایل  برکناری آنان عنوان شد.

امروز هم عبدالعزیز آریایی گفت که: ” افراد برکنار شده‌، در برابر برنامه‌های اصلاحی آنان مشکل ایجاد می‌کردند و حتا حکم رییس جمهور را هم اجرا نمی‌کردند.” به گفته رییس کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی، این افراد از روز اول کار این کمیسیون، سنگ‌اندازی می‌کردند.

جعل و تزویز، ایجاد تفرقه در بخش دبیرخانه، ایجا مانع در برابر بررسی هیات کمیسیون از بخش‌های مختلف و برخی مسایل دیگر، از موضوعاتی دیگری اند که به دلیل آن این افراد از وظایف شان برکنار شده اند. رییس کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی گفت که این افراد برای رسیدگی به تخلفات قانونی شان، به دادستانی کل نیزمعرفی شده اند.

پاسخ افراد برکنار شده

مخالفان این تصمیم کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی بشمول کارمندان برکنار شده نیز بعدن در این نشست خبری شرکت کردند و این کار انجام شده را خلاف قانون خواندند. حمیرا حقمل، معاون کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی یکی از کمیشنرانی است که مخالف این تصمیم است. تصمیمی که توسط چهار عضو دیگر این کمیسیون گرفته شده است.

خانم حقمل در نشست خبری امروز، برکناری پنج مامور ارشد این کمیسیون را ناعادلانه خواند و اتهامات رییس این کمیسیون را رد کرد. او در اظهارات خود، به روشنی به مخالفت با عبدالعزیز آریایی رییس کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی پرداخت و رییس را به مسایل قوم گرایی و رفتارهای سلیقه‌ای متهم کرد. آقای آریایی دقایقی قبل از خانم حقمل، امروز را یک روز تاریخی و فراموش ناشدنی خواند که در آن با پدیده فساد و تزویر در یک اداره مهم افغانستان، مبارزه شده است.

اما معاون او برعکس، امروز را یک روز ننگین در تاریخ انتخابات این کشور خواند. خانم حقمل گفت: “امروز یک روز ننگین در تاریخ اصلاحات انتخاباتی است، زیرا کارمندان برکنار شده، مسلکی و دل‌سوز بودند که صبح تا شام کار می‌کردند.”

او در مواردی بالای رییس این کمیسیون اتهام وارد کرد که در ده ماه از عمر کمیسیون جدید رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی، آنان تمام وقت شان را روی توطئه و ضد توطئه گذرانده‌اند که از سوی آقای آریایی روی دست گرفته شده بود.

اما عبدالعزیز آریایی، پیش از او، اظهارات برعکسی را داشت. آقای آریایی گفت که: ” در داخل دارالانشا تلاش‌های زیاد کردند تا اختلافات و تفرقه ایجاد بکنند. ممانعت از بررسی هیأت موظف یکی از چالش‌ها بود.” این هیات از داخل کمیسیون، برای بررسی غیر حاضری این کارمندان برکنار شده و دست کاری حاضری الکترونیکی، به کار گماشته شده بود.

رییس این کمیسیون گفت که این‌ها در برابر هیأت ایستادگی کردند، مسلح بودند و او را هم بی‌ناموس گفته فحش دادند. به گفته او، افراد برکنار شده، نگذاشتند هیأت حاضری را قرنطین کند، زیرا می‌خواستند در آن دست‌کاری کنند.

محمد علی ستیغ، رییس دبیرخانه کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی که خود از کارمندان برکنار شده است، نیز اظهارات رییس این کمیسیون را ادعای بی اساس خواند. او گفت: “وقتی آریایی می‌گوید دولت مداخله می‌کند، منم می‌توانم ادعا کنم اما بیایید ادعای بی‌اساس نکنیم تا اعتماد مردم از بین نرود. ما کنفرانس خبری نمی‌خواستیم، ولی آریایی از کاه، کوه ساخت. باید جزای اداری به کارمندان می‌دادیم، نه این‌که کنفرانس خبری می‌گرفتیم تا اعتماد مردم از بین نمی‌رفت.”

صلاحیت‌ها و ناکارایی کمیسیون‌های انتخاباتی

کمیسیون رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی دارای پنج عضو است که در اوایل ماه قوس ۱۳۹۵ خورشیدی از سوی محمد اشرف غنی رییس جمهور رسمن معرفی و به کار آغاز کرد. غلام دست‌گیر هدایت،  عبدالبصیر فایز، علی رضا روحانی، حمیرا حقمل و عبدالعزیز آریایی پنج عضو این کمیسیون اند که اکنون عبدالعزیز آریایی رییس و حمیرا حقمل معاون او در این کمیسیون می‌باشند.

چگونگی کارآیی نهادهای انتخاباتی، یکی از مشکلات عمده بر سر راه انتخابات پیش رو است. صلاحیت کمیسیون‌های انتخاباتی در افغانستان از همان انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۳ مورد سئوال بوده است. این نقیصه با گذشت انتخابات‌های بعدی به یک مشکل تبدیل شد و در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۳ تقریبا به یک بحران منجر شد.

پس از آن حکومت وحدت ملی که خود را متعهد به اصلاحات انتخاباتی می‌دانست، بنابر پیشنهاد کمیسیون ویژه اصلاحات انتخاباتی، رییس‌ها و اعضای سابق دو نهاد مربوط انتخاباتی را برکنار و به جای آن اعضای جدید معرفی کرد. اما این کار هم مورد انتقاد است. نهادهای فعال در امور انتخاباتی به این باورند که اعضای کنونی کمیسیون انتخابات فاقد هرگونه صلاحیت اند و تمامی امور از داخل ارگ اداره می‌شود.

افزون بر صلاحیت ها، توانایی و مدیریت کمیشنران کنونی کمیسیون‌ها نیز زیر سئوال قراردارند. به گفته نهاهای ناظر انتخاباتی، کسانی که در کمیسیون‌های انتخاباتی معرفی شده اند، هیچ گونه تجربه‌ای در این زمینه ندارند و همه مربوط به اشخاص و جریان‌های سیاسی اند که با پشتوانه این جریان‌ها در این سِمت گماشته شده اند.

آصف سحر

هم رسانی