قدرت نمایی معاون اول مجلس؛ زورگویی همایون همایون جلسه عمومی را تعطیل کرد

۳ عقرب ۱۳۹۶ هشدار

مجلس نمایندگان افغانستان در دور دوم سال هفتم‌اش، روال عادی ندارد و نشست‌های عمومی این مجلس ‌هم‌واره درگیر تنش‌های داخلی بوده است. تنش‌های که ریشه در فساد هیات اداری، زورگویی‌ها و خواسته‌های شخصی، سلیقه‌ای و حتا قومی و سمتی دارد.

نشست عمومی امروز چهارشنبه، در این مجلس هم پر از تنش و حمله‌های فزیکی نمایندگان بود. حمله‌هایی که در نهایت منجر به پایان غیر رسمی نشست عمومی شد. این تنش زمانی آغاز شد که گل پاشا مجیدی یک عضو مجلس از زورگویی همایون همایون معاون اول و لالی حمیدزی از اعضای این مجلس به شدت انتقاد کرد. او گفت که همایون همایون و لالی حمیدزی یک شب قبل، ساعت یازده نیمه شب به زور افراد مسلح، وارد الحاقیه شورای ملی شده‌اند و آرشیف تلویزیون مجلس نمایندگان را زیر و رو کرده‌اند.

این اظهارات گل پاشا مجیدی، واکنش تند لالی حمیدزی را برانگیخت. او به آقای مجیدی حمله کرد، اما اعضای دیگر مجلس جلو او را گرفتند و از درگیری فزیکی آنان پیش‌گیری کردند. دقایقی بعد، عبیدالله بارکزی نماینده ولایت ارزگان از برخورد همایون همایون معاون اول مجلس با موکلان خود به شدت انتقاد کرد.

آقای بارکزی نیز امروز پس از بگومگوهایی، بالای همایون همایون حمله کرد، اما ممانعت دیگران، او را از رسیدن به معاون اول مجلس بازداشت. بارکرزی با صدای بلند و انتقاد از همایون همایون گفت: “مجلس جای زورگویی، لندغری و بدماشی نیست؛ اگر عزت مجلس نباشد؛ یک یک مرمی در کلاشیکوف می‌اندازیم و با آقای همایون دوئیل می‌کنم.”

در پی این حمله‌های نمایندگان و تنش‌های ایجاد شده، وضعیت مجلس از کنترل خارج شد و عبدالرووف ابراهیمی رییس مجلس مجبور شد دعای ختم مجلس را بخواند. اما پس از آن شماری از نمایندگان، در پی تعلیق وظیفه معاون مجلس بر آمدند و برای این کار شروع کردند به جمع آوری امضا.

تلویزیون مجلس در اختیار رییس دبیرخانه

آمدن نیمه شب معاون اول مجلس نمایندگان به ساختمان تلویزیون این مجلس، سرآغاز تنش‌ها در نشست امروز بود. اما او گفت که برای آمدن اش دلیل دارد. آقای همایون در مقابل انتقادهای بسیار تند نمایندگان گفت که هنگام ورود به ساختمان تلویزیون مسلح نبوده و تنها محافظان امنیتی خود الحاقیه شورای ملی او را هم‌راهی کرده اند.

به گفته آقای همایون، رییس دبیرخانه مجلس نمایندگان نشرات تلویزیون مجلس را با اختیار خود گزینش و نشر می‌کند. او گفت: ” شخص خودم رفته ام یازده بجه. ویدیو موجود است. کمره موجود است. هیات مقرر شده. امی هیات که مقرر شده به قضیه دارالانشان و معاون اول. همین هیات بررسی کند که چه گذشته از الف تا ی. اصل موضوع این است که ساعت یازده بجه تلوزیون نشرات اش قطع شد، به فرمایش آقای نصرت قطع شد. یک دفعه ما در جلسه در امی ولسی جرگه شیشته بودم که نشرات زنده قطع شد. رییس دارالانشا تمام ویدیوی مجلس را به فرمایش خود نشان میدهد. ما رفتیم و اجازه گرفتیم. نه کسی مسلح بوده و نه به زور وارد شده ایم.”

به گفته معاون اول مجلس نمایندگان، خدای نظر نصرت رییس دبیر خانه، آمر اصلی نشرات را هم برکنار و به جای او یک خانم را به نام شبنم به شکل بالمقطع آورده و به کار گماشته است. او خواهان بررسی این مسایل شد.

یک ماه پیش آقای همایون، عبدالروف ابراهیمی رییس مجلس نمایندگان را به اختلاس ده‌ها میلیون افغانی متهم کرده است. او گفت که آقای ابراهیمی به بهانه‌‌ قراردادها، استخدام کارمندان و کرایه خانه از سوی رییس دبیرخانه مجلس نمایندگان ده ها میلیون افغانی دریافت کرده است. این موضوع اما با وجود گذشت یک ماه، هنوز هم مسأله‌ای جنجالی بین نمایندگان در نشست‌های عمومی است و این مجلس برای پایان این معضل، به راه حل قابل قبول دست نیافته است.

مصئونیت پارلمانی، دلیل زورگویی‌های نمایندگان

مطرح شدن قضیه فساد در هیات اداری مجلس نمایندگان، زاویه‌های دیگری از زورگویی‌ها و سوء استفاده‌های نمایندگان را آشکار می‌سازد. از جمله ادعایی که در خصوص غصب یک مارکیت در قوای مرکز کابل توسط همایون همایون صورت گرفت. و یاهم همین قضیه امروز مجلس و زورگویی‌های نعیم لالی حمیدزی و حمله او بالای گل پاشا مجیدی.

آقای حمیدزی قبلا هم در جریان همین سال در کابل، یک شب تمام به شلیک هوایی گلوله پرداخت و باشندگان منطقه کارته سه و کارته چهارکابل را نیمه جان ساخت. اما هیچ  کسی از ترس او دم نزد و هیچ دست گاه عدلی و قضایی هم نبود که این قصه را پی گیری کند. دلیل هم واضح است. قانون اساسی به دادستانی کل اجازه نداده است، از نمایندگان مجلس تحقیق کند.

جدا از آقای حمیدزی، برخی دیگر از اعضای پر قدرت شورای ملی هم بارها به زورگویی‌ها و سوء استفاده از عضویت در پارلمان متهم شده‌اند. چنانچه همین دو روز پیش نیز دستیار رییس پاسپورت وزارت امور داخله از سوی محافظان فضل هادی مسلم‌یار رییس مجلس سنا لت و کوب شد. آقای مسلم‌یار بعدن از رییس پاسپورت و جوانی که لت و کوب شده بود، عذرخواهی کرد.

بسیاری از مردم به این باور اند که که اعضای پارلمان، مصئونیت پارلمانی دارند و در سایه آن، هرکاری را که خواسته باشند، می‌توانند انجام دهند. اما قانون دانان می‌گویند که مصئونیت پارلمانی به معنای سوء استفاده از صلاحیت نیست. به گفته آگاهان حقوق، مصئونیت پارلمانی به این معنا نیست که اعضای پارلمان از فرهنگ معافیت برخوردار باشند و هرگونه خلاف ورزی از قانون را اجرایی بسازند و ساختار و دستگاهی هم وجود نداشته باشد که به تخلفات آنها توجه و رسیدگی نماید.

وحیدالله فرزه‌ای عضو اتحادیه حقوق‌دانان افغانستان به هشدار گفت: ” اینجا بحث مصئونیت قضایی به هیچ وجه مطرح نیست. این ها مصئونیت قضایی ندارند. اینجا روش تعقیب عدلی فرق می‌کند. بخاطری که این ها اعضای پارلمان هستند، از امو گفتاری که در داخل پارلمان می‌کنند، از ای قسما مصئون هستند، اما از جرایمی که مرتکب می شوند؛ به هیچ وجه مصئون نیستند. فقط روش تعقیب عدلی اش فرق می کند که هر مرجعی که بخواهد یکی از اعضا را مورد تعقیب قرار دهد، باید اول هیات اداری را در جریان بگذارند، در صورت رخصتی، تصویب هیات اداری و درصورت حاضری، تصویب مجلس مربوطه را بگیرد، بعد شخص را مورد تعقیب قرار دهد.” اما در هرصورت باید اول مجلس نمایندگان به تعقیب عدلی و قضایی یک نماینده متخلف و قانون شکن، رای مثبت دهد.

نعیم نظری رییس شبکه جامعه مدنی و حقوق بشر افغانستان هم به همین مورد انگشت می‌گذارد. او می‌گوید: ” یک برداشت نادرست از طرف تعدادی از اعضای مجلس نمایندگان در این رابطه وجود دارد. مصئونیت پارلمانی به این معنا نیست که آن‌ها از فرهنگ معافیت برخوردار باشد و هرگونه خلاف ورزی از قانون را اجرایی بسازه و ساختار و دم و دستگاهی هم وجود نداشته باشه که به تخفات آنها توجه و رسیدگی نماید.”

به گفته آقای نظری، مصئونیت پارلمانی بخاطری برای اعضای شورای ملی در نظر گرفته می شود، تا آنان بر مبنای قانون آزادانه فعالیت کنند و از طرف ساختارهای دیگر، زمینه‌های اعمال فشار بر اعضای شورای ملی محدود شود، تا تصمیم‌های آنان در سایه ترس و وحشت صورت نگیرد. شاید همین مساله سبب شده است که نمایندگان مجلس استفادهای بی مورد غیر قانونی از صلاحیت های شان انجام بدهند.

این فعال مدنی افغانستان، ریشه تمام تنش‌های درون پارلمانی و ضعف جایگاه قوه مقننه را در فسادی می‌بیند که به گفته او، در درون پارلمان افغانستان وجود دارد. پدیده‌ای که اکنون با آشکار شدن آن، اعتبار پارلمان هم در پایین ترین سطح کاهش پیدا کرده است. چه در پیش مردم، چه حکومت و چه جامعه بین المللی. گرچه که به گفته این آگاهان، حکومت هم در این گیر و دار بی‌کار ننشسته و با مهندسی‌های برنامه ریزی شده، به اُفت جایگاه قوه مقننه و ضعف این ضلع حکومت کمک کرده است.

آصف سحر

هم رسانی