مشکلات دختران دانش‌آموز در هلمند؛ افراد ناشناس چادر و بیک‌های آن‌ها را با خود می‌برند

۱۸ عقرب ۱۳۹۶ هشدار

هلمند از ناامن ترین ولایت در جنوب و بزرگ‌ترین مرکز تولید تریاک در جهان می‌باشد. از این ولایت، هم‌واره خبرهای داغ جنگ و قاچاق در رسانه‌ها به نشر می‌رسد. همین جنگ و ناامنی سبب شده است، که معارف و پروژه‌های زیر ساختی و فرهنگی دیگر در این ولایت، در وضعیت خوبی قرار نداشته باشند.

به ویژه دختران دانش آموز، در این ولایت خیلی کمتر از پسران به چشم می‌خورند. در برخی از ولسوالی‌های این ولات که دختران با پذیرفتن خطرهای خیلی جدی امنیتی به مکتب می‌روند، با ده‌ها جنجال و مزاحمت‌های غیر از نا امنی رو به رو اند. این دختران در کنار این که احتمالن در درون خانواده‌های شان نیز با خشونت رو به رو می‌شوند، در درون جامعه نیز با انواع خشونت‌ها درگیر اند. اما به تازه‌گی نوع رفتارهای خشن و آزارهای خیابانی در ولایت هلمند، تغییر کرده است.

هر چند تهدیدات جدی در ولایت هلمند بر سر راه دانش آموزان، به ویژه دانش آموزان دختر وجود دارد، اما همین اکنون بیش از ۲۱ هزار دانش آموز دختر، در این ولایت جنگ زده هر روز به مکتب می‌روند. هر کدام هم در آرزوی یک آینده خوب اند و برای رسیدن به آن تلاش می‌کنند.

این دختران اما، از دو ماه به این سو در مسیر راه مکتب با نوع جدیدی از آزار و اذیت رو به رو اند. نه تنها این دختران، بلکه حتا استادان مکاتب نیز، گاهی از سوی افراد ول‌گرد مورد خشونت قرار می‌گیرند.

یکی از استادان یک مکتب دختران در شهر لشکرگاه، با نام مستعار جاهده به هشدار گفت، یک روز زمانی که از مکتب به خانه می‌رفتم، در نزدیک خانه با دو پسری جوانی رو به شدم که بدترین رویداد برایم بود. جاهده برای چند دقیقه با این دو جوان ول‌گرد، درگیر می‌شود. جوان‌های که برای گرفتن چادر و کیف همراه او، راهش را گرفته بودند، اما آن روز موفق نمی‌شوند.

جاهده به هشدار گفت، مشکل اقتصادی ندارد که استادی می‌کند، اما پیدا شدن این دست افراد بازاری، احتمالن او و امثال او را از تلاش برای با سواد ساختن نسل نو، منصرف خواهد ساخت. او به هشدار گفت: ” یک حادثه بود بخیر گذشت. مه مشکل اقتصادی ندارم. به خاطر با سواد شدن نسل نو معلمی می‌کنم. اما اگر خانواده ام خبر شوند که ایتو گپا میشه، مره نمی‌مانه دیگه که به مکتب بروم.”

هدف اصلی این جوان‌ها از مزاحمت‌های شان هنوز مشخص نیست. احتمال این که آن‌ها برای به دست آوردن پول دست به این کار بزنند، اگر وجود هم داشته باشد، خیلی کم است. زیرا این افراد تنها دختران مکاتب و استادان آن‌ها را دنبال می‌کنند.

این افراد، به دنبال گرفتن چادر و بکس همراه دختران و زنان اند. بیشتر دختران نوجوان که با این دست افراد رو به رو می‌شوند، مجبور اند با سر برهنه و بدون چادر به خانه بروند.

شکل ظاهری این افراد ظاهرن شبیه افرادی اند که از ولسوالی‌های دور دست تر به مرکز هلمند آمده باشند. این مساله را جاهده به هشدار می‌گوید.

شگوفه یک استاد دیگر است که برای درس دادن همه روزه به یکی از مکاتب شهر لشکرگاه می‌رود. او اما هم کیف اش را از دست داده است و هم چادرش را. شگوفه می‌گوید، تمام اسناد و مدارک اش داخل بیک اش بوده و از دست داده است.

خانم شگوفه به هشدار می‌گوید: ” نمی‌دانم این افراد به دنبال چه هستند. ولی اگر ای وضعیت ادامه پیدا کنه، هیچ معلم زن دیگه نمی‌تانه به مکتب بره و دخترا هم شاید دیگه نتانن به مکتب برن. امیدوارم جلو ای آدم‌های لوچک گرفته شوه.”

ترس دانش آموزان دختر از این افراد

دختران دانش آموز اکنون ترس از انتحار و حمله‌ای طالبان را از یاد برده اند و همه به این فکر می‌کنند که روزی با این افراد رو به رو نشوند. این خبر به گستردگی در میان دانش آموز مکاتب شهر لشکرگاه پیچیده است. نگرانی این دختران اکنون این است که اگر وضعیت به همین منوال ادامه یابد، شاید خانواده‌های شان از ترس، مانع رفتن دختران شان به مکاتب شوند.

آمنه شاگرد صنف یازدهم لیسه عالی ملالی در شهر لشکرگاه است. او به هشدار می‌گوید، با مشکلات زیادی رو به رو است. هر چند او تأکید می‌کند که دختران باید درس بخوانند، ولی از این که احتمالن ادامه این وضعیت او و دیگر هم نسلان اش را از مکتب رفتن باز بدارد، نگران است.

آمنه به هشدار می‌گوید:” ارگان‌های امنیتی باید جلو ای قسم آدم‌های ایلاگرد را بگیره. ای یک عمل بسیار زشت است که جوانای بیکار برای دخترای مکتب و استادای ما مزاحمت می‌کنند. ای وضعیت اگه جلوش گرفته نشوه هیچ خانواده نمیتانه دخترای شانه به مکتب بفرستن.”

صبرینا دیگر دانش آموز لیسه عالی ملالی در لشکرگاه، می‌گوید، همیشه مسیر راه تا مکتب را با شنیدن حرف‌های زشت مردان و پسران جوان طی می‌کند. او به هشدار می‌گوید:” پیش ازی فقط حرف می شنیدیم. ما را هر چیز می‌گفتند. ناشنیده گرفته تیر می‌شدیم و می رفتیم. اما حالی چند وقت میشه که بیخی سر ما دست اندازی می‌کنند. چادرهای ما را می‌گیرند، بیک‌های ما را می‌گیرند و فرار می‌کنند. باز ما سرلچ چه رقمی خانه بریم.”

او تأکید می‌کند که در مسیر راه پسران ول‌گرد که اغلب شان دو نفر سوار بر موترسیکل هستند، به چادر و کیف‌های دختران مکاتب دست می اندازند، که به گفته‌ای او این مساله تبدیل به بدترین ترس در میان دختران شده است.

ذکیه نیز دانش آموز است. او از دست حرف‌های به قول خودش رکیک مردان و پسران به تنگ آمده است. ذکیه می‌گوید:”گاهی از زندگی دل آدم سیر میشه. ای چه حال است. د راه اذیت میشیم. د مکتب اذیت میشیم. د بازار اذیت میشیم، هر جای که برویم آرام نیستیم. حالی یک بلای دیگه ای مردم شده که چادرهای ما ره از سر ما می‌برن.”

نیروهای امنیتی باید جلو این کار را بگیرند

خیابان آزاری یک مشکل عمده در جامعه افغانستان است که در سال‌های اخیر رو به رشد است. مشکلی که گاهی به خشونت‌های بسیار جدی منجر شده و برای زنان به ویژه درد سر ساز گردیده است. اکنون دانش آموزان و استادان مکاتب در ولایت هلمند می‌گویند، دولت و نهادهای امنیتی، باید برای جلوگیری از این کارها، اقدامات جدی بکنند.

زینب جان مدیر لیسه ملالی نیز از این وضعیت نگران است. او به هشدار می‌گوید، در مناطق حوزه اول و دوم شهر لشکرگاه، دختران و استادان مکتب او، با مشکلات خیلی جدی از سوی افراد مزاحم رو به رو اند. به گفته خانم زینب، برخی از این افراد با خود کودکان شان را نیز سوار موتر سایکل می‌کنند تا کسی به کار آنها شک نکنند. برخی دیگر، هم کتاب با خود دارند و احتمالن شاگردان مکاتب باشند. اما مورد اخیر، افراد ناشناس اند که مایه نگرانی آنها شده است.

مدیر لیسه ملالی به هشدار می‌گوید: ما به پولیس سمت شکایت کردیم. برای ما گفته اند که سه نفر از ای افراد را بازداشت کرده اند. سرنوشت شان هم معلوم نیست، شاید آزاد شوند ما دیگه نمی دانیم. اما آزار و اذیت دختران در حوزه دوم همیتو ادامه دارد.”

زینب می‌گوید، هر چند پس از شکایت شان در ساحات مانند کارته لگان، وضعیت بهتر شده است و کمتر دختران و استادان این مکتب، اذیت می‌شوند. اما سه روز پیش در حوزه دوم، باز هم بیک و چادر دختران صنف هفتم این مکتب، را این گونه افراد با خود برده اند.

او از نیروهای امنیتی می‌خواهد جلو این افراد را بگیرد. زیرا این کار به نفع مردم است و به نفع خانواده‌ها است. در غیر آن واضح است که برای مردم امنیت دختران شان نسبت به درس خواندن شان، اولویت دارد. خانم زینب از نهادهای  امنیتی هلمند می‌خواهد که گزمه‌های سیار در مسیرهای مختلف مکاتب دخترانه ایجاد کند تا از این وضعیت جلوگیری شود.

واکنش ریاست معارف ولایت هلمند

از سوی دیگر، شاولی وردگ مسوول حفاظت و مصوونیت از جان دانش آموزان در ریاست معارف هلمند می‌گوید، در این اداره هیچ شکایت رسمی از سوی دختران و اداره مکاتب دخترانه ثبت نشده است. او به هشدار گفت، این مساله را پس از این رسما با ادارات امنیتی در جریان می‌گذارد تا امنیت دختران دانش آموز بهبود پیدا کند.

آقای وردک می‌گوید، تمام تلاشش را می‌کند تا جلو این وضعیت را بگیرد، زیرا به گفته او قبل از این‌که این کار پسران ول‌گرد تاثیرات منفی روی شاگردان مکاتب داشته باشد، باید جلو شان گرفته شود.

پولیس حوزه دوم و اول اما حاضر نشدند در این مورد به هشدار چیزی بگویند. اما دفتر مطبوعاتی پولیس هلمند به هشدار گفت، برای جلوگیری از این کار، به حوزه‌های اول و دوم دستور داده شده است که پس از این بیشتر در این مورد دقت کند.

پولیس هلمند می‌گوید، پولیس آن‌ها تمام تلاش خود را برای تامین امنیت جان دختران روی دست دارد؛ اما درمورد سه نفری که به این اتهام بازداشت شده اند، چیزی نمی‌گوید.

عبدالعزیز صفدری

هم رسانی