فصل جواری در هلمند؛ نصف محصولات کشاورزان را طالبان و پولیس می‌گیرند

۹ قوس ۱۳۹۶ هشدار

این‌روزها در ولایت هلمند فصل برداشت جواری است. جواری در این ولایت در فصل دوم زراعت کاشته می‌شود. درکنار جواری، مردم ماش، بادام زمینی یا مُمپلی، لوبیا و حبوبات دیگری را نیز کشت و جمع‌آوری می‌کنند. اما جواری از مهم‌ترین محصولات زراعتی در این ولایت جنوبی است که بیش‌تر نام‌اش با تولید تریاک و طالبان گره خورده‌است.

هلمند با داشتن هوای مناسب و زمین‌های حاصل‌خیز، سبب شده است که کشاورزان در طول سال مصروف کشت و جمع‌آوری محصولات زراعتی باشند. دراین میان اما تمام زحمات کشاورزان دراین ولایت یک‌طرف و بهره‌برداری از محصولات کشاورزی‌شان در طرف‌دیگر قرار دارد.

در بازارهای بزرگِ فروش محصولات زراعتی در هلمند، این‌روزها کاروان های بزرگی از محصولات زراعتی از ولسوالی‌های مختلف، از راه سرمی‌رسند و هرکشاورز در تلاش فروش دست‌آوردهای زراعتی شان اند که در چند ماه گذشته با زحمت آن‌را بارور ساخته اند.

اما عمده‌ترین مشکل این کشاورزان، قیمت پایین محصولات زراعتی شان است که نسبت به زحمات شان به مراتب کم‌ارزش‌تر است. اکنون یک من جواری در ولایت هلمند، بین ۸۰ تا ۱۰۰ کلدار پاکستانی به‌فروش می‌رسد که چیزی در حدود پنجاه تا شصت افغانی می‌شود.

شفیع‌الله، کشاورزی در ولسوالی نادعلی هلمند است که به‌مرکز این ولایت آمده و محصولات زراعتی‌اش که بیش‌تر بادام‌زمینی است، را به‌فروش گذاشته است. شفیع‌الله می‌گوید، از یک‌جریب زمین حدود دو خروار بادام‌زمینی به‌دست می‌آورد، اما حالا در مندوی ولایت هلمند ناگزیر است به نصف قیمت بادام‌هایش را به‌فروش برساند.

او از نبود نرخ مناسب و حمایت‌نشدن کشاورزان ازسوی دولت شکایت‌دارد و می‌گوید، پیش ازاین قیمت بادام در شهر لشکرگاه خوب بود و او نیز با همین‌امید به این‌جا محصولات‌اش را آورده بود. اما حالا با یک وضعیت دیگر روبه‌رو شده‌است.

دولت و طالبان شرکای اصلی کشاورزان

کشاورزان هلمند می‌گویند، نبود بازار مناسب برای فروش محصولات زراعتی‌شان، آن‌ها را به‌شدت نگران‌کرده است. این کشاورزان تأکید می‌کند که برای معیاری ساختن زراعت همه‌ساله در ولسوالی‌های اطراف یک‌نوع تخم را برای کشت انتخاب می‌کنند، اما پس‌از برداشت حاصلات‌شان، بازاری برای فروش وجود‌ندارد.

اما تنها این ‌مشکلِ کشاورزان هلمند نیست. آن‌چه شماری از این کشاورزان ادعا می‎کنند، آن‌ها باید محصولات‌شان به‌چهار قسمت تقسیم‌کنند. یک‌بخش را مجبور اند به طالبان بپردازند، یک‌بخش دیگر را افراد مربوط به دولت از آن‌ها می‌گیرند، از دو بخش متباقی، یک بخش مصارف و تنها یک‌چهارم از برداشت حاصلات زراعتی شان، برای آن‌ها باقی می‌ماند.

شفیع‌الله به‌هشدار می‌گوید:” حاصلات یک جریب زمین را چهار قسمت می‌کنیم. دو حصه به طالب و دولت می‌دهیم و یک حصه برای ترمیم موترها و مصارف تیل و خرچ راه میشه و یک حصه به خود ما می‌ماند.”

این کشاورزان اگر به‌طالبان سهم ندهند، نمی‌توانند محصولات شان را به مرکز ولایت هلمند برای فروش انتقال دهند. شفیع‌الله تائید می‌کند که در مسیر راه جدا از طالبان، افراد پولیس نیز در نقاط مختلف از آن‌ها سهم می‌گیرند و آن‌ها نیز هیچ راهی دیگری جز تسلیم‌شدن به خواسته‌های آنها ندارند.

احتمال روی‌آوردن کشاورزان به کشت تریاک

آغا نور، باشندۀ ولسوالی ناوه ولایت هلمند، حاصلات ام‌سال زمین‌هایش را که جواری است برای فروش به مرکز ولایت هلمند آورده است اما به شدت از وضعیت بازار ناراض است. آغانور به هشدار می‌گوید: “امسال بازار را که دیدم، حالی به اِی فکر هستم که سال دیگه تریاک کشت کنم. مشکل ما زیاد است. دولت اجازه کشت‌تریاک نمیته، مولوی‌ها میگن حرام است. اِی طرف دولت برای ما بازار فروش آماده نمی‌کنه. ما چه کار کنیم؟ تریاک کشت نکنیم چه بخوریم؟”

نور محمد یک دلال در بازار مندوی لشکرگاه است. او می‌گوید ام‌سال تولیدات زراعتی در ولایت هلمند زیاد است اما خریدار این محصولات بسیارکم است و برای همین نرخ محصولات زراعتی به طور قابل ملاحظۀ پایین آمده است.

نورمحمد می‌گوید:” از یک طرف محصولات زیاد می‌باشد. ازسوی دیگر هم کم‌تر تجار برای خریداری و انتقال آن به ولایات دیگر حتی خارج دل‌خوش می‌کند. به‌همی خاطر دهقانان ما مجبور اند مال شانه به نصف قیمت سودا کنند.”

جبارخان، وکیل مندوی در لشکرگاه می‌گوید که همه ساله در هنگام جمع‌آوری محصولات زراعتی، نرخ محصولات برای کشاورزان قناعت‌بخش نیست. دلیل این مساله هم برای او واضح است. فراورده‌های زراعتی زیاد است و بازار برای جذب تمامی این محصولات به یک بارگی وجود ندارد و در نتیجه مشکل بیش‌تر متوجه کشاورزان می‌گردد.

جبارخان در صحبت با هشدار، از دولت بخاطر کم‌کاری در بخش بازاریابی برای فروش محصولات کشاورزان انتقاد می‌کند و می‌گوید: “دولت هیچ‌کاری برای رفع مشکل مردم و دهقانا نمی‌کند. باز می‌گوید که تریاک کشت نکنید. با دولت هم‌کاری کنید. خو اگر این مشکل را دولت رفع نکنه اِی مردم بازم میره تریاک کشت می‌کنه و جنگ باز بیش‌تر و بیش‌تر میشه.”

او از باج‌گیرهای سربازان پولیس در مسیر راه نیز انتقاد می‌کند و می‌گوید دولت اگر راه و جاده‌ها را نمی‌سازد، حد‌اقل دست سربازان پولیس را از جیب مردم کوتاه کند.

سهم کشاورزان هلمند از دهلیز هوایی قندهار

با این‌حال، عمر زواک سخن‌گوی والی هلمند می‌گوید اداره ولایت همیشه در قسمت بازاریابی محصولات زراعتی کشاورزان تلاش کرده است و رهبری ولایت در تلاش است که بتواند راهی را برای فروش به‌تر محصولات کشاورزان هلمندی فراهم‌سازد.

سخن‌گوی والی هلمند می‌گوید درکنار دهلیز هوایی قندهار، در آینده نزدیک زون اقتصادی ولایت هلمند نیز فعال می‌شود تا محصولات کشاورزی در هلمند از طریق بندر چابهار و میدان هوایی قندهار به خارج صادر شود.

او می‌گوید با فرا رسیدن فصل هرمحصول، ادارۀ ولایت تلاش می‌کند زمینۀ را فراهم سازد تا محصولات کشاورزان، به‌موقع به ولایت‌های دیگر انتقال داده شود. آقای زواک به هشدار می‌گوید:” همیشه روی این پلان با ادارۀ مرکزی صحبت نموده‌ایم تا بتوانیم به زودترین فرصت تمام محصولات دهقانا ره به سایر ولایات برای فروش منتقل کنیم.”

عبدالعزیز صفدری 

هم رسانی