امریکا و کوریای شمالی صلح می‌کنند، اما چرا حکومت افغانستان با طالبان صلح نمی‌تواند؟

۲۲ جوزا ۱۳۹۷ هشدار

رسانه‌های غربی به نقل از رهبر کوریای شمالی نوشته است:” رسیدن به این‌جا راحت نبود. گذشته و قضاوت‌های قدیمی بر سر راه مانع ایجاد کرده بود. اما بر تمام آن مسائل غلبه کردیم و حالا این‌جا هستیم.”

این حرف کوتاه رهبر کوریای شمالی که سالها در انزوای جهانی به سر می‌برد، پیام خیلی واضح دارد. رهبر کوریای شمالی به تمام اما و اگرها پشت پا زد و تمام افتخارات و تعهدات پدر و پدر بزرگ اش را ظاهرا زیر پا کرد و در واقع برای آسایش هموطنان‌اش تن به گفتگوی داد که احتمالا به خلع صلاح اتمی کوریای شمالی که اقتدار این کشور است، نیز خواهد انجامید.

کیم جونگ اون، در واقع حاضر شده است از این اقتدار بگذرد، تا مردم کشورش مانند شبه جزیره کوریای جنوبی در صلح و آسایش باشد و آزادانه بتوانند در هر جای جهان بدون کدام حرف و حدیث سفر کنند.

هرچند شماری این کار کیم جونگ اون را زیرکی او عنوان کرده و تأکید کرده اند که آقای اون خواسته با این کارش از حصار یک جزیره بیرون شده و در سطح بین المللی سیاست کند.

بی بی سی نوشته که دونالد ترامپ هم در صحبت کوتاهی به خبرنگاران گفته است:” خیلی احساس خوبی دارم. مذاکرات بزرگ خواهیم داشت و فکر می‌کنم به طرز چشم‌گیری موفقیت‌آمیز خواهد بود. مایه افتخار من است و شک ندارم که روابط عالی‌ای برقرار خواهیم کرد.”

این دیدار، تاریخی‌ترین دیدار میان دو دشمنی هست که همین چند ماه پیش تصور می‌شد وارد جنگ شوند و همه روزه رهبران هر دو کشور، تا سرحد نابودی هم‌دیگر هشدار می‌دادند. اما در نهایت هر دو طرف اکنون بر سر یک میز حاضر شده اند و قرار است دور از تصوری خیلی‌ها که فکر می‌کردند جنگی دیگر در راه است، احتمالا به توافق خیره کننده‌ای برسند.

این جا در افغانستان اما سالهاست که مردمان این کشور با هم دیگر نمی‌توانند کنار بیایند. یک گروه تروریست شده اند و گروه دیگر دموکرات و قانون مدار. یکی می‌خواهد به گفتۀ خود شان افغانستانِ با اقتدار و امن داشته باشد و دیگری همواه بر طبل خرابی، جنگ و ترور می‌کوبد.

همین دیروز در کابل، یک حمله کنندۀ میان سال انتحاری، با انفجار دادن مواد همراه خودش ۱۳ نفر را کشت. در میان کشته شده‌گان زنان نیز حضور دارند. همه غیر نظامی و کارمندان وزارت احیا و انکشاف دهات افغانستان بودند که برای بازسازی و پیشرفت مردم در روستاها تلاش می‌کنند. هر چند مسئولیت این حمله را طالبان نپذیرفت و گروه داعش آن را به عهده گرفت.

حکومت افغانستان سال گذشته در دور دوم نشست پروسه کابل، به گروه طالبان یک بستۀ پیش‌نهادی حیرت آوری ارائه کرد. رئیس جمهور غنی در این پیشنهاد شان به طالبان گفت، در صورتی که به صلح بپیوندند، حکومت افغانستان حاضر است برای آنها دفتر سیاسی در کابل و یا هر جای دیگری که آنها بخواهند باز کند، نام افراد این گروه را از لیست سیاه حذف کند و گروه طالبان را به عنوان یک حزب سیاسی به رسمت بشناسد.

این بزرگ ترین امتیاز برای یک گروه تروریستی بود که در هیچ شرایط تا حالا حاضر به گفتگو با حکومت افغانستان نشده اند، اما آنها نپذیرفتند.

هفتۀ پیش نیز رئیس جمهور غنی در اقدام بی پیشنه‌ای دیگر، از ۲۷ رمضان تا پنجم عید در مقابل گروه طالبان آتش بس اعلام کرد. هر چند این گروه نیز در پاسخ به این درخواست حکومت، سه روز عید را آتش بس اعلام کرده است، اما هیچ گاهی تا هنوز حاضر به گفتگو با حکومت نشده اند.

امروز سه شنبه، ۲۷ رمضان، آغاز آتش بس حکومت در مقابل طالبان است. بر اساس برخی از گزارش‌های شماری از اعضای طالبان با استفاده از این آتش بس حکومت، در ولایت غربی هرات به دیدن خانواده‌های شان در مناطق زیر حاکمیت حکومت رفته اند.

احتمالا نیروهای حکومت نیز به این گروه کاری نخواهند داشت. زیرا رئیس جمهور دستور داده است، به هیچ صورت به مواضع و افراد طالبان حمله نکنند، مگر این که این گروه حمله کنند، در آن صورت نیروهای امنیتی  دست به ضد حمله بزنند. هر چند این اقدام رئیس جمهور با واکنش‌های و مخالفت‌های نیز همراه شد. امرالله صالح رئیس پیشین امنیت ملی هشدار داد، طالبان از این فرصت استفاده کرده و تا داخل شهرها خواهند آمد. احتمالا حرکت افراد طالبان امروز در هرات بر این ادعا نیز مهر تأیید بزند.

بر اساس فرمان رئیس جمهور، این آتش بس تنها در مقابل طالبان است. اما گروه‌های تروریستی داعش و القاعده و دیگر گروه‌ها هدف قرار خواهند گرفت.

شورای عالی صلح افغانستان نیز در یک سال گذشته تلاش‌های بسیار گسترده و جدی برای راضی کردن طالبان داشته است. این شورا، بارها نشست های بزرگی را با اقشار مختلف جامعه افغانستان از جمله با عالمان دینی برگزار کرد تا شاید افغانستان به صلح برسد. این شورا با حمایت و میزبانی کشور اندونیزیا، نشستی را میان عالمان دینی اندونیزیا، پاکستان و افغانستان نیز برگزار کرد تا بلکه طالبان دست از جنگ بکشند.

هفته پیش، بیشتر از ۲۵۰۰ عالم دینی از ۳۴ ولایت افغانستان در کابل جمع شده و جنگ جاری در افغانستان و حملات انتحاری را حرام اعلام کردند. نشستی با یک حمله انتحاری استقبال شد و در آن ۱۴ نفر به شمول ۸ عالم دینی جان باختند.

اما این فتوای عالمان دینی نیز نتوانست بر ارادۀ جنگ‌جویان طالبان تاثیر بگذارد و این گروه همچنان حملات خونینی را تا روز گذشته بر مواضع نیروهای امنیتی در ولایت‌های کندز، تخار، فاریاب، جوزجان، کنر، غزنی و چند ولایت دیگر راه اندازی کردند که در نتیجه بیشتر از ۱۰۰ سرباز امنیتی و خیزش مردمی کشته شدند.

همین امروز صبح نیز طالبان ولسوالی کوهستانات ولایت فاریاب را برای چندمین بار سقوط داده و افراد این گروه اکنون بر مرکز ولسوالی مقر در ولایت غزنی حمله کرده و با نیروهای امنیتی در جنگ اند. در ولایت سرپل نیز افراد این گروه موفق شده اند یک ساحه بسیار استراتیژیک را از کنترل نیروهای امنیتی بیرون سازند.

به باور آگاهان این که در افغانستان گفتگوهای صلح نتیجه نمی‌دهد و هیچ راهی برای ختم جنگ و گفتگوهای رو در رو با طالبان تا هنوز پیدا نشده است، نبود یک استراتیژی واضح است که بتواند افغانستان را به صلح برساند.

آگاهان به این باور اند که حکومت افغانستان به دلیل نداشتن یک برنامه واضح، سردرگم است و نمی‌داند با چه روش و شیوه‌ای با گروه طالبان گفتگو کند. حکومت افغانستان نیز این مسأله را مشخص نساخته است که برای آنها، کی و کدام گروه دشمن اند و کدام گروه نیز مخالف سیاسی و برادر ناراضی. حکومتی پس از هر حملۀ خونین طالبان این گروه را دشمن می‌خواند اما فردایش دوباره آن‌ها را برادر خوانده و دعوت به صلح می‌کنند.

در کنار این، در حکومت افغانستان در میان مقام‌های ارشد و رهبری دولت، کسانی نیز هستند که همواره در پی توجیه اعمال تروریستی طالبان اند و هیچ گاهی حتا در بدترین شرایط نیز نخواسته اند این گروه را دشمن خطاب کنند. این گروه همچنان مورد احترام رهبری حکومت اند.

نبود استراتیژی واضح برای رسیدن به صلح و این که در آن استراتیژی جایگاه طالبان مشخص گردد، عمده ترین دلیل موفق نشدن افغانستان برای رسیدن به صلح عنوان می‌شود. هر چند که حرفهای وجود دارد حکومت با این گروه در هفته‌های اخیر گفتگوهای پنهانی داشته است، اما در گذشته بارها ثابت شده است که ارگ ریاست جمهوری، هیچ گاهی در روند صلح با طالبان با مردم و حتا با گروه طالبان نیز صادق نبوده است.

هم رسانی