گزارش تحقیقی اطلاعات روز؛ سوال‌های بی‌‌پاسخ یک مصالحه

۱۳ سرطان ۱۳۹۷ هشدار

روزنامه اطلاعات روز به اسنادی دست یافته که نشان می‌دهد، داکتر اکرم خپلواک، رییس کمیسیون مشترک اجرایوی توافق‌نامه‌ی حزب اسلامی و دولت افغانستان، لااقل در دو مورد در سال ۱۳۹۷ ‌از دفتر ریاست‌‌جمهوری برای پیش‌برد اهداف این کمیسیون و تأمین نیازهای دفتر حزب اسلامی و محل اقامت رهبر این حزب (گلبدین حکمتیار) بالغ بر ‌دوصد و دوازده میلیون و نه صد و هشتاد هزار افغانی درخواست کرده است.

اطلاعات روز در این گزارش نوشته است، بررسی‌های آنها نشان می‌دهد که وجود ابهام در توافق‌نامه صلح حزب اسلامی با دولت و فرمان ریاست‌جمهوری در باره‌ی اجرای این توافق‌نامه سبب شده که مقدار قابل توجهی پول، صرف تأمین نیازهای مالی یک حزب سیاسی و رهبر آن شود. در حالی که مطابق قوانین و طرزالعمل تأسیس و ثبت احزاب و اسناد بودجه‌ی مالی حکومت هیچ حکم صریحی در مورد حمایت مالی احزاب سیاسی وجود ندارد.

حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار در اول ماه میزان سال ۱۳۹۵ با دولت جمهوری اسلامی افغانستان توافق‌نامه‌ی صلح را امضا کرد. یکی از موارد بحث‌برانگیز در این توافق، صلح میان حزب اسلامی آقای حکمتیار و دولت، ماده دهم این توافق‌نامه بود که در آن آمده است: «رهبر حزب اسلامی می‌تواند دو یا سه محل مناسب را برای اقامت خویش در افغانستان انتخاب نموده و دولت تدابیر لازم امنیتی و هزینه معین و معقول را برای وی فراهم می‌سازد.»

بر اساس این گزارش روزنامه اطلاعات روز، در مکتوب کمیسیون اجرایوی مشترک حزب اسلامی و دولت به منظور «پیش‌برد» اهداف این کمیسیون که به تاریخ ۱۴ ماه حمل سال ۱۳۹۷ به اداره‌ی امور ریاست جمهوری ارسال شده، مبلغ ۱۶۷ میلیون و ۹۳۰ هزار افغانی درخواست شده است. در توضیح محل مصرف این مقدار پول آمده که «این بودجه برای محل اقامت رهبر حزب اسلامی، اعضای آن دفتر، دفتر عمومی حزب اسلامی و یا اعضای رهبری حزب» مصرف می‌شود. در این مکتوب تصریح شده که این مقدار پول مطابق «سال گذشته» از کُد ریاست عمومی امنیت ملی منظور شود.

به همین ترتیب، در مکتوب شماره ۲ که به همین تاریخ به اداره‌ی امور ریاست‌جمهوری از سوی کمیسیون مشترک اجرایوی حزب اسلامی و دولت ارسال شده نیز بودجه‌ی این کمیسیون ۴۵ میلیون و ۵۰ هزار افغانی تعیین شده و در این مکتوب نیز درخواست شده که بودجه‌ی مذکور از کُد ریاست عمومی امنیت ملی منظور شود.
مطابق این دو مکتوب وزارت مالیه، مبلغ ۲۱۲.۹۸۰.۰۰۰ افغانی را از کُد ۹۱ (کُد امنیت ملی) منظور کرده و نیز ریاست‌جمهوری «مطالبه‌ی متن پیشنهاد» یعنی دو درخواست مالی این کمیسیون را پذیرفته و دستور اجرای آن را داده است.

تمام این مقدار پول از بودجه‌ی مالی سال ۱۳۹۷ و از کد ریاست عمومی امنیت ملی درخواست شده است. بودجه‌ی ریاست عمومی امنیت ملی در اسناد اداره‌ی ملی تفتیش «محرمانه» توصیف شده و به همین دلیل در طرح بودجه‌ی سال ۱۳۹۷ جزئیات آن نیامده است.

بر بنیاد این گزارش، در ماده شش توافق‌نامه‌ی صلح میان حزب اسلامی به رهبری آقای حکمتیار و دولت تصریح شده که: «دولت جمهوری اسلامی افغانستان همزمان با امضای این موافقتنامه رسما اعلام می‌دارد که رهبر حزب اسلامی افغانستان و دیگر شخصیت‌های برجسته‌ی آن می‌توانند در هر جای از این کشور که خواسته باشند، مطابق با قوانین کشور آزادانه زندگی نمایند و دولت جمهوری اسلامی افغانستان خود را مکلف به تامین شرایط لازم و مساعد برای تحقق این شرایط می‌داند.»

یک عضو کنونی کمیته‌ی نظارت بر تطبیق قانون اساسی در باره‌ی مفاد توافق‌نامه‌ی صلح میان حزب اسلامی و دولت گفت که «محتوای این توافق‌نامه به ویژه در بخش «تأمین شرایط لازم و مساعد برای این‌که اعضای حزب اسلامی در هرجای کشور که بخواهند زندگی کنند، و نیز تأمین ضرورت‌های محل اقامت رهبر این حزب، بسیار گنگ است و اجرای آن به دوش کمیسیون مشترک اجرایوی موافقت‌نامه‌ی صلح حزب اسلامی و دولت واگذار شده است».

همچنان یک عضو کنونی کمیسیون نظارت بر تطبیق قانون اساسی به اطلاعات روز گفته است‌؛ اگر انگیزه‌‌ی سیاسی صرف، یعنی حمایت از یک حزب خاص یا تخصیص امکانات دولتی به آن دلیل اصلی اعطای پول باشد، «به صورت واضح مصداق فساد است».

در فرمان شماره ۱۳۱ ریاست جمهوری در مورد اجرای این توافق‌نامه به هدف نظارت و پیش‌برد مفاد آن در هماهنگی با شورای عالی صلح یک هیئت پنج نفره تعیین شده است. از این میان دو تن از آنها  به اطلاعات روز گفته اند که جلسه‌ی کمیسیون اجرایوی موافقت‌نامه صلح حزب اسلامی و دولت کم‌تر از یک سال است که برگزار نمی‌شود.

پرسش اساسی این است که برای تأمین محل مناسب اقامت رهبر حزب اسلامی آیا ۱۶۷ میلیون افغانی در سال نیاز است؟ افزون بر آن آیا حکومت از نظر قانونی ملزم به تأمین نیازهای مالی اعضای رهبری حزب و اعضای دفتر آن است؟

علاوه بر این دو مورد، دو مکتوب کمیسیون اجرایوی مشترک موافقت‌نامه‌ی صلح حزب اسلامی و دولت در سال ۱۳۹۶ که به دست روزنامه اطلاعات روز قرار گرفته، نشان می‌دهد که این کمیسیون یک بار برای تعمیر و بازسازی اقامت‌گاه آقای حکمتیار بیست و دو میلیون و هفت‌صد و نود و دو هزار افغانی درخواست کرده و در مکتوب شماره ۲۱۰ نیز برای «رهبر حزب اسلامی دو عراده موتر جدید هایلکس پیک» و برای دفتر وی سه عراده موتر کرولای ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ خریداری شده است.

اطلاعات روز در بخش دیگر این گزارش به آزادی زندانیان حزب اسلامی نیز پرداخته است. اولین گروه از این زندانیان که شامل ۵۵ تن می‌شدند، در ماه ثور سال ۱۳۹۶ از زندان رها شدند. دومین گروه از آن‌ها که شامل ۱۲ تن می‌شد، اندکی پس از آن آزاد شدند. سومین گروه از زندانیان حزب اسلامی که شامل ۷۵ نفر می‌شدند، در ماه جدی همان سال از زندان رها شدند. در چهارمین مرحله ۱۹۸ تن از زندانیان حزب اسلامی از زندان رها شدند.

اطلاعات روز نوشته است که در فهرست زندانیان آزادشده‌ی حزب اسلامی کسانی که به «فعالیت‌های تخریب‌کارانه، تروریستی و همکاری با دشمن» متهم و محکوم شده بودند نیز حضور دارند. در این گزارش همچنان به نقل از بی بی سی و روزنامه‌های سرخط و ماندگار اضافه شده است که حتا برخی افراد مربوط به گروه داعش و طالبان نیز زیر نام زندانیان حزب اسلامی حکمتیار آزاد شده اند که شماری شان دوباره به گروه طالبان پیوسته اند.

هم رسانی