فرمانده علی‌پور؛ انتخاب خاکستری مردم برای نجات از نابودی

۱۶ میزان ۱۳۹۷ هشدار

نیروهای امنیتی حکومت دو روز پیش برای بازداشت علی‌پور از فرماندهان “نیروهای مردمی تامین امینت” در میدان وردک که در ولسوالی لعل و سرجنگل غور رفته بود، علمیاتی را انجام داد و در درگیری نیروهای حکومت با افراد علی‌پور هفت غیر نظامی به شمول کودکان و چهار سرباز پولیس کشته شدند.

این فرمانده “نیروهای تامین امنیت مردمی” به کمک مردم و نیروهایش از بازداشت شدن نجات پیدا کرد. وزارت داخله علی‌پور را سرکرده یک گروه مسلح غیر مسئول در مناطق مرکزی می‌داند. نصرت رحیمی از سخن‌گویان این وزارت دیروز در نشست خبری گفت “علی‌پور مسلح غیر مسئول، جنایتکار و قاتل است نیروهایش در راه‌های کابل میدان- وردک، بامیان، دره غوربند و ولایت غور، مرتکب آزار مردم و حتی تجاوز جنسی شده اند و اسنادی در این مورد وجود دارد”.

روی دیگر قضیه این است که وزارت داخله علی‌پور و نیروهایش را متهم به قتل و رهزنی می‌کند و ده‌ها نیروی قطعات خاص پولیس را به ولایت غور فرستاد، که سبب کشته شدن هفت غیر نظامی به شمول کودکان و زنان شد. اما مردم و مسافرانی که در مسیرهای ولایات مرکزی در رفت آمد اند، همه خلاف آنچه حکومت و وزارت داخله عنوان می‌کنند، حرف می‌زنند. برای آنها علی‌پور حکم یک قهرمان را دارد که نه تنها از دست او آزار و اذیت نمی‌شوند، بلکه این فرمانده محلی، از جان، زندگی و مال آنها دفاع کرده و از کشتن و اسیر شدن شان به دست طالبان و دیگر گروه های تروریستی، جلوگیری می‌کند.

چند ماه پیش نظام الدین قیصاری فرمانده دیگر نیروهای خیزش مردمی که در شمال کشور در ولایت جوزجان، برضد طالبان می‌جنگید نیز به اتهام مانندِ علی‌پور بازداشت شد و تعدادی افرادش کشته شدند و خودش به صورت بی‌رحمانه شکنجه گردید و با رفتار نادرست و شکنجه‌های سنگینی که حتی به گفته‎ی خودش، او را از چرخبال آویزان کردند به کابل انتقال دادند.

به دنبال بازداشت این شخص هزاران نفر در ولایت‌های شمالی کشور اعتراض و تظاهرات کردند. در اعتراض به بازداشت علی‌پور نیز تظاهرات مردمی در بامیان و میدان وردک صورت گرفت و انتقادهای گسترده از سوی کاربران شبکه‌های اجتماعی، شخصیت‌های سیاسی و احزاب نیز در پیوند به عملیات بازداشت علی‌پور از دو روز تاکنون بالا گرفته است.

فرمانده علی‌پور خود نیز درگفتگو با رسانه‌ها اتهاماتی که حکومت به او نسبت می‌دهد را رد کرده می‌گوید “دولت در تامین امنیت مردم ناکام بوده، مردم برای تامین امنیت به آنها اعتمادکرده و از مدنی‌ترین حقوق مردم که امنیت جانی آنهاست دفاع می‌کند.”

نیروهای تحت امر علی‌پور زمانی شروع به فعالیت کرد که امنیت راه‌های مناطق مرکزی به خصوص شاهراه‌های منتهی به بامیان، دایکندی و ولایت غور به شدت ناامن بود. طالبان و افراد مسلح در امتداد این راه‌ها، مسافران و افراد ملکی را دستگیر و به قتل می‌رساندند. مردم مناطق مرکزی می‌گوید پس از شروع فعالیت علی‌پور و نیروهایش امنیت در مسیر مناطق مرکزی بهبود یافته و اتهام‌های که به این شخص و نیروهایش نسبت داده می‌شود واقعیت ندارد.

مردم نیز از برخورد سخت حکومت در برابر علی‌پور انتقاد دارند و می‌گویند این شخص درگرفتن امنیت مردم نقش همکار را با حکومت ایفا می‌کند. دست کم ارادت و علاقه مندی مردم به این فرمانده خیزش مردمی، در رویداد اخیر در ولایت غور کاملا هویدا بود. این فرمانده را مردم در حالی از محاصره نیروهای ویژه نجات دادند، که نیروهای امنیتی مستقیم به آنها شلیک کرده و چندین نفر شان را کشتند.

جدا از این انتقاد مردم مناطق مرکزی، محمد حنیف اتمر مشاور پیشین ریاست جمهوری نیز از عملیات نظامی حکومت برای بازداشت علی‌پور در ولایت غور که در آن زنان و کودکان کشته شدند انتقادکرده و گفته ” با چنین برخورد درگذشته نیز مخالف بوده باید از راه‌های قانونی برخورد شود و در غیرآن، می‌تواند پیامدهای منفی بیشتری را در پی‌داشته و موجب عمیق‌تر شدن بحران شود.”

نمایندگان پارلمان نیز امروز در وقت امتیازی گفتند باید حکومت این مسأله از راه مسالمت آمیز و گفتگو حل می‌کرد و از رفتار دوگانه‎ی حکومت برای بازداشت قیصاری و علی‌پور و نیز از دیر رسیدن کمک به نیروهای امنیتی در میدان وردک و ولایت غزنی در حمله طالبان، انتقاد کردند.

خداد عرفانی نماینده ولایت غزنی گفت” نیروهای داعش برای نجات از طالبان در یک شب در جوزجان با هواپیما نجات داده می‌شوند اما در حمله‎ی طالبان به شهر غزنی و میدان وردک تا دو روز دیگر کمک نمی‌رسد و علمیات نظامی برای باداشت علی‌پور که مجبور به دفاع از مردم خود شده انجام می‌شود. درحالی ممکن بود این مسأله از راه مسالمت‌آمیز حل می‌شد”.

نکته اساسی در پیوند به این قضیه این است که در حدود شصت درصد از خاک کشور تحت کنترول طالبان می‌باشد و به تمامی راه‌های عمومی و شاهراه‌ها کنترول دارند در هجده سال گذشته این گروه هزاران شهروند و افراد غیرنظامی را به قتل رسانده اند. بیشترین قربانی را در حملات سازمان یافته و غیر سازمان یافته طالبان و سایرگروه‌های مسلح توده مردم متحمل شده اند که تنها در دوره حکومت وحدت ملی بیش از ۴۰ هزار غیر نظامی کشته و زخمی شدند.

 مردم مناطق مرکزی هجده سال است آگاهانه از حاکمیت دولت و قانون دفاع می‌کند اما در همین مدت راه‌های مناطق هزاره‌نشین به شدت ناامن است. طالبان و سایرگروه‌های مسلح، مردم و مسافران این مناطق را به دلیل قومیت شان گروگان می‌گیرند و به قتل می‌رسانند. مشکل ناامنی راه‌ها، از مشکلات اساسی این منطقه بوده که بارها با حکومت در میان گذشته شده است و هیچ گروه شورشی ضد دولتی در مناطق مرکزی، علیه حکومت فعالیت ندارد. بماند این که در هفده سال گذشته همه ساله قصه اسفالت سرک این مناطق، تنها روی کاغذ باقی مانده است.

ناامنی و بی‌توجهی دولت در تامین امنیت شهروندان مناطق مرکزی و سایر مناطق کشور سبب شده که مردم وارد عمل شوند و یک دلیل حمایت مردم از افرادی مانندِ علی‌پور و قیصاری این است که نقش دولت در تامین امنیت شهروندان حتی در مناطق زیر حاکمیت آن، در هجده سال گذشته چندان محسوس نبوده است.

جدایی از انگیزه‌ها و نیت‌های قومی و سیاسی سیاست‌گران در حمایت از افراد مسلح مردمی، حمایت توده مردم از این افراد یک انتخاب میان گزینه‌‎ی سیاه مرگ به دست طالبان و انتخاب خاکستری برای زندگی از فرماندهان مسلح غیر مسئول است که به آنها پناه می‌برند.

در شرایطی که حکومت و نهادهای امنیتی در تامین امنیت و حفظ جان شهروندان کوتاهی می‌کند برخورد سخت نهادهای امنیتی و عملیات برای بازداشت این افراد که انگیزه های قومی و سیاسی را نیز در آن را نباید نادیده گرفت، بی اعتمادی مردم را نسبت به حکومت و رویکرد حکومت‌داری اشرف غنی، بیشتر می‌کند.

یک فرد هزاره میدان وردک، بامیان، غزنی، پروان و غور که شاهد صدها بار کشته شدن عزیزانش، گروگان گیری زنان و سربریدن جوانان تحصیل کرده مردمش در مسیر شاهراه میدان وردک و ولسوالی‌های ولایت غزنی بوده است، حق دارد از حکومت و شخص رییس جمهور غنی انتقاد کند که چرا علی‌پور را که در گرفتن امنیت جان مردمش نقش دارد بدون اینکه محاکمه شده باشد و در دادگاه عادلانه به جنایت محکوم گردیده باشد، مورد پی‌گرد قرار می‌گیرد.

مردم حق دارند که بپرسند، علی پور بر اساس شکایت کدام مردم، با چنین برخوردی رو به رو می‌شود. آیا شکایت‌ها از سوی افراد مسلح طالبان و یا از طالبانی به ظاهر غیر مسلحی که شب‌ها و روزها به کشتار این مردم نقش داشته و به زنان اسیر تجاوز می‌کند؟ را نادیده می‌گیرد، صورت گرفته است. مردم حق دارند بپرسند که چرا حکومت به گونه گزینشی و با پرونده‌سازی‌های مبهم و سردرگم حد اقل گزینه‎ی تامین امنیت را که از  فعالیت علی‌پورتامین می شود را می‌گیرد.

مردم افغانستان نزدیک به چهل سال است که عمل‌کرد افراد مسلح غیر مسئول را تجربه کرده و بیشتر از سیاست گران و رئیس جمهور می‌داند که وجود افراد مسلح غیر مسئول به خیر آنها نیست اما این را هم می‌داند و توقع دارد که اگر قرار است حکومت برای حاکمیت قانون و مبارزه با افراد مسلح غیر مسئول عمل کند، باید نخست مسئولیت‌هایش را در تامین امنیت و حفظ جان شهروندان به خوبی انجام دهد و زمینه پناه‌بردن مردم را به فرماندهان غیر مسئول بگیرد و نیز با افراد مسلح غیر مسئول برابر مقابله کند و گزینشی عمل نکند.

در غیر این صورت، واضح است که مردم به حمایت از افرادِ اقدام می‌کند که آنها نخست امنیت شان را تأمین می‌کنند و در مرحله بعدی از حقوق سیاسی و انسانی شان نیز حمایت می‌کنند.

رشاد شکوه

هم رسانی