انتخابات پیش‌رو؛ بیم از ناامنی و امیدهای فراوان

۱۸ میزان ۱۳۹۷ هشدار

دیروز یک گردهم‌آیی در دفتر انتخاباتی یک نامزد پارلمان در ولایت هلمند هدف حمله انفجاری قرار گرفت. صالح محمد اچکزی از نامزدان انتخابات پارلمانی بود که در این حمله به شمول او هشت نفر دیگر کشته شدند و یازده نفر نیز زخم برداشتند. حمله در خانه آقای اچکزی که دفتر مبارزات انتخاباتی اش نیز بود، صورت گرفت.

این دومین حمله‎ی مرگبار برکارزارهای انتخاباتی بود که تا حالا اتفاق افتاده است. هشت روز پیش، درکارزارهای انتخاباتی یک نامزد دیگر پارلمان، در ولسوالی کامه ولایت ننگرهار نیز حمله انتحاری شد و در آن حمله ۵۶ نفر کشته و زخمی شدند.

بر بنیادگزارش کمیسیون انتخابات تاکنون ۹  نامزد انتخابات کشته شده اند و بیشتر از صد نفر در ارتباط به برنامه‌های انتخاباتی در نتیجه‎ی حملات هراس افگنانه جان باخته اند. تمامی قربانیان این رویدادها، غیر نظامیان هستند.

رویداد کشته شدن این نامزد پارلمان و حمله به دفتر انتخاباتی او که  دیروز در هلمند اتفاق افتاد، در حالی صورت گرفت که  طالبان دو روز پیش در اعلامیه‌یی گفتند، از دید آنها انتخابات برنامه آمریکایی است و این گروه اجازه نمی‌دهند انتخابات برگزار شود.

این گروه همچنان گفته است، کسانی‌که در موفقیت و تامین امنیت انتخابات سهم بگیرند هدف حمله جدی این گروه قرار می‌گیرند. وزارت داخله در واکنش به این اعلامیه طالبان روز گذشته گفت که این تهدید طالبان تکراری بوده و آنها نمی‌توانند از برگزاری انتخابات جلوگیری کنند. بر بنیاد ادعای وزارت داخله، طالبان در گذشته نیز قدرت به چالش کشاندن انتخابات را نداشته اند.

هرچند وزارت داخله اطمنیان می دهد که انتخابات در فضای امن برگزار خواهد شد؛ اما واقعیت مسئله به این سادگی نیست. انتخابات یک برنامه بزرگی است که در سراسر افغانستان باید برگزار شود و بیش از هشت میلیون نفر در روز انتخابات به پای صندوق های رای دهی شرکت خواهند کرد. مراکز رای‌دهی در روستاها و مناطق کوهستانی مانند شهرها نیست. در بیشترِ از مناطق دور دست سهولت‌های رفت و آمد اندک می‌باشد و خطر حملات طالبان گسترده است.

در روز رای‌دهی شهروندان افغانستان مجبور اند باوجود خطرها وتهدیدهای احتمالی، کیلومترها فاصله را طی کنند تا در مراکز رای دهی بروند. احتمال این وجود دارد که طالبان در راه‌های مراکز رای دهی نیروهایش را مستقر کنند و بخواهند مانع شرکت مردم در انتخابات شوند و یا کسانی که رای  داده باشند را مجازات کنند. آنگونه که در انتخابات گذشته در ولایت هرات، انگشتان دست های چندین غیر نظامی رای دهنده را قطع کردند.

  و اقعیت دیگر این است که درگذشته، دایره‌ی تسلط طالبان نسبت به حالا کمتر بود. دور تر از مراکز ولسوالی و مراکز ولایت‌ها فعالیت داشتند. بیشترین ساحات نفوذ طالبان در ولایت‌های جنوبی بود اما اکنون چنین نیست، طالبان در نزدیکی مراکز ولسوالی‌ها، ولایت‌ها و شهرهای بزرگ حضور دارند و در تمامی ولایت‌های جنوبی، شرقی، شمالی و غربی مراکز بزرگ فعالیت و سازمان دهی برای شان ایجاد کرده اند.

بر اساس گزارش‌ها، بیشتر از ۵۰ درصد خاک افغانستان تحت اداره مستقیم و غیر مستقیم طالبان و سایرگروه های تروریستی می‌باشد. در کنار طالبان به گفته خود حکومت به شمول طالبان و داعش بیش از ۲۰ گروه تروریستی دیگر نیز فعالیت دارند که اکثر شان عملن مخالف برگزاری انتخابات هستند. تاکنون داعش دو حمله مرگبار یکی حمله به مرکز توزیع شناسنامه در غرب شهر کابل و دیگری حمله به کارزار انتخاباتی در ننگرهار را انجام داده است. این گروه و  سایرگروه‌های کوچک تروریستی دیگر برای انتخابات پیش رو تهدید بزرگ اند.

واقعیت دیگر وجود اختلاف میان رهبران حکومت و فضای بی‌اعتمادی و آشفته‌ی سیاسی است. رهبری حکومت به جای این‌که فضای سیاسی را برای حمایت از برنامه‌های حکومت و نیز موفق برگزار شدن انتخابات مدیریت کند، با اقدامات احساسات برانگیز و تنش‌زا به آشفتگی فضای سیاسی و بی اعتمادی در میان مردم  دامن می‌زند. در حالی که در آستانه برگزاری انتخابات پارلمانی قرار داریم، همبستگی اجتماعی و اعتماد به حاکمیت، نیاز مبرم است و در موفقیت انتخابات نقش مهم را بازی می‌کند.

عملکرد نهادهای  امنیتی نیز تاکنون نشان می‌دهد که نسبت به تامین امنیت جانی نامزدان انتخابات و کارزهای انتخاباتی، ضعیف عمل می‌کنند. رویداد حمله به کارزار انتخاباتی ننگرهار یک شُوک بود، باید درک می‌شد که تهدیدهای بزرگ در راه است.

پس از این حمله، باید تدابیر امنیتی از سوی نهادهای امنیتی بیشتر گرفته می‌شد و در سراسر کشور حد اقل امنیت دفترهای نامزدان و گردهم‌آیی مبارزات انتخاباتی تامین می‌گردید. خلاف این انتظار، حمله‎ی دیروز هلمند اتفاق افتاد و نشان داد که تدابیر جدی از سوی نهادهای امنیتی و نامزدان گرفته نشده است.

با در نظرگرفتن تمامی این واقعیت‌ها و عوامل تهدیدهای امنیتی و تعییر شرایط که دامن انتخابات پارلمانی پیش رو را گرفته است، انتخابات باید برگزار شود و روند آن برای موعد اصلی که رفتن به پای صندوق های رای دهی در ۲۸ میزان است، در حالی تکمیل شدن است.

از سویی دیگر، نارسایی‌ها در عمل‌کرد نهادهای امنیتی برای تامین امنیت انتخابات نگرانی‌ها را از تهدیدهای بزرگتر در روز انتخابات بیشتر می‌کند. حالا این سوال مطرح است، با این شرایطی که حتی امنیت نامزدان، دفترها و گردهمایی‌های مبارزات انتخاباتی گرفته نمی شود چه تدابیری گرفته نشده که باید گرفته شوند تا میلیون‌ها نفر با خاطر آسوده و اطمینان به پای صندوق‌های رای دهی شرکت کنند. اشتراک در انتخابات مسئولیت شهروندان است؛ اما پاسخ به این پرسش و گرفتن امنیت انتخابات مسئولیت حکومت است که هنوز در ابهام قرار دارد.

بشیر یاوری

هم رسانی