پست‌های مهم وزارت خارجه افغانستان در اختیار افراد وابسته به قدرت‌مندان است

۱۰ قوس ۱۳۹۷ هشدار

بر اساس یافته‌های جدید روزنامه هشت صبح، طی چند سال اخیر بیش‌تر افراد کم سواد و بی‌تجربه، از آدرس احزاب سیاسی، شخصیت‌های جهادی و نمایندگان مجلس به پست‌های مهم وزارت خارجه راه یافته‌اند.

روزنامه هشت صبح با نشر گزارش جدید تحقیقی‌اش، گفته است که پست‌های وزارت خارجه از سال‌ها به این‌سو به دلیل داشتن معاشات بلند و مأموریت در خارج از کشور بدل به نهاد اعطای پاداش به متحدان و واسطه‌های سیاسی دولت شده است.

در این گزارش آمده است که وابستگی به جریان‌های سیاسی و قومی، منجر به ورود افراد کم‌سواد، بی‌علاقه به مسلک و ناآشنا به دیپلماسی و زبان انگلیسی به وزارت خارجه شده است. از سویی هم در جریان کار گفته می‌شود که افراد نام برده تنها به واسطه سیاسی خود گزارش می‌دهند. این موضوع سبب ناکارآمدی، چند دسته‌گی و حتی سکته‌گی در کار وزارت خارجه شده است.

در گزارش آمده است در زمان ماموریت صلاح‌الدین ربانی، سرپرست کنونی وزارت خارجه تقرری‌های حزبی و قومی فراوانی صورت گرفته است. در زمان مأموریت آقای ربانی، بیش‌تر افرادی که به دستگاه دیپلماسی راه یافته‌اند، از آدرس حزب جمعیت و به خصوص از ولایت‌ بدخشان- زادگاه آقای ربانی- بوده‌اند.

صلاح‌الدین ربانی، پیش از موعد، حکم مقرری بسیاری از افراد مربوط به حزب جمعیت را تا ماه سنبله ۱۳۹۸ نیز امضا و به طی مراحل گذاشته است. آقای ربانی در صورت کنار رفتن، مایل است که افراد خودش را هم‌چنان در دستگاه دیپلماسی حفظ کند.

یافته‌های ۸صبح نشان می‌دهد که شمار زیادی از وکلا و زورمندان فرزندان یا بسته‌گان‌شان را بدون پیشینه تحصیلی در دیپلماسی و روابط بین‌الملل، و بدون اشتراک در کنکور ورودی وزارت خارجه، به حیث کارمند و دیپلمات گماشته‌اند. این گزینش‌ها از سال‌های سال به این‌سو ادامه داشته و در زمان آقای ربانی نیز به نحوی بی‌سابقه افزایش یافته است.

از سویی هم فرزندان شمار زیادی نماینده‌گان پارلمان، مقامات ارشد وزارت امور خارجه و حزب وزیر امور خارجه بدون در نظر داشت مقرره داخلی که ایجاب سه سال کار در مرکز است، به حیث دیپلمات در نمایند‌گی‌های مهم سیاسی در بیرون از افغانستان مقرر شده‌اند. حتا بر اساس اسناد و معلومات، شماری از دیپلمات‌های نام برده فاقد اسناد لازم تحصیلی هستند.

تقرری‌های غیر ‌مسلکی و سلیقه‌ای عمدتاً از میان بسته‌گان اعضای ارشد حزب جمعیت در رده‌های مختلف دستگاه دیپلماسی و نمایندگی‌های سیاسی، ناهمآهنگی میان مرکز و نمایند‌گی‌های سیاسی، انحصار برخی از صلاحیت‌های ویژه‌ی وزارت خارجه توسط ارگ و شورای امنیت و تعیینات غیرمسلکی این دو نهاد در سفارت‌ها و اختلافات میان رهبران حکومت وحدت ملی کارایی سیاست خارجی را به شدت ضعیف ساخته است. به همین دلیل گفتارها و رفتارهای ناهمآهنگ و گاه اظهارات ضد هم شده است. تا جایی که نمایند‌گی‌های سیاسی به هدایات و مکاتیب وزارت خارجه هیچ‌گونه اعتنایی ندارند. و برخی از سفارت‌خانه‌های افغانستان به جای گزارش‌دهی به وزارت امور خارجه، تنها به وزارت مالیه و اداره امور ریاست جمهوری پاسخ‌گو هستند.

روزنامه ۸صبح توانسته است در حدود ۱۳۰ نفر از کارمندان این وزارت را که از سوی احزاب، نماینده‌گان شورای ملی و چهره‌های بانفوذ معرفی شده‌اند، را مستندسازی کند. هرچند این آمار بیانگر همه نابسامانی موجود در این وزارت نیست و به گفته منابع، شمار افرادی که از آدرس بلندپایه‌گان به وزارت خارجه راه‌یافته‌اند، به مراتب بیش‌تر از این رقم است.

هم‌چنان در گزارش آمده است که بیش‌ترین کارمندان وزارت امور خارجه از ولایت کابل هستند و ولایت‌های پروان، پنجشیر، هرات، بدخشان، لوگر، غزنی، بلخ و قندهار از شمار دیگر ولایت‌هایی‌اند که بیش‌ترین کارمندان وزارت امور خارجه را به خود اختصاص داده‌اند.

از سوی هم، از میان ۶۲۰ کارمند داخلی این وزارت، ۷ درصد آن (۴۶نفر) فارغ صنف دوازدهم، ۴ درصد (۲۵نفر) فارغ صنف چهاردهم، ۶۱ درصد(۳۸۰ نفر) به سویه لیسانس، ۲۵درصد(۱۵۲نفر) به سویه ماستر، دو درصد (۱۲نفر) به سویه دکترا و یک درصد (۵نفر) تحصیلات‌شان مشخص نشده است.

تحصیلات کارمندان خارجی وزارت خارجه هم از این قرار است:” از میان ۴۴۰ کارمند خارجی این وزارت، یک درصد (۶نفر) فارغ صنف دوازدهم، سه درصد، (۱۲نفر) فارغ صنف چهاردهم، ۶۴درصد(۲۸۱نفر) به سویه لیسانس، ۲۱درصد(۹۴نفر) به سویه ماستر، سه درصد(۱۳نفر) به سویه دکترا هستند. هم‌چنان میزان تحصیلات ۸ درصد (۳۴نفر) از کارمندان خارجی وزارت خارجه کشور نامشخص اعلام شده است.”

هم رسانی