دولت افغانستان در آزمون حمایت از حقوق و مصئونیت زنان

۱۳ قوس ۱۳۹۷ هشدار

پس از نشر گزارش روزنامه گاردین مبنی بر این‌که اعضای تیم ملی فوتبال زنان کشور توسط همکاران مرد آنها مورد آزار جنسی قرارمی‌گیرند، این مسأله واکنش گسترده را در جامعه افغانستان برانگیخت. فعالان حقوق زن خواستار رسیدگی دولت به این موضوع شدند. اعضای مجلس نمایندگان آن را خیانت و شرم‌ آور و مخالف ارزش‌های فرهنگی جامعه دانستند و خواستار تحقیق در این باره شدند.

رییس جمهوری غنی نیز گفته است ” هیچ نوع بداخلاقی و بی‌حرمتی” علیه ورزشکاران قابل تحمل نیست. و در نهایت داستانی کل از شروع تحقیقات همه جانبه در این زمینه خبرداده و گفته است که به زودی نتیجه این تحقیق روشن خواهد شد. اما، فدراسیون فوتبال اتهام آزارجنسی ورزشکاران زن را رد کرده و گفته است این اتهام به دلیل نارضایتی شماری از اعضای پیشین آن صورت گرفته است.

آزار و اذیت جنسی و برخورد نادرست با زنان هنوز در جهان حل نشده و در تمامی جوامع به گونه‌های مختلف صورت می‌گیرد. در این میان در جوامع سنتی به علت هنجارهای سنتی، ارزش‌ها و پندارهای که به زنان به عنوان جنس دوم نگاه می‌شود و نیز به دلیل انزوای زنان در چنین جوامع، زنان بیشتر آسیب پذیراند.

به دلیل نگاه ناموسی به زن در جامعه قبیلوی، زنان قربانی از آسیب‌های اجتماعی مانندِ بد رفتارهای اخلاقی بیشتر از همه آسیب پذیرتراند. هرگاه نام زنی در پیوند به یک مسأله اخلاقی که بر او تجاوزهم شده باشد، گرفته شود، در نظام اخلاقی این جامعه که ارزش‌های آن مردسالارانه است به آن زن به عنوان گناهکار و مقصر نگاه می‌شود، این مسأله سبب می‌شود که زنان آسیب دیده مورد حمایت قرار نگیرند.

همچنان می‌دانیم در جامعه سنتی و مردسالار نقش زنان محدود است. روح قانون گرایی در این جامعه از حقوق زنان حمایت نمی‌کند. به دلیل این‌که در این جامعه اختیارات بیشتر به دست مردان است و در موارد حساس امکان دادخواهی برای زنان آسیب دیده با بن‌بست رو به رو می‌شود.

موضوع آزار و اذیت جنسی زنانِ ورزشکار در افغانستان یکی از هزاران مورد آزار و اذیت زنان این جامعه در محیط کار، دراجتماع، در خانواده و حتی بستر خواب است. این مسأله و خشونت‌های گوناگون با زنان که در جامعه افغانستان صورت می‌گیرد، یک مشکل بزرگ و فراگیر است که زندگی زنان را به خطر مواجه می‌کند. هر روز گزارش‌های دردناکی از ستم و خشونت با زنان از مناطق مختلف افغانستان به نشر می‌رسد.

 در هفده سال گذشته که نظام سیاسی جدید تشکیل شد، همواره رسیدگی به حقوق زنان از شعارهای این نظام سیاسی است. صدها گزارش دردناک از قتل‌های ناموسی، سنگسار، شلاق زدن و آزار و اذیت جنسی زنان به نشر رسیده است؛ اما موارد بسیار اندک از این قضیه‌های خشونت علیه زنان به طور جدی پیگیری شده است.

همچنان در یک سال گذشته چندین بار، تصویری از اذیت زنان توسط افراد بلندپایه‌ی دولتی در محیط کار، رسانه‌ای شد در این زمینه کاری صورت نگرفت. نهادهای قضایی و اجرائی برای دفاع از حقوق زنان و مصئونیت جانی و روانی آنها نیز اقدام نکردند.

آزار و اذیت زنان در تمامی حوزه‌های اجتماعی جامعه افغانستان گسترده است. به علت اینکه نه نهادهای رسمی متعهد به دفاع از حقوق زنان عمل کرده و نه در افکار عمومی مسأله نقض حقوق زنان حساسیت برانگیز است، نقض حقوق زنان و تجاوز به حیثیت و جان آنها به گونه‌های مختلف صورت می‌گیرد.

با توجه به موضوع آسیب پذیری زنان و پیامدهای مانندِ بد رفتاری‌های جنسی در محیط رسمی با زنان، مشکلات بسیاری را بر سر راه حضور آنها در جامعه به دنبال دارد. رسیدگی به هر پرونده‌ی بدرفتاری جنسی و آزار و اذیت زنان باید جدی و شفاف پیگیری شود. پیگیری عادلانه این قضایا از طرفی سبب می‌شود که مجرمان محاکمه شوند و جلو چنین بد رفتاری‌ها گرفته شود. از جانب دیگر تاثیر اجتماعی آن پر اهمیت‌تراست. زنان مصئونیت اجتماعی و روانی پیدا می‌کنند و احساس مصئونیت از ارتکاب چنین جرایم در جامعه تضعیف می‌شود.

به این دلایل انتظار این است که دادستانی کل در مورد مسأله بد رفتاری جنسی با زنان ورزشکار تحقیقی را که انجام می‌هد باید شفاف و عادلانه صورت گیرد و افرادی که دست کم در رویداد اخیر دست به چنین کاری زده اند، ولو برای نخستین بار هم که باشد، محاکمه شوند.

بایا صفدری

هم رسانی