چرا اعتبار پاسپورت افغانستان در پایین‌ترین سطح است؟

۱۵ قوس ۱۳۹۷ هشدار

بر بنیاد ارزیابی که از سوی سایت پاسپورت ایندکس انجام شده است، پاسپورت افغانستان از نظر قدرت و اعتبار ضعیف‌ترین پاسپورت در میان کشورهای جهان شناخته شده و در ترتیب جدول، در فهرست آخر قرار گرفته است. پاسپورت امارات متحده عربی به عنوان با اعتبارترین پاسپورت شناخته شده که شهروندان آن می‌توانند به ۱۶۷ کشور جهان بدون ویزا سفر کنند.

گفته می‌شود اعتبار پاسپورت‌ها براساس امتیاز سفر بدون ویزا سنجش می‌شود. شهروندان افغانستان از میان ۱۶۷ کشور جهان تنها می‌توانند به ۲۹ کشور بدون ویزا سفر کنند. همچنان در ارزیابی پاسپورت ایندیکس، پاسپورت کشورهای همسایه افغانستان (پاکستان و ایران) نیز در این رتبه بندی در سطح پایین قرار گرفته است.

افغانستان کشوری است که مدت چهل سال در آن جنگ جریان دارد. گروه‌های وحشت‌گرا و افراطی مانندِ طالبان و داعش در این کشور فعالیت دارند. کشت و تجارت تریاک در افغانستان در بالا ترین میزان آن صورت می‌گیرد.  به عنوان بزرگترین تولید کننده تریاک در سطح جهان شناخته شده است. جنگ و ناامنی گسترده باعث فقر عمومی در افغانستان شده و شهروندان افغانستان برای زنده مانندن مجبور می‌شوند که از راه‌های قانونی و غیر قانونی به کشورهای همسایه و کشورهای اروپایی و استرالیا مهاجرت کنند. این عوامل در کاهش اعتبار پاسپورت افغانستان تاثیرگذار بوده است.

هم اکنون هزاران شهروند پناهجوی افغانستان در کمپ‌های مهاجرتی سازمان ملل در اندونیزیا، ترکیه، یونان، کشورهای آسیای میانه و کشورهای اروپایی به سر می برند و در خواست پناهندگی آنها پذیرفته نمی‌شوند.

درکنار این مشکلات، جنگ و افراط‌گرایی طالبان در افغانستان اعتبار کشور را خدشه‌دار کرده است. در تمامی کشورهای جهان نگاه به شهروندان افغانستان منفی و توام با بدبینی است که گویا شهروندان افغانستانی نسبت به شهروندان کشورهای دیگر ناهنجارتر بوده و نمی‌توانند با ارزش‌های کشورهای میزبان کنار بیایند.

نمی‌توان این مشکل را نادیده گرفت و انکار کرد؛ اما این مشکل در حدی نیست که نسبت به شهروندان افغانستان با نگاه بدبینانه برخورد شود. در جمع  آنها افرادی وجود دارند که به درستی تربیت نشده و جنگ و هنجاری‌های اجتماعی در افغانستان شخصیت و رفتار آنها را متاثر کرده باشد؛ اما شهروندان افغانستان در هرکشوری که زندگی می‌کنند، بیشتر آنها تلاش کرده اند که خود را با ارزش‌های کشورهای میزان سازگار سازند. اگر مشکلاتی وجود دارد، ناشی از تاثیر جنگ و آسیب‌های روانی است که شهروندان افغانستان به اثر جنگ‌های دوامدار دچار این مشکلات شده اند.

میلیون‌ها مهاجر افغانستان در جریان جنگ مجاهدین و پس از آن در دوره جنگ‌های داخلی و حاکمیت طالبان در کشورهای همسایه، منطقه، کشورهای اروپایی و امریکا مهاجرت کردند. بیشتر آنها به عنوان نیروی کار فعال در این کشورها عمل می‌کنند. به خصوص در پاکستان و ایران کارگران فنی و غیر فنی افغانستانی در سازندگی این کشورها نقش داشتند و دارند. هرچند حضور بیشتر آنها در این کشورها ممکن دردسرهای آفریده باشند؛ اما نقش آنها در سازندگی و رشد اقتصادی این کشورها قابل انکار نیست.

 مهاجران افغانستانی در ایران به عنوان نیروی کار موثر در این کشور نقش دارند. در تمامی کارخانه‌های کوچک و بزرگ و کارهای ساختمانی در ایران، کارکران افغانستانی کار کرده و می‌کنند.

همچنان مهاجران افغانستان در اروپا و استرالیا نیز چنین نقشی را گرفته اند. موارد محدودی وجود داشته است که شهروندان افغانستان به دلیل مشکلات شخصی و بیگانگی با ارزش‌های جوامع میزبان، باعث مشکلات گردیده باشند.

قوی‌تر شدن اعتبار پاسپورت افغانستان به ختم جنگ در افغانستان، از بین رفتن زمینه‌های فعالیت گروه‌های تروریستی از جمله طالبان، مبارزه با تولید و قاچاق مواد مخدر، از بین رفتن کشت تریاک، به‌وجود آمدن امنیت سراسری و قدرت مند شدن اقتصاد این کشور مربوط است.

تغییرات در این بخش‌ها سبب می‌شود که شهروندان افغانستان از ترس ناامنی و خشونت گروه‌های تروریستی به مهاجرت‌های غیرقانونی نپردازند. همچنان در مسافرت‌های که انجام می‌دهند دوباره به کشور برگردند و هیچ دلیل وجود نداشته باشد که هنجارها و قواعد مسافرت را نادیده بگیرند.

بایا صفدری

هم رسانی