معرفی صالح و خالد در رهبری نهادهای امنیتی؛ اقدام تاکتیکی و سیاسی

۳ جدی ۱۳۹۷ هشدار

پس از آن‌که طالبان از دیدار با هیات مذاکره کننده دولت افغانستان در امارات متحده خود داری کرد. رئیس جمهور غنی، امرالله صالح را به عنوان سرپرست وزارت داخله و اسدالله خالد را به عنوان سرپرست وزارت دفاع ملی معرفی کرد که هرکدام آنها در گذشته مسئولیت ریاست امنیت ملی افغانستان را نیز به عهده داشته و از چهره‌های مشهور ضد طالبان و پاکستان هستند.

این تغییرات در رهبری نهادهای امنیتی درحالی به وجود آمده است که انتخابات ریاست جمهوری نزدیک شده است. در سه سال گذشته تغییر در رهبری نهادهای امنیتی بارها از سوی نمایندگان پارلمان و فعالان سیاسی مطرح شده بود؛ اما حکومت هیچ توجهی برای تغییر رهبری نهادهای امنیتی نکرد.

نارسایی‌ها و ضعف‌ها در مدیریت نهادهای امنیتی سبب شد که دامنه تهاجم و جنگ طالبان در مناطق امن کشور بیشتر شود و این‌گروه توانست بخش‌های از مناطق تحت کنترول دولت را به دست بیاورد و تلفات نیروهای امنیتی نیز در این سال‌ها افزایش یافت. در حالی که رهبری حکومت باید پیش از این برای بهبود مدیریت نهادهای امنیتی اقدام می‌کرد.

 اگر معرفی چهره‌های ضد طالبانی و پاکستانی در نهادهای امنیتی، می‌تواند مدیریت جنگ را تغییر دهند چرا حالا که طالبان نسبت به سال‌های گذشته قوی‌تر شده است و عمر حکومت فعلی به پایان می‌رسد برای تغییر رهبری نهادهای امنیتی توجه صورت گرفته است.

 معرفی چهره‌های تازه ضد طالبانی در رهبری نهادهای امنیتی، با دو هدف صورت گرفته است. یک هدف این است که رئیس جمهور غنی دو چهره تاثیرگذار سیاسی و نظامی که از منتقدانش بودند را شامل حکومت و به نحوی تیم سیاسی خود در انتخابات ریاست جمهوری کرده که با آن می‌خواهد توازن رقابت در انتخابات ریاست جمهوری را به نفع خود تغییر دهد و نیز به جامعه نشان بدهد که نسبت به طالبان برخورد قاطع دارد و ذهنیت عامه را در آستانه انتخابات ریاست جمهوری به نفع سیاست خود نیز تغییر دهد.

هدف دیگر این است که رئیس جمهور با این اقدام به طالبان نیز نشان داد که اگر این گروه در روند گفتگوهای صلح موضع نرم‌تری نگیرد. اراده سرکوب این‌گروه وجود دارد و به این دلیل مدیریت نهادهای نظامی دولت به چهره‌های مشهور ضد طالبان سپرده می‌شود.

همچنان این اقدام ، واکنشی به پاکستان نیز است که مقام‌های پاکستانی هرچند از اعتماد سازی شعار می‌دهند؛ اما در عمل حاضر نیستند برای “آب شدن یخ بی‌اعتمادی” میان دوکشور با استفاده از نفوذی که بر طالبان دارند، استفاده کنند. نشست ابوظبی نشان داد که پاکستان به دنبال بهبود رابطه با افغانستان نیست؛ بلکه در پشت پرده، طالبان را تشویق می‌کند که به بهانه صلح امتیاز بیشتری بگیرند.

 این مساله در نشست ابوظبی نیز روشن بود که “بازی دوگانه دولت پاکستان” ادامه دارد، تغییر نکرده است. پاکستان با هر اقدامی که منافع استراتژیک این کشور را تهدید کند، نیز حساس است. به این دلیل، پس از معرفی شدن چهره‌های ضد طالبانی در رهبری نهادهای امنیتی افغانستان، وزیر خارجه این کشور به کابل آمده با صلاح الدین ربانی دیدار کرده است. قرار است با رهبران حکومت ( اشرف غنی و عبدالله عبدالله ) نیز دیدار کند. هرچند هنوز معلوم نیست این سفر به چه منظور صورت گرفته؛ اما بدون ارتباط به اقدام‌های اخیر دولت افغانستان و نارضایی از نشست ابوظبی نیست.

در مورد اینکه باید دولت افغانستان به طالبان نشان بدهد که اگر به جنگ ادامه می‌دهد با این گروه برخورد قاطع خواهد شد و تغییر رهبری نهادهای امنیتی بیشتر با این هدف پیوند داشته باشد، این یک تاکتیک خوبی است که حکومت که از آن استفاده کرده است. اما موضوع قابل تحلیل این است، باوجودی که باید از این اقدام نیز استقبال ‌شود. این اقدام واکنشی نیز بوده که پس از عدم دیدار هیات طالبان در نشست گفتگوهای صلح ابوظبی انجام شده است.

واکنشی بودن این اقدام در حقیقت نشان می‌دهد که حکومت برنامه روشنی برای مقابله با طالبان ندارد. به این دلیل تاکنون موضع دولت افغانستان نسبت به سرکوب بیشتر طالبان متزلزل بوده است. رویکرد واکنشی نسبت به مسایل کشور و به خصوص با طالبان ضامن پیروزی نیست و اگر دستاوردی داشته باشد اندک و کوتاه مدت است.

بایا صفدری

هم رسانی