Warning: Use of undefined constant ‘WPLANG’ - assumed '‘WPLANG’' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/hushdar/public_html/wp-config.php on line 26

Warning: Use of undefined constant ‘fa_IR’ - assumed '‘fa_IR’' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/hushdar/public_html/wp-config.php on line 26

Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/hushdar/public_html/wp-content/plugins/all-in-one-seo-pack/modules/aioseop_opengraph.php on line 825
طالبان و نظام ولایت فقیه؛ دوستان استراتژیک برای بی‌ثباتی افغانستان |

طالبان و نظام ولایت فقیه؛ دوستان استراتژیک برای بی‌ثباتی افغانستان

۱۱ جدی ۱۳۹۷ هشدار

طالبان یکبار دیگر تاکید کرده اند که با دولت افغانستان در نشست جده در عربستان سعودی نخواهند دید. این گروه در نشست ابوظبی با نمایندگان پاکستان، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و زلمی خلیل‌زاد نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان گفتگو کرد. از وقتی که در سال جاری تلاش‌ها و بحث‌ها پیرامون صلح افغانستان آغاز شد، طالبان به بهانه‌ی گفتگوهای صلح با کشورهای گفتگو و رایزنی را انجام داده که این کشورها از طالبان حمایت می‌کنند.

پاکستان، روسیه، ایران، عربستان سعودی، چین و امارات متحده عربی از حامیان طالبان در منطقه هستند. پاکستان به خاطر اختلاف تاریخی نمی‌خواهد در افغانستان امنیت به ‌وجود بیاید. پاکستان در چهل سال گذشته به نحوی از تشکیل یک دولت مقتدر که ثبات افغانستان را تامین کند، مخالفت کرده است. طالبان از درون این کشور سر بلند کرد و در زمان حاکمیت این گروه، پاکستان اولین کشوری بود که طالبان را به رسمیت شناخت و در هژده سال گذشته بی‌باکانه از طالبان حمایت سیاسی و نظامی کرده است.

 کشورهای عربستان سعودی و امارات متحده عربی، برای اینکه نفوذ سیاسی خود را از راه مذهب‌گرایی در منطقه تقویت کند تا جلو نفوذ ولایت فقیه ایرانی را بگیرد، نیز از طالبان حمایت می‌کنند و به این دلیل این کشورها حاکمیت طالبان را به رسمیت شناخته بودند و پس از سقوط  حکومت طالبان، حمایت این کشورها از طالبان قطع نشده از این گروه حمایت می‌کنند.

روسیه، چین و ایران به دلیل نفوذ امریکا برای اینکه بتوانند حوزه نفوذ سیاسی و اقتصادی امریکا را در منطقه محدود کنند و تهدیدی که حضور آمریکا برای این کشورها به‌وجود آورده، از طالبان حمایت می‌کنند.

 این کشورهای که نامبرده شد تنها به حمایت سیاسی از طالبان اکتفا نمی‌کنند. بارها گزارش‌هایی در رسانه‌ها به نشر رسیده که کارشناسان نظامی روسیه درصف طالبان حضور دارند. سلاح‌های ساخت ایران از جنگ با طالبان به دست آمده است. نظامیان پاکستان درلباس طالبان از میدان جنگ بازداشت شده اند. در قلمرو پاکستان و ایران مراکز آموزشی برای طالبان وجود دارد. طالبان در این کشورها آموزش می‌بینند و به داخل افغانستان برای جنگ فرستاده می‌شوند.

نمی‌توان تردید نشان داد که این گزارش‌ها واقعیت ندارد. در تمامی این موارد اسناد به نشر رسیده که حاکی از حمایت نظامی این کشورها از طالبان می‌نماید. اما این کشورها حمایت از طالبان را انکار می‌کنند و تاکید می‌کنند که طالبان یک گروه قوی در افغانستان است. به این بهانه با طالبان وارد گفتگو می‌شوند. این کشورها در ظاهر برای فریب افکار عمومی وانمود می‌کنند که این گفتگوها برای تامین ثبات و امنیت منطقه صورت گرفته است.

گروه طالبان یک هیأت را به ایران فرستاده و با مقام‌های ایرانی گفتگو کرده است. وزارت خارجه ایران و طالبان این گفتگو را تایید کرده است. وزارت خارجه ایران با کتمان ارتباط با طالبان وانمود کرده که مذاکرات با طالبان برای “ایجاد ثبات و امنیت” و سهم گرفتن ایران در این زمینه تأمین صلح افغانستان صورت گرفته است. پاکستان، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، روسیه، چین و ایالات متحده امریکا که هرکدام بازیگران جنگ افغانستان هستند، نیز چنین ادعا می‌کنند که برای ثبات و امنیت افغانستان با طالبان مذاکره می‌کنند.

بسیار مشکل به نظر می‌رسد، در شرایطی که افغانستان غیرمستقیم میدان جنگ و رقابت این کشورها قرار گرفته و رقابت میان این کشورها، جنگ را در افغانستان تشدید و دومدار کرده است، این کشورها بدون رسیدن به خواست‌های شان، عامل ثبات و امنیت افغانستان شوند.

هرکدام این کشورها، از گذشته تاکنون در پی‌اهداف سیاسی خود بوده اند. گاهی این اهداف را از راه ناامنی و تخریب دولت افغانستان دنبال کرده اند و گاهی که شرایط جنگی تعدیل شده و بحث صلح در میان آمده به دنبال گرفتن امتیاز از این راه بوده اند و اگر چنین نیست چرا ایران و پاکستان از طالبان حمایت مالی، سیاسی و تسلیحاتی می‌کنند. طالبان نیز باوجود اختلاف بنیادی که با نظام ولایت فقیه ایران دارد با دولت ایران گفتگو می‌کنند و نقش ایران را برجسته می‌دانند؛ اما با دولت رسمی افغانستان حاضر به گفتگو نیستند.

نظام ولایت فقیه ایران باوجودی که با طالبان به لحاظ مذهبی اختلاف بینادی دارد؛ اما هر دو با شعار مذهب و دین به دنبال حفظ و گرفتن قدرت هستند. این رویکرد وجه مشترکی ایجاد کرد که نظام ولایت فقیه ایرانی و طالبان را که هردو تمامیت‌خواه مذهبی هستند را با هم نزدیک ‌کند. نظام ولایت فقیه، طالبان را دستاویزی برای رسیدن به اهداف سیاسی خود قرار داده و طالبان از امکاناتی که از رژیم آخوندی ولایت فقیه می‌گیرد برای رسیدن به قدرت در افغانستان کار می‌گیرد.

هر دو در قلمرو داخلی شان اختلاف ایدئولوژیک دارند. در نظام فکری ولایت فقیه سنی جای ندارد. در نظام تفکر طالبانی شیعه رافضی است؛ اما هر دو برای حفظ و گرفتن قدرت در ایران و افغانستان، منافع مشترک دارند. برای همین است که ایران سلاح در اختیار طالبان قرار می‌دهد، جنگجویان طالبان را در داخل خاک ایران آموزش نظامی می‌دهد و زخمی‌های این گروه را در شفاخانه‌های ایران تداوی می‌کند. همین نزدیک به یک ماه پیش بود که در آخرین مورد سلاح های ساخت ایران در غزنی از نزد طالبان به دست  آمد. در جنگ فراه، نمیروز، غزنی، ارزگان و چندین ولایت دیگر همین گونه، شواهدی به دست آمده است که ایران مدرن ترین امکانات را در اختیار طالبان قرار می‌دهد.

دولت پاکستان و ایران در چهل سال گذشته با سیاست حمایت از گروه‌های جنگی، سبب بی ثباتی افغانستان و تضعیف دولت این کشور شده‌ اند. این رویکرد، جدایی از اینکه سبب جنگ دوامدار در افغانستان گردیده است، مذهب گرایی افراطی و زمینه فعالیت گروه‌های تروریستی را در منطقه  نیز مساعد کرده است. ایدئولوژی جنگ و تقویت جنگ را در افغانستان بر پایه دین و مذهب استوار ساخته است.

نظام ولایت فقیه ایران، منافع و موجودیت قدرت خود را در حمایت از طالبان جستجو می‌کند و نفوذ خودش را با تقویت کردن طالبان در افغانستان می خواهد به رخ  امریکا بکشد. اما واقعن این که طالبان در آینده اگر به قدرت هم برسد، چقدر برای ایران می‌تواند مفید باشد، هنوز مشخص نیست. نتیجه این رویکرد تقویت طالبان و بی ثباتی افغانستان و منطقه است.

بشیر یاروی

هم رسانی