اجماع منطقه‌ای تنها گزینه مطمئن برای موفقیت تلاش‌های صلح برای افغانستان

۲۶ جدی ۱۳۹۷ هشدار

طالبان اعلامیه داده که در نشست دوحه در ماه نوامبر، زلمی خلیل‌زاد با نمایندگان طالبان توافق کرده بود که خروج نیروهای خارجی در نشست‌های بعدی از موضوعات گفت و گوهای صلح خواهد بود؛ اما آمریکا رویکرد خود را تغییر داده به موضوعات دیگر اهمیت می‌دهد.

طالبان تاکید کرده که امریکا باید در مورد خروج نیروهایش از افغانستان با آنها مذاکره کند و در غیرآن صورت این گروه حاضر نیستند در مورد صلح گفت و گو کنند. در اعلامیه طالبان گفته شده، امریکا به دنبال تطمیع کشورها و فشارهای سیاسی بر این گروه است تا از آن طریق اهداف خود را دنبال کند.

رفتار خام طالبان در نشست ابوظبی که حاضر نشدند نمایندگان حکومت افغانستان را ببیند، سبب نارضایتی زلمی خلیل‌زاد و حکومت افغانستان شد. این اقدام طالبان سبب ایجاد فشارهای گسترده‌ای اجتماعی و سیاسی نیز شد که در آن بیشتر حکومت افغانستان و زلمی خلیلزاد و در کنار این‌ها دولت پاکستان مورد انتقاد قرار گرفتند. این فشارها بیشتر ناشی از نگرانی‌های بود که مبادا در گفت‌وگوهای صلح و ارزش‌های موجود در افغانستان به بازی گرفته شود.

خودداری طالبان از مذاکره با دولت افغانستان و این‌که رویکرد این گروه تغییر نکرده است، تلاش برای گرفتن توافق پاکستان و دیگر حامیان طالبان را که بر این‌گروه فشار بیاورد تا به گفت و گوهای صلح حاضر شود، یگانه راه باقی‌مانده است که امریکا باید در هماهنگی با دولت افغانستان آن را انجام دهد. تا زمانی‌که طالبان احساس کند حامیانش از هر موضع این گروه چه در مذاکرات صلح و چه در میدان جنگ دفاع می‌کند، رویکرد این گروه تغییر نمی‌کند.

این درحالی است که پس از نشست ابوظبی، عمر داوود زی رئیس دبیرخانه شورای عالی صلح، به پاکستان سفر کرد و با مقام‌های دولت پاکستان و رهبران مذهبی و سیاسی این کشور دیدار و گفت و گو کرده است. آقای داوود زی می‌گوید مقام‌های پاکستانی توافق دارند که طالبان باید با دولت افغانستان وارد مذاکره شوند. همچنان، مولانا فضل الرحمان رهبر جمعیت علمای پاکستان که از طالبان حمایت می‌کند نیز گفته است طالبان برای اینکه به صلح داخلی برسد با دولت افغانستان مذاکره کند.

سه روز پیش گزارش شد که پاکستان، ملا محب وزیر حج و اوقاف حاکمیت طالبان را در پشاور بازداشت کرده است. منابع طالبان گفته اند بازداشت این عضو طالبان به هدف فشار بر این گروه صورت گرفته است. این مقام پیشین طالبان دوباره از سوی پاکستان روز گذشته رها شده است.

 همچنان زلمی خلیل زاد نیز چهارمین سفرش پیرامون صلح افغانستان را با گفت و گو با مقام‌های امارات متحده عربی، چین و هند به پایان رسانده و شب گذشته با رهبران حکومت افغانستان نیز دیدار کرده و گفته است، این سفرش به هدف اجماع منطقه‎ای درباره صلح افغانستان، صورت گرفته است.

از اعلامیه طالبان برداشت می‌شود که این تلاش‌ها بی‌نتیجه نبوده است. این گروه فشارهای نیز دریافت کرده که مجبور شده واکنش نشان بدهد و قطع مذاکرات را به‌عنوان چالش مطرح کند.

گروه طالبان اگر می‌خواهد مسئله خود را از راه سیاسی حل کند، باید در موضع گیری‌هایش نرمش نشان بدهد. امریکا به سادگی و بدون اطمینان از حفظ منافع خود تنها با پافشاری طالبان حاضر نخواهد شد که پیش شرط طالبان را بپذیرد.

برای امریکا مهم است که بار جنگ را از روی شانه‌هایش کم کرده و نیروهایش را از افغانستان خارج کند، اما حضور نیروهایش را در افغانستان تازمانی حفظ خواهد کرد که از راه سیاسی به یک دستاورد برسد و اطمینان بیابد که دستاوردها و حضورش در منطقه با خطر مواجه نمی‌شود. امریکا برای جا پا باز کردن در منطقه نزدیک به چهار هزار نیروی نظامی خود را در هجده سال گذشته در جنگ افغانستان از دست داده و بیش از صدها میلیارد دالر را هزینه نموده است.

طالبان باید این واقعیت‌ها را در نظر بگیرد که رویکردهای سرسختانه این گروه را به موفقیت نمی‌رساند. باید با دولت افغانستان وارد مذاکره شود و امکان تامین صلح در کشور را تقویت کند. اگر خروج نیروهای خارجی برای طالبان مهم است این تنها راه ممکن است.

بایا صفدری   

هم رسانی