روی پنهان نشست مسکو؛ طالبان کوتاه نمی‌آیند، قیمت سنت‌گرایی بالاست

۱۷ دلو ۱۳۹۷ هشدار

روز نخست نشست نمایندگان طالبان با شماری از چهره‌های سیاسی افغانستان که از کابل به مسکو رفته بودند، دیروز برگزار شد. حامدکرزی رئیس جمهوری پیشین افغانستان، محمدیونس قانونی، حنیف اتمر، محمد محقق، اسماعیل خان، عطا محمد نور، رنگین دادفر اسپنتا، عمر زاخیلوال و شمار دیگر که سابقه کار در حکومت آقای کرزی را دارند و یا فرزندان رهبران سابق جهادی هستند و یا از این‌گروه‌ها نمایندگی می‌کنند، روز گذشته با طالبان به روی یک میز نشستند و در مورد وضعیت افغانستان صحبت کردند.

عباس استانکزی رئیس هیأت طالبان در این نشست موضع این گروه را در مورد صلح افغانستان بیان کرد. او رهایی زندانیان این گروه، خارج شدن نیروهای خارجی از افغانستان و “پایان تبلیغات برضد طالبان” را به‌ عنوان پیش شرط گفت و گوهای صلح مطرح کرد. یعنی اینکه طالبان بدون تحقق این شرایط در مورد صلح، گفت و گو نمی‌کنند. موانع صلح از دید طالبان، قانون اساسی، دولت کنونی و بودن نیروهای خارجی در افغانستان است.

همزمان با نشست میان طالبان و چهره‌های سیاسی افغانستان در مسکو، محمد اشرف  غنی رئیس جمهور افغانستان درکابل، در مصاحبه تلویزیونی با طلوع نیوز، این نشست را بی‌نتیجه خواند و گفت، هر توافقی و فیصله‌ای که در این‌گونه نشست‌ها صورت گیرد، ضمانت اجرایی ندارد. باید آن را پارلمان افغانستان تایید کند.

بیشتر از سه ماه می‌شود که گفت و گوها در باره صلح افغانستان به گونه دوامدار و جدی برگزار می‌شود. تاکنون چهارنشست میان طالبان و زلمی خلیل‌زاد نماینده دولت امریکا در امور صلح افغانستان، برگزار شده که در این مذاکرات میان طالبان و هیأت امریکایی که زلمی خلیل‌زاد آن را رهبری می‌کند، در باره خروج نیروهای خارجی و استفاده نشدن از خاک افغانستان برضد کشورهای دیگر بحث شده و هیچ توافقی به میان نیامده است.

  نشستی که در مسکو برگزار شد، امروز پایان می‌یابد. یکی از دستاوردهای نشست مسکو این بود که در آن موضع طالبان به صورت مشخص در مورد صلح و اینکه طالبان چه می‌خواهند در بیانیه رئیس هیأت این‌گروه مطرح شد که در نشست‌های دیگر به این صراحت از طرف طالبان مطرح نشده بود. آنچه در این بیانیه گفته شد، موضوع رسمی و اساسی طالبان است.

با آن‌که پیش از این گفته شده بود، پیشرفت‌هایی در روند صلح صورت گرفته اما چنین نیست. تفاوتی که میان موضع طالبان و دولت افغانستان وجود دارد، نشان می‌دهد که هرگونه خوش باوری در مورد نتایج گفت و گوها در باره صلح افغانستان واقع بینانه نیست. اختلافات اساسی وجود دارد و حتی در مورد چگونه حل شدن اختلافات بحث نشده و توافق نظر نیز وجود ندارد.

طالبان به چیزی کمتر از پذیرش خواست مطلق شان که تشکیل یک دولت اسلامی مطلوب این گروه، خارج شدن نیروهای خارجی از افغانستان و تغییر قانون اساسی است، قناعت ندارد. حقوق بشر، حقوق زنان و آزادی‌های اجتماعی برای این گروه پذیرفته شدنی نیست. درحالی‌که برای مردم افغانستان این‌ها ارزش‌های حیاتی اند. دولت افغانستان وگروه‌های مختلف سیاسی و اجتماعی نیز به آن تاکید می‌کنند. طالبان این ارزش‌ها را مانع اصلی برای رسیدن به صلح در افغانستان می‌دانند.

تامل برانگیزتر از متن نشست مسکو و بیانیه نماینده عباس استانکزی رئیس هیأت طالبان، حاشیه نشست دیروز آن بود. کسانیکه در این نشست شرکت کرده اند، بیش از بیست سال رهبری جنگ باهمدیگر را به عهده داشته اند. هرگونه مدارا کردن با هم را ذلت می‌خواندند و حتی بر ضد هم فتوای جنگ داده اند؛ اما دیروز درکنار هم ایستاد شدند و نماز جماعت خواندند.

 جالب‌تر این‌که این نماز دسته جمعی، به امامت یک عضو هیأت طالبان برگزار شد. شاید آنها توجیه بیاورند که این نشانی از همپذیری آنهاست ولی عملکرد و شعارها آنها این را ثابت نمی‌کند. این حقیقت را عریان نشان داد که قیمت حفظ حفظ ارزش‌های سنتی و مذهبی در افغانستان بیشتر است حتی که سبب عقب ماندگی و یا نابودی این جامعه شود.

بشیر یاوری

هم رسانی