مجددی مرشد مذهبی و سیاستمداری که نیم قرن در سیاست افغانستان نقش بازی کرد

۲۳ دلو ۱۳۹۷ هشدار

صبغت الله مجددی اولین رئیس دولت اسلامی مجاهدین در سال ۱۳۷۱ و رهبر حزب نجات ملی افغانستان شب گذشته به عمر ۹۳ سالگی در کابل در گذشت. آقای مجددی از رهبران مجاهدین افغانستان بود و حزب نجات ملی افغانستان را پس از کودتای هفتم ثور ۱۳۵۸ تاسیس کرد و رهبری آن را به عهده داشت.

مجددی یکی از بزرگان فرقه نقشبندیه بود و رهبری این فرقه را نیز به عهده داشت و مربوط به یک خانواده اشرافی و مذهبی بود. خانواده مجددی نزدیک به صدسال است از جایگاه برتر اجتماعی و سیاسی در افغانستان برخور دار است.

صبغت الله مجددی در دانشگاه الازهر مصر تحصیل کرده بود و در زمان تحصیل‌اش در این دانشگاه متاثر از اندیشه‌های سید قطب و اخوان المسلمین مصر شده بود و با رهبران این حزب ارتباط نزدیک داشته و گفته می‌شود در سال ۱۳۳۳ خورشیدی عضویت گروهی را داشته که می‌خواسته جمال عبدالناصر را ترور کند که موفق نمی‌شود. مجددی در پیوند به آن در مصر زندانی شده و به افغانستان برگردانده می‌شود.

همچنان مجددی درسال ۱۳۳۹ در پیوند به طرح ترور هیأت دولتی روسیه در کابل نیز بازداشت شد و چهار سال را در زندان سپری کرده بود. مدتی را در دانشگاه کابل، لیسه نجات، لیسه غازی، لیسه استقلال و دارالمعلمین عالی و دارالمعلمین عربی نیز تدریس کرده بود.

صبغت الله مجددی پس از کودتای هفتم ثور ۱۳۵۷ مانند رهبران دیگر جهادی با شعار دفاع از اسلام و ارزش‌های مذهبی، حزب سیاسی و نظامی تشکیل داد و به پاکستان مهاجر شد و در دهه‌ی هفتاد خورشیدی که به‌عنوان رئیس جمهور موقت دولت مجاهدین انتخاب شده بود به کابل آمد و پس از دو ماه مطابق توافقنامه شورای قیادی مجاهدین، رهبری دولت را به برهان الدین ربانی واگذار کرد.

دوماه که مجددی ریاست دولت مجاهدین را داشت، افغانستانی که جنگ چهارده ساله را پشت سرگذاشته بود، به آرامی گذشت و قیمت‌ مواد اولیه زندگی بسیار پایین آمده بود. افغانستان پس از یک مدت دشوار، یک نفس تازه را تجربه کرد.

 پس از حکومت مجددی جنگ‌های هشت ساله داخلی و پس از آن حاکمیت استبدادی طالبان به‌وجود آمد. مردم عادی در افغانستان از دوره حکومت مجددی به نیکویی یاد می‌کنند و به محبوبیت او در میان پیروانش و مردم افغانستان افزوده است. مجددی در میان رهبران مذهبی و سیاسی افغانستان نیز محبوبیت داشت.

پس از یازدهم سپتامبر و تشکیل نظام جدید نقش آقای مجددی از یک رهبر سیاسی و جهادی به یک مرشد مذهبی و سیاسی تغییر کرد و از اعتبار و جایگاه سنتی و مذهبی که داشت از آن رهبران دولت افغانستان استفاده می‌کرد. به این دلیل در هجده سال گذشته باوجودی که پیر و ناتوان شده بود مورد توجه رهبران افغانستان بود.

صبغت الله مجددی در این دوره، از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۰ ریاست مجلس سنای افغانستان را پیش برد و رئیس لویه جریه تصویب قانون اساسی و رئیس کمیسیون تحکیم صلح نیز بود.

جایگاه اجتماعی و نفوذ سنتی آقای مجددی پشتوانه خوبی بود که رهبران دولت افغانستان در هجده سال گذشته از آن بی نصیب نشدند. به ویژه در فصل انتخابات از نفوذ مذهبی و اجتماعی آقای مجددی رهبران سیاسی برای گرفتن رای استفاده می‌کردند و برای او این جایگاه امتیاز مادی و سیاسی می‌آورد.

در لویه جرگه که پیمان امنیتی با امریکا در آن رایزنی شد، آقای مجددی از حامدکرزی خواهش کرد که باید این پیمان را امضا کند؛ اما در سال‌های اخیر در چند مراسم گفت که از اعمال گذشته‌اش پیشیمان است.

مجددی تنها رهبر جهادی افغانستان بود که کمتر از او انتقاد می‌شود و از او به عنوان چهره میانه رو و متعدل همیشه تمجید شده است. خبر درگذشت او با واکنش‌های بسیاری همراه شده و بیشتر کاربران شبکه های اجتماعی، نخبگان سیاسی افغانستان او را رهبری جهادی و سیاسی میانه رو یاد کرده اند. و وزارت کار و امور اجتماعی افغانستان یک روز را به خاطر مرگ آقای مجددی رخصتی اعلام کرده است.

بایا صفدری

هم رسانی