ضرورت تشکیل هیأت با صلاحیت صلح و چالش‌های فرا راه آن

۳۰ دلو ۱۳۹۷ هشدار

زلمی خلیل‌زاد نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان، می‌گوید پیش از آغاز دور پنجم مذاکرات میان امریکایی‌ها و  طالبان در قطر که در ۲۵ فیبروری برگزار خواهد شد. حکومت یک هیأت با صلاحیت را که چهره‌های با نفوذ سیاسی از آن پشتیبانی کند و مورد قبول همه باشد، معرفی کند.

آقای خلیل‌زاد این موضوع را در مصاحبه اختصاصی خود با تلویزیون طلوع نیوز، چندین بار به زبان آورد و بر تشکیل هرچه زودتر این هیأت تاکید کرد و گفت اگر پیش از دور پنجم مذاکرات میان طالبان و امریکایی‌ها، این هیأت تشکیل شود بهتر خواهد بود.

این درحالی است که حکومت افغانستان پیش از این اعضای هیأت مذاکره کننده صلح را معرفی کرده بود به دلیلی اینکه بیشتر اعضای آن افراد حکومتی بود  احزاب سیاسی، نهادهای جامعه مدنی و سازمان های مربوط به زنان نسبت به آن انتقاد دارند و خواستار تغییرات در ترکیب این هیأت می‌باشند.

در همین حال ریاست جمهوری افغانستان نیز اعلام کرده که تغییراتی در هیأت مذاکرات صلح که پیش از این معرفی شده بود، خواهد آمد. گفته می‌شود در لویه جرگه مشورتی صلح در مورد آن تصمیم گرفته خواهد شد. زلمی خلیل‌زاد می‌گوید، اگر این هیأت به‌زودی مشخص نشود، تجربه نشست مسکو تکرار می‌شود.

هدف خلیل‌زاد از زود تشکیل شدن این هیأت این است که می‌خواهد در جبهه مقابل طالبان هماهنگی به‌وجود آید و از افتراق در مذاکرات صلح که می‌تواند از آن روسیه و یا کشورهای دیگر استفاده کند، جلوگیری شود.

 آقای خلیل‌زاد هرچند نگرانی خود را در این باره پنهان کرد؛ اما اگر هماهنگی به‌وجود نیاید همان گونه که روسیه با نقش غیر مستقیم خود چهره‌های مخالف حکومت غنی را در مسکو گردهم آورد، می‌تواند نقش آمریکا را در مذاکرات صلح با طالبان، نیز متاثر بسازد.

 از این جهت برای خلیل‌زاد مهم است اختلاف میان حکومت و رهبران سیاسی در مورد هیأت مذاکرات صلح حل شود.

جدا از اینکه که امریکا چه هدفی را دنبال می‌کند. برای افغانستان مهم است که  باید پراکندگی و اختلافی که اکنون در مورد صلح وجود دارد، را از میان برداشته و اتفاق نظر به‌وجود آورد و از یک آدرس با طالبان مذاکره شود.  تنها با هماهنگی و یک صدایی است که نقش دولت و مردم افغانستان در مذاکرات صلح برجسته می‌شود و امکان سوء استفاده از مذاکرات صلح نیز کاهش می‌یابد.

در مورد تشکیل  هیأت با صلاحیت صلح، اختلاف نیست، اما مسأله اصلی این است که تاکنون هیچ گام عملی در مورد تشکیل این هیأت و حل اختلاف میان حکومت و سیاستمداران برداشته نشده و حکومت نیز  زمینه گفتمان را برای تشکیل این هیأت مساعد نکرده است.

محمد اشرف غنی می‌خواهد این مسأله در لوجه مشورتی صلح حل شود، اما اختلاف درمورد شیوه‌ برگزاری این جرگه مسأله دیگری که احزاب سیاسی و سازمان‌های مدنی با نظر حکومت موافق نیست. حکومت می‌گوید که صلاحیت قانونی مدیریت جرگه مشورتی صلح و هر برنامه ملی دیگر را دارد، اما سیاسیون و گروه‌های‌ سیاسی می‌گویند باید مدیریت جرگه مشورتی صلح مشترک باشد.

هرچند حکومت گفته است که لویه جرگه مشورتی صلح در پایان ماه حوت یعنی چهارهفته دیگر برگزار خواهد شد. با توجه به اختلافات جدی که وجود دارد احتمال این نیز وجود دارد که در زمان تعیین شده آن برگزار نشود. آنچه که زلمی خلیل‌زاد مطرح می‌کند که هیأت همه جانبه و مورد قبول به زودی تشکیل شود، ممکن نیست.

اما مهم است که حکومت از همین حالا دست به کار شود و رایزنی‌ها را در مورد تشکیل این هیأت آغاز کند و با چهره‌های سیاسی، نمایندگان جامعه مدنی، فعالان حقوق زنان و جوانان، در باره ترکیب جدید هیأت صلح گفت و گو کند. اگر بتواند این هیأت را به زودی تشکیل بدهد بهتر می‌شود و اگر لویه جرگه مشورتی صلح در مورد آن تصمیم بگیرد، این رایزنی‌ها کمک می‌کند که در این جرگه اختلافات کاهش یابد و هیأت مورد قبول که بتواند از افغانستان نمایندگی کند و گروه‌های اجتماعی و سیاسی از آن حمایت کند، تشکیل  شده و معرفی شود.

بشیر یاوری

هم رسانی