دولت افغانستان از حاشیه نمی‌تواند طالبان را وادار به مذاکره کند

۲۰ حوت ۱۳۹۷ هشدار

دور پنجم مذاکرات میان طالبان و امریکایی‌ها در قطر پُشت درهای بسته جریان دارد. دو هفته از آغاز این دور گفت و گوها می‌گذرد، اما هنوز به پایان نرسیده و نتایج آن نیز معلوم نیست. خروج نیروهای خارجی از افغانستان، قطع رابطه طالبان با القاعده و سایر گروه‌های تروریستی، مهمترین موضوع این نشست است. مبهم بودن مذاکرات این دور و غیبت دولت افغانستان در مذاکرات صلح سبب نگرانی سیاستمداران و مردم افغانستان شده است.

زلمی خلیل‌زاد که مذاکرات امریکایی‌ها را با طالبان رهبری می‌کند، تاکنون جزئیات نشست قطر را بیان  نکرده و اما هفته گذشته وزیر خارجه امریکا شکایت کرده بود که مداخله قدرت‌های منطقه و همسایه‌های افغانستان، روند مذاکرات با طالبان را پیچیده کرده است.

لویه جرگه مشورتی صلح که قرار بود برگزار شود، زمان برگزاری آن به تعویق افتاد و تاریخ دقیق برگزاری آن هنوز اعلام نشده است. شورای عالی صلح می‌گوید آمادگی‌ها برای برگزاری این جرگه، گرفته شده است. مهمترین مسئله در باره این جرگه این است که توافق نظر در مورد آن در میان سیاسیون به‌وجود نیامده و چالش‌های که این جرگه با آن رو برو خواهد شد، عدم پشتیبانی چهره‌های مطرح سیاسی و موفق برگزار نشدن آن است.

محمد اشرف غنی این روزها سرگرم سفرهای ولایتی به بهانه افتتاح پروژه‌های دولتی است که می‌خواهد از در انتخابات ریاست جمهوری، اگر این انتخابات برگزار شود، برایش رأی بیاورد. سیاستمدارن خارج حکومت هر کدام در تیم‌های انتخاباتی شامل بوده و مصروف برنامه‌های انتخاباتی شان اند.

شورای عالی صلح که باید از جزئیات مذاکرات صلح خبر داشته باشد در مورد مذاکرات امریکایی‌ها با طالبان، چیزی بیشتر از دیگران نمی‌داند. عبدالله عبدالله فرد شماره دوم حکومت افغانستان نیز از مذاکرات میان طالبان و امریکای‌ها خبر ندارد و مانندِ دیگران از نادیده گرفتن دولت افغانستان در روند مذاکرات صلح، ابراز نگرانی می‌کند.

هفته گذشته عمر داوودزی رئیس دبیرخانه شورای عالی صلح گفت، نیروهای خارجی در افغانستان بر بنیاد پیمان امنیتی با امریکا در کشور حضور دارند و اینکه طالبان به امریکا تعهد بدهد از خاک افغانستان گروه‌های تروریستی دیگر استفاده نکنند را زیر سوال برد و گفت طالبان حاکم افغانستان نیستند که به امریکایی‌ها بتوانند ضمانت بدهند.

نگرانی در مورد مبهم بودن مذاکرات امریکایی‌ها با طالبان، درحالی در داخل افغانستان اوج گرفته که محمد اشرف غنی بی‌خیال از این نگرانی‌هاست. سخنگویانش می‌گویند، جزئیات مذاکرات امریکایی‌های با طالبان، در هر مرحله با رهبری دولت افغانستان گزارش می‌شود و هیچ نگرانی در مورد مذاکرات صلح وجود ندارد.

 واقعیت اما این‌است که مذاکرات میان طالبان و امریکایی‌ها بدون حضور دولت به عنوان هیأت سیاسی افغانستان صورت می‌گیرد. اگر اشرف غنی و چند نفر محدود از مذاکرات میان امریکایی‌ها و طالبان با خبر باشند، این به معنای در جریان بودن دولت افغانستان از جریان و نتایج مذاکرات نیست.

طالبان از هر تاکتیک، برای به حاشیه بردن دولت افغانستان استفاده می‌کند. هدف آنها تنها امتیازگیری از امریکا نیست. این گروه با امریکا در مورد خروج نیروهای خارجی و اینکه امریکا در بدل تعهد قطع حمایت از القاعده و گروه‌های تروریستی برایش امتیاز بدهد، مذاکره می‌کند. این به معنای رسمیت دادن امریکا به طالبان است.

ملابرادر به‌عنوان معاون رهبر طالبان، پیش از آغاز دور پنجم مذاکرات گفته بود، به غیر از وزیرخارجه امریکا با هیچ مقام دیگر این کشور گفت و گو نمی‌کند و به این دلیل رهبری مذاکرات طالبان را به عباس استانکزی سپرد. وزیر خارجه امریکا نیز دو هفته پیش گفته بود اگر مذاکرات پیشرفت کرد، حاضر است با ملابرادر گفت و گو کند. این همه به این معناست که عملا در مذاکرات صلح، دولت افغانستان در حاشیه بوده و برخلاف ادعای حکومت اشرف غنی، دولت هیچ نقشی در مذاکرات صلح ندارد.

اگر طالبان با امریکایی‌ها در مورد خروج نیروهای خارجی و قطع رابطه این گروه با القاعده به توافق برسند، در آن صورت امریکا نمی‌تواند بر طالبان فشار بیاورد که باید با دولت افغانستان مذاکره کند. دولت افغانستان نیز نمی‌تواند مدیریت گفت وگوهای صلح را داشته باشد. آنچه رهبران دولت ادعا دارد و به خورد جامعه می‌دهد دولت در گفت وگوهای صلح نقش سازنده نخواهند داشت و این نتیجه بازی خام دولت افغانستان بوده و به این دلیل همه از آینده مذاکرات صلح نگرانی دارند.

بایا صفدری

هم رسانی