مسئله طالبان با آمریکا مشخص شد، با افغانستان چگونه حل شود؟

۲۲ حوت ۱۳۹۷ هشدار

طالبان و امریکایی‌ها در پنجمین دور مذاکرات شان در قطر پس از شانزده روز مذاکره در پشت درهای بسته در مورد مسوده خروج نیروهای خارجی از افغانستان و قطع رابطه طالبان با گروه‌های دیگر تروریستی به توافق رسیدند. زلمی خلیل‌زاد گفته، در این دور مذاکرات در مورد آتش‌بس و مذاکرات بین الافغانی نیز به ” توافق اصولی” دست یافته اند. اما ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان، این گفته‌های خلیل‌زاد را رد کرده و گفته در باره این موضوعات، هیچ بحثی صورت نگرفته است. زلمی خلیل‌زاد می‌گوید، زمان آن رسیده که طالبان، دولت و گروه‌های دیگر، در موردآتش‌بس و راه‌حل سیاسی، گفت وگو را آغاز کنند.

گفته می‌شود دور بعدی مذاکرات میان طالبان و امریکایی‌ها یک ماه دیگر برگزار خواهد شد و موضوع آن آتش‌بس و چگونگی آغاز مذاکرات بین‌الافغانی خواهد بود.

اینکه طالبان و امریکایی‌ها چگونه به توافق رسیده اند، تا هنوز جزئیات توافق شان به نشر نرسیده؛ اما حالا موضوعی که طالبان باید آن را در نظر بگیرد، این‌است که پس از توافق شان با امریکایی‌ها، دیگر هیچ توجیه برای آنها وجود ندارد که به جنگ و کشتار شان ادامه بدهند و یا از مذاکره با دولت امتناع کنند.

 طالبان باید حالا تصمیم بگیرند که از جنگ دست بردارند و یکی از کارهای که باید انجام بدهند اعلام آتش بس و حاضر شدن به مذاکرات صلح با دولت و مردم افغانستان است. هیچ موانعی وجود ندارد که طالبان به مذاکرات صلح حاضر نشوند. دولت افغانستان اعلام کرده که بدون پیش‌شرط با طالبان مذاکره می‌کند. طالبان نیز باید بدون هیچ قیدی به گفت وگوهای صلح حاضر شوند.

طالبان از راه جنگ موفق نشدند که مسئله شان را با امریکایی‌ها حل کنند، در نهایت پشت میز مذاکره در باره خروج نیروهای خارجی با امریکایی‌ها توافق کردند. حالا باید نشان بدهند که از راه جنگ نمی‌توانند دولت و مردم را مغلوب کنند. اگر این گروه صلح می‌خواهد، مذاکره کردن با دولت و مردم افغانستان اجتناب ناپذیر بوده و در نهایت باید به گفت‌وگوی صلح حاضر شوند.

در پیوند به مذاکرات صلح، موضوع مهم این است که در جبهه مقابل طالبان، باید هماهنگی و توافق نظر به‌وجود آید تا بهتر درباره چگونگی صلح با این گروه تصمیم گرفته شود. دولت و گروه‌های مختلف سیاسی از حفظ دستاوردهای هجده ساله در بخش حکومتداری و اجتماعی سخن می‌گویند. زنان، جوانان و حامیان ارزش‌های جدید، اعتراض دارند که اگر طالبان از موضع قدرت وارد شوند، نتیجه توافقات صلح، نظام سیاسی موافق با دیدگاه طالبانی خواهد بود؛ اما همه در لاک خود است هیچ کار عملی برای دفاع از این آرمان‌ها صورت نمی‌گیرد.

بعضی چهره‌های سابق جهادی، قوم گرایان و گروه‌های تندر مذهبی، برای امتیازگیری، می‌خواهند وضعیت آشفته در جبهه مقابل طالبان وجود داشته باشد. این گروه‌ها به گونه های مختلف سنگ اندازی می کنند و به چیزی غیر از منافع شان نمی اندیشند. برای آنها آینده افغانستان و چگونگی نظام سیاسی اهمیت ندارد.

مهمترین برنامه دولت افغانستان تشکیل جرگه بزرگ مشورتی صلح است. اینکه این جرگه می‌تواند پشتیبان نظام سیاسی و آرزوهای مردم و دستاوردهای یک و نیم دهه افغانستان شود، در آن تردید است. به دلیل اینکه، این جرگه مورد پشتیبانی قرار نگرفته و برسر مدیریت آن جنجال است. مخالفان حکومت این جرگه را پروژه حکومت می‌دانند و در انزوا بدون طرح و راهکار نجوای اصلاحات سر می‌دهند. اما اینکه این جرگه برای ایجاد اتفاق نظر و تقویت دیدگاه‌های مشترک می‌تواند کارکرد داشته باشد مخالفان حکومت آن را نادیده می‌گیرند.

محمد اشرف غنی این روزها مصروف بازی‌های انتخاباتی است؛ اما این واقعیت را نادیده می‌گیرد که تشکیل حکومت موقت، خواست طالبان، امریکایی‌ها و مخالفانش است. بدون تردید روند مذاکرات صلح با طالبان به این نقطه می‌انجامد.

گروه طالبان اشرف غنی را حالا و اگر در انتخابات هم به قدرت برسد، قبول ندارد. در نهایت اشرف غنی مجبور خواهد شد برای بقایش دست و پا بزند. اگر حالا برای حفظ نظام سیاسی و آینده خود دست به کار نشود، زمانی‌که شرایط سخت‌تر شود مجبور می‌شود حکومت موقت را بپذیرد. فرصت‌هایی که حالا دارد در آن هنگام نخواهد داشت.

بشیر یاوری

هم رسانی