اشرف غنی در هوای صلح؛ عمران خان برای افغانستان حکومت می‌سازد

۲۶ حوت ۱۳۹۷ هشدار

وزارت خارجه افغانستان می‌گوید در پیوند به اظهارات عمران خان نخست وزیر پاکستان، نماینده سفارت پاکستان را احضار کرده و گفته‌های نخست وزیر پاکستان را دخالت در امور افغانستان می‌داند.

 عمران خان نخست وزیر پاکستان روز جمعه گذشته در دیدار با بزرگان قبایل باجور گفته بود، به‌زودی در افغانستان صلح می‌آید و حکومت جدیدی در این کشور به‌وجود می‌آید که همه در آن نقش داشته باشند و این حکومت از تمامی مردم افغانستان نمایندگی خواهد کرد.

مقام‌های پاکستانی هرچندگاهی، اظهاراتی را در پیوند به مسایل افغانستان، تبارز می‌دهند که دخالت در امور افغانستان بوده و سبب واکنش شدید دولت و مردم افغانستان می‌شود.

شاه محمود قریشی وزیرخارجه پاکستان در ماه قوس که برای اشتراک در کنفرانس سه‌جانبه افغانستان، پاکستان و چین به کابل آمده بود، در این‌جا هشدار گونه گفته بود که اگر افغان‌ها می‌خواهند در کشور شان صلح بیایید، باید از هرگونه انتقاد از پاکستان خودداری کنند.

همچنان پس از حمله تروریستی گروه جیش محمد بر نظامیان هندی در کشمیر، که دو کشور در آستانه جنگ نزدیک شد، سفیر پاکستان در کابل گفت که اگر هند بر پاکستان حمله کند، این مسئله بر روند صلح افغانستان تاثیر منفی می‌گذارد که سبب واکنش تند وزارت خارجه افغانستان و احضار سفیر پاکستان شد.

به غیر از مقام‌های رسمی پاکستان، رهبران مذهبی این کشور که از طالبان حمایت می‌کنند، سالهاست، جنگ طالبان را در افغانستان توجیه شرعی می‌کنند. آنها در سخنرانی‌های شان به گونه رسمی می‌گویند انتحار و  کشتار، در افغانستان جهاد است و به دامن زدن افراط گرایی در افغانستان و تقویت طالبان و سایر گروه‌های تروریستی می‌پردازند.

پیشتر از این، دولت پاکستان پس از سقوط حاکمیت طالبان، از این گروه حمایت می‌کرد. رهبران این گروه در پاکستان به سر می‌برند و رابطه نزدیک با سازمان استخبارات این کشور دارند. در زمان جنگ مجاهدین، رهبران مجاهدین در پاکستان به سر می‌بردند و فرماندهان آی اس آی جنگ آنها را برضد دولت آن زمان افغانستان مدیریت می‌کردند.

 در زمان جنگ داخلی در افغانستان، پاکستان یکی از کشورهای منطقه بود که پشت گروه‌های جنگی قرار داشت. طالبان از دورن پاکستان سر بر آورد و در نهایت این گروه به کمک پاکستان در افغانستان حاکمیت را در کابل به‌دست آورد و در آن زمان نیز رهبران پاکستان در اظهارات شان صریح از طالبان حمایت می‌کردند.

پاکستان در هجده سال گذشته، پیوسته در امور افغانستان دخالت کرده و بدون حمایت پاکستان از افراط گرایی مذهبی و گروه طالبان، امکان نداشت که طالبان پس از سقوط حاکمیت شان این قدر قوی می‌‎شدند و به‌عنوان چالش بزرگ در برابر دولت افغانستان و نیروهای امریکایی در افغانستان قد بر می‌افراشتند.

پاکستان که رهبران این گروه را در خاکش پناهگاه داد، سبب شد که این گروه خود را بازسازی کند و پس از امضای پیمان امنیتی میان دولت افغانستان و دولت امریکا،  ایران، روسیه و چین در کنار پاکستان، از طالبان حمایت کردند. شرایط موجود در افغانستان و قدرتمند شدن طالبان، محصول دخالت پاکستان و قدرت‌های بزرگ جهانی و منطقه است.

اکنون که امریکا می‌خواهد، مسئله خود را با طالبان حل کند و در دور پنجم مذاکرات شان با طالبان، بر سر جدول خروج نیروهایش از افغانستان با این گروه توافق کرده، در تمامی مراحل این گفت وگوها، پاکستان نقش بسیار مهمی را  داشته است.

 طالبان پس از هر دور مذاکرات شان به پاکستان می‌روند و بدون تردید نفوذی که پاکستان بر آنها دارد، بر تصمیم گیری این گروه موثر است. زلمی خلیل‌زاد در سفرهای منطقه‌ای اش برای تسریع این گفت‌وگوها چندین بار به پاکستان سفر کرده است. ملا برادر معاون رهبر طالبان که رئیس دفتر طالبان در قطر گمارده شده است، پیش از این، به دلیل تفاوت دیدگاه که با دولت پاکستان داشت، درآن کشور زندانی بود و در نتیجه تفاهم میان دولت پاکستان با امریکا آزاد شد. این مسئله را زلمی خلیل‌زاد گفت که ملا برادر با درخواست او آزاد شده است.

 این‌ها نشان می‌دهد که نقش پاکستان در جنگ و صلح افغانستان  برجسته است. پاکستان چهاردهه است که در امور افغانستان دخالت پنهان و آشکار می‌کند.

وزارت خارجه افغانستان حق دارد که در برابر اظهارات و مداخله کشورهای خارجی، بی‌تفاوت نباشد و باید در برابر اظهارات نخست وزیر پاکستان واکنش نشان می‌داد. این حد اقل واکنش دولت افغانستان نسبت به مداخله پاکستان است.

اینکه نخست وزیر پاکستان از تشکیل دولت جدید در افغانستان سخن می‌گوید، نشان دهنده دخالت آشکار در امور افغانستان است. در حالیکه گفت‌وگوهای صلح به نتیجه نرسیده و طالبان تنها با آمریکا مذاکره کرده، هنوز با مردم و دولت افغانستان حاضر به مذاکره نشده اند. پاکستان و هیچ کشور دیگری حق ندارد که از تشکیل حکومت جدید در افغانستان سخن بگویند. اظهارات نخست وزیر پاکستان غیر مسئولانه و غرض آلود است.

این اظهارات همچنان بیان کننده این واقعیت نیز است که کشورهای درگیر در مسایل افغانستان حق مردم و دولت افغانستان را آشکارا نقض می‌کنند. عامل بزرگ به‌وجود آمدن این وضعیت، ضعف دولت افغانستان و پراکندگی در میان گروه‌های سیاسی برای دفاع از حق حاکمیت و مدیریت گفت وگو های صلح است.

 در شرایطی که دولت و سیاسیون افغانستان، در برج بی‌خیالی و بی‌مسئولیتی نشسته باشند و منتظر باشند که دیگران برای ما چه می‌کنند، طبیعی است که پاکستان، امریکا و کشورهای دیگر برای افغانستان تصمیم می‌گیرند. دولت و نخبگان سیاسی افغانستان بیشتر از این نباید، منتظر بمانند. باید به‌جای بیان احساسات و دادن شعارها، اعتبار افغانستان را احیا کنند و مدیریت گفت وگوهای صلح را به‌دست بگیرند.

بشیر یاوری

هم رسانی