حقایق پروژه‌ی صلح با طالبان در مغز خلیل‌زاد و غنی پنهان است

۲۱ حمل ۱۳۹۸ هشدار

از آغاز ماموریت زلمی خلیل‌زاد نماینده‌ی خاص امریکا برای صلح افغانستان هفت ماه می‌گذرد. تا کنون پنج دور مذاکرات مستقیم میان نمایندگان امریکا و طالبان صورت گرفته است. نگرانی‌هایی در امریکا و افغانستان در مورد چگونگی مذاکرات زلمی خلیل‌زاد با طالبان وجود دارد.

یک ماه پیش حمدالله محب، مشاور امنیت ملی افغانستان گفته بود، درباره‌ی مذاکرات امریکایی‌ها و طالبان به رهبری زلمی خلیل‌زاد، کمبود اطلاعات وجود دارد. او  زلمی خلیل‌زاد را متهم کرد که خواهان حکومت موقت در افغانستان بوده و می‌‎خواهد خود در رأس آن قرار بگیرد. این اظهارات با واکنش تند وزارت خارجه امریکا مواجه شد و به دنبال آن اعلام کرد که پس از این، مقام‌های سیاسی و نظامی امریکا با حمدالله محب کار نخواهند کرد.

شکایت از عدم شفافیت مذاکرات خلیل‌زاد با طالبان، از جانب بلندپایه‌ترین مسئول دولت افغانستان که سفیر افغانستان در امریکا نیز بوده، ثابت می‌کند؛ جزئیات مذاکرات امریکایی‌ها با طالبان به دولت افغانستان شریک نمی‌شود ورنه مشاور امنیت ملی افغانستان از آن ابراز نگرانی نمی‌کرد.

خلیل‌زاد نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکاست. به تازه‌گی اعضای دموکرات کمیته‌ی امور خارجه‌ی مجلس سنای آمریکا، نامه‌ی رسمیی را به مایک پمپئو وزیر خارجه‌ی امریکا فرستاده است.در این نامه گفته شده برای آنها غیرقابل پذیریش است که وزارت خارجه، درباره‌ی مذاکرات با طالبان به مجلس سنای امریکا گزارش شفاف  نمی‌دهد. این مسأله سبب شده تا مجلس سنا مسئولیت نظارتی خود را به خوبی انجام ندهد.

 آن‌ها از برنامه‌ی مذاکره‌ی امریکا با طالبان‌، به عنوان بزرگ‌ترین موضوع سیاست خارجی کشورشان یاد کرده و گفته اند؛ در مورد جزئیات آن به کمبود اطلاعات مواجه اند. آن‌ها خواستار گزارش‌دهی زلمی خلیل‌زاد به مجلس سنای امریکا شده اند.

با آن‌که ریاست جمهوری افغانستان می‌گوید؛ جزئیات گفت‌وگوهای امریکایی‌ها با طالبان به دولت افغانستان گزارش داده می‌شود؛ اما گفته‌های حمد الله محب این ادعا را باطل ثابت می‌کند. هرباری که زلمی‌خلیل‌زاد پس از ختم مذاکراتش با طالبان به کابل آمده، پُشت درهای بسته در ارگ ریاست جمهوری هرچه درباره‌ی گفت‌وگوهایش با طالبان به رهبران حکومت گفته است به غیر از اشرف غنی و دیگر رهبران دولت، کسی از آن خبر ندارد. آنچه ارگ ریاست جمهوری از طریق سخن‌گویانش و وبسایت ریاست جمهوری گزارش می‌دهد؛ چیزی بیشتر از آن نیست که مردم از طریق رسانه‌ها دریافت می‌کند. پارلمان افغانستان تعطیل است و نتیجه‌ی نهایی انتخابات پارلمانی به نشر نرسیده و معلوم نیست که پارلمان جدید چه وقت کارش را آغاز خواهد کرد. به غیر از پارلمان هیچ نهاد دیگری نمی‌تواند از رهبران دولت افغانستان در مورد جزئیات و واقعیت‌های پشت پرده مذاکره امریکا با طالبان بپرسد.

دولت افغانستان به تازه‌گی تشکیل تازه‌ای را به نام شورای رهبری مصالحه تشکیل داده است. اعضای این شورا؛ رهبران جهادی و قومی است که در آن نیروهای دموکرات و زنان نقش ندارند. این شورا خط سرخ مذاکرات با طالبان، اعضای هیأت مذاکره‌کننده و اعضای شورای مصالحه را تعیین می‌کند.

لویه جرگه‌ی مشورتی که قرار است در نهم ثور برگزار شود و نظر مردم افغانستان در باره چگونگی صلح با طالبان را بخواهد، هنوز برگزار نشده است. اما پیش از آن شورای مصالحه تشکیل شده و رهبری آن‌را کسانی به عهده دارند که در چهل سال گذشته عامل جنگ، ویرانی، تنش‌های اجتماعی و قومی بوده و بعضی آنها از جمله عبدالرسول سیاف که “خط سرخ مذاکره با طالبان” را مشخص می‌کند، همان را می‌خواهد که طالبان  با جنگ و کشتار و در یک و نیم دهه‌ی گذشته به دنبال تحمیل آن بر مردم افغانستان بوده اند.

دولت افغانستان برای این‌که به مردم و جامعه‌ی جهانی نشان بدهد، روند صلح را بدون مشارکت و خواست مردم پیش نمی‌برد؛ لویه جرگه مشورتی صلح را در دستور کار حکومت قرار داد اما بدون نظرخواهی مردم در این جرگه، خط سرخ در گفت‌وگو با طالبان را سیاف و رهبران جهادی مشخص می‌کنند. طالبان نیز زمینه مشارکت مردم را در روند صلح به چالش می‌کشند و از مردم خواسته اند که در جرگه مشورتی صلح شرکت نکند.

از طرف دیگر این روزها اشرف غنی سخن‌گویان حکومت را بسیج کرده که در مورد برنامه‌های حکومت گزارش دهند. آن‌ها معلوماتی را زیر این عنوان به خورد جامعه می‌دهند که بارها تکرار شده است. بدون تردید؛ این بازی‌های نمایشی به هدفی راه انداخته شده که  پروژه صلح با طالبان یا بازگرداندن آنها به قدرت در افغانستان، بدون دردسر انجام شود.

بشیر یاوری

هم رسانی