تصمیم قضات دیوان بین‌المللی کیفری، امید به عدالت در افغانستان را در هم می‌شکند

۲۶ حمل ۱۳۹۸ هشدار

گروه هماهنگی عدالت انتقالی تاکید کرده است که تصمیم قضات دیوان بین‌المللی کیفری، امید به عدالت در افغانستان را در هم می‌شکند.

گروه هماهنگی عدالت انتقالی، با نشر اعلامیه‌ای گفته است که تصمیم دو روز قبل دیوان بین‌المللی کیفری، توضیح می‌دهد که در صورت عدم همکاری احتمالی دولت‌ها، محیط بی‌ثبات منازعه و منابع محدود دیوان بین‌المللی کیفری، تحقیقات در مورد جرایم جنگی و جرایم علیه بشریت که از سال ۱۳۸۲ در قلمرو افغانستان رخ داده است، به نفع عدالت نیست.

در اعلامیه این گروه آمده است که بخش عمده‌ی قربانیان جنگ در افغانستان از تحقیقات دیوان بین‌المللی کیفری در مورد جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در این کشور حمایت کرده اند و در هیچ جایی به این اندازه تقاضایی صریح و فراگیر برای تحقق و تطبیق عدالت وجود نداشته است.

گروه هماهنگی عدالت انتقالی گفته است که دیوان بین‌المللی کیفری فهم درستی از وضعیت افغانستان ندارد و بخش عمده‌ای از مردم افغانستان خواهان تطبیق عدالت و التیام زخمهای ناشی از جنایتهای گذشته است؛ بنابر این، تحقیقات در این زمینه می‌توانند حمایت گسترده‌ی مردم را با خود داشته باشد.

در اعلامیه آمده است: “دیوان بین‌المللی کیفری نگرانی خود را از پیچیدگی وضعیت منازعه افغانستان ابراز داشته است، در حالی که تمام منازعاتی که این که محکمه تا کنون با آن سر و کار داشته است، پیچیده بوده است. این محکمه خاصتاٌ به منظور رسیدگی به عدالت در وضعیت‌های چالش برانگیز تاسیس شده است”.

گروه هماهنگی عدالت انتقالی تاکید کرده است که محکمه مقدماتی نباید تصمیمات خود را صرفا مبتنی بر مفروضات بنا کند و یکی از دلایلی که درخواست دادستانی این محکمه [برای آغاز تحقیقات] رد شده این است که قضات فرض کرده اند که احتمالا دولت‌ها در فرایند تحقیقات همکاری نخواهد کرد.

در اعلامیه تاکید شده است: “این یک فرضیه ناپخته و پیش از وقت است که شانس محکمه برای جلب حمایت دولت از فرایند تحقیقات را انکار می‌کند. محکمه بین المللی جزایی مطمئینا با چالش‌های برای جلب همکاری دولت‌ها مواجه شده است، اما قضات نباید صرفا با اتکا بر یک فرضیه، تصمیم بگیرند و احتمال انجام تحقیقات را مردود بدانند”.

گروه هماهنگی عدالت انتقالی گفته است که این تصمیم دیوان بین‌المللی کیفری، امید و آرزوی مردم افغانستان برای تحقق عدالت، روشن شدن حقیقت و التیام زخم‌های ناشی از جنایات گذشته را درهم شکسته است و اعتماد قربانیان جنگ به این محکمه را از بین برده است.

در اعلامیه تاکید شده است که این تصمیم موقعیت قربانیان جنگ، سازمان های مدافع قربانیان و نقش آنان را در فرآیند صلح افغانستان تضعیف می‌کند و تحقیقات دیوان بین‌المللی کیفری می‌توانست نقش قربانیان جنگ برای ایجاد صلح پایدار تحکیم و تقویت کند.

گروه هماهنگی عدالت انتقالی گفته است که تحقیقات دیوان بین‌المللی کیفری می‌تواست طرف های درگیر در منازعه افغانستان را تشویق کند تا چارچوب عدالت را ضمیمه توافق‌نامه نهایی صلح کند و این چارچوب می‌تواند به عنوان بستر استراتژیک برای تضمین یک توافق صلح فراگیر و پایدار عمل کند.

در اعلامیه هم چنان تاکید شده است که این تصمیم به اعتبار دیوان بین‌المللی کیفری آسیب می‌زند.

گروه هماهنگی عدالت انتقالی گفته است: “این تصمیم، بسیار غم انگیزی برای عدالت در افغانستان و در سطح بین المللی است، این تصمیم یکی از شرم آورترین تصامیمی است که این محکمه تا کنون اتخاذ کرده است. این تصمیم پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی بسیاری را برای عدالت و برای خود دیوان بین‌المللی کیفری به همراه خواهد داشت”.

این در حالی است که چند روز قبل، قضات دیوان بین‌المللی کیفری در لاهه درخواست آغاز تحقیقات در باره جنایات جنگی در افغانستان را رد کردند.

در یک بیانیه منتشرشده از سوی این دیوان آمده است: “قضات دادگاه تصمیم گرفتند که انجام تحقیقات درباره اتهامات جنایات جنگی در افغانستان درحال حاضر نمی‌تواند به سود تامین عدالت باشد.”

هفته پیش امریکا روادید فاتو بنسودا، دادستان دیوان بین‌المللی کیفری را به خاطر تحقیقاتش درباره عملکرد نظامیان امریکایی در افغانستان لغو کرد.

خانم بنسودا اواخر سال ۲۰۱۷ از قضات دیوان بین‌المللی درخواست کرد به او اجازه دهند تا اتهامات جنایات جنگی علیه طالبان، نیروهای دولت افغانستان و نیروهای بین‌المللی مستقر در افغانستان از جمله نظامیان امریکایی را مورد تحقیق قرار دهد.

فاتو بنسودا در آن زمان گفت بررسی مقدماتی دفتر او نشان داده که معیار و شرایط لازم برای انجام تحقیقات در باره جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در افغانستان فراهم است.

امریکا هیچگاه عضو دیوان بین‌المللی کیفری نشد و صلاحیت این دیوان برای انجام تحقیق در مورد شهروندان امریکایی را به این دلیل که “حاکمیت ملی امریکا” را تهدید می‌کند، به رسمیت نمی‌شناسد.

هم رسانی