سرنوشت تلخ قربانیان جنگ در افغانستان

۴ ثور ۱۳۹۸ هشدار

کمیسیون حقوق بشر، با نشر گزارشی در مورد تلفات غیر نظامیان در سال ۱۳۹۷ گفته است که در این سال، تلفات غیرنظامیان ۱۹ درصد افزایش یافته است.

کمیسیون حقوق بشر، عامل ۵۳ درصد تلفات غیرنظامیان را طالبان، ۱۲ درصد را نیروهای دولتی و خارجی و ۲۲ درصد دیگر را گروه‌های نامعلوم گفته است. بربنیاد این گزارش در سال گذشته، سه هزار غیرنظامی کشته شده و ۸ هزار نفر دیگر زخمی شده‌اند.

نه تنها در سال گذشته غیرنظامیان بیش‌ترین قربانی را داده‌اند؛ در جنگ چهل ساله‌ی افغانستان، غیر نظامیان بزرگ‌ترین قربانی جنگ بوده و بار تلفات و آسیب‌های آن را، مردم عادی افغانستان به دوش کشیده است.

هزاران سربازی که در جنگ کشته می‌شوند نیز فرزندان مردم عادی‌اند. کسانی که رهبری جنگ را به دست دارند خانواده‌های آن‌ها در داخل کشور نیستند.  آن‌ها خانواده‌های شان را برای دور ماندن از جنگ به کشورهای خارجی انتقال داده‌اند. فرزندان آن‌ها آسیب‌های جنگ، کشتار، بی‌خانمانی را نمی‌کشند، یا به هوس‌رانی مصروف‌اند و یا در بهترین دانشگاه‌ها تحصیل می‌کنند.

جنگ در افغانستان را، طبقه‌ی حاکم که سرمایه‌داران و رهبران قومی و مذهبی‌اند و به کشورهای همسایه و قدرت‌های امپریالیستی وابستگی دارند و از این راه به قدرت رسیده، امکانات و پول فراوان به‌دست می‌آورند، رهبری می‌کنند.

فززندان اشرف غنی در امریکا، از عبدالله عبدالله در هند، و از وزیران و مقام‌های دیگر دولتی در کشورهای مختلف جهان زندگی می‌کنند. از پول و امکاناتی که در اختیار دارند برای آن‌ها بهترین امکانات زندگی را در کشورهای که استند فراهم می‌کنند. تمامی رهبران سیاسی و قومی و تکنوکرات هایی که از کشورهای غربی به کشور آمدند و در هفده سال گذشته به قدرت رسیدند، تابعیت کشورهای میزبان شان را دارند و نیز فرزندان و خانواده‌های آن‌ها در خارج افغانستان بوده و تعداد آن‌ها حتا در این سال‌ها خانواده‌های شان را به افغانستان نیاورده‌اند.

طالبان که بزرگ‌ترین عامل جنگ و کشتار غیرنظامیان‌اند، نیز رهبران آن‌ها در پاکستان، قطر، امارات متحده‌ی عربی و کشورهای دیگر به سر می‌برند؛ اما به نام دفاع از مذهب و ارزش‌های دینی،  از پولی که از کشورهای خارجی به دست می‌آورند، افراط‌گرایی مذهبی را در جامعه‌ی افغانستان تقویت می‌کنند و با آن توده‌ی مذهبی را تحمیق می‌کنند که در رکاب آن‌ها بجنگند و فرزندان شان را در آموزشگاه‌های انتحاری طالبان بفرستند با این اعمال، مردم افغانستان را می‌کشند.

افراط‌گرایی مذهبی و قوم‌گرایی دو عنصر جنگ و تنش‌های اجتماعی در افغانستان است. از زمانی ‌که افغانستان تاسیس شد رویکرد حکومت‌داری قومی شد و حاکمان از آن زمان تااکنون برتری قوم شان و محروم کردن اقوام دیگر را در محراق برنامه‌های سیاسی و دولت‌داری شان قرار دادند. حاصل آن تبعیض سیستماتیک در دولت و محرومیت شهروندان افغانستان از حقوق شهروندی شان شد. از این شیوه‌ی حکومت‌داری، تنها حاکمان  و خان‌های قوم حاکم سود برد؛ اما توده‌ی این قوم محروم‌تر و عقب مانده‌تر شد و فرصت‌های تغییر و پیش‌رفت آن‌ها را، ناسیونالیست کور قومی  گرفت.

افراطگرایی مذهبی، به این دلیل، بزرگترین مشکل افغانستان است که چهل سال است موتور جنگ قدرت‌های خارجی و بیگانگان را می‌چرخاند و از مردم افغانستان قربانی می‌گیرد. افراطگرایی مذهبی، جهالت و عقده‌ تولید می‌کند و انسان‌ها از واقعیت زندگی و عوامل اصلی محرومیت و نابرابری، بیگانه می‌سازند و به سادگی وسیله‌ی استثمارگران اقتصادی و سیاسی می‌شود و محرومان وتهی‌دستان را تحمیق می‌کنند تا از وجود آن‌ها، برای گرفتن منابع اقتصادی و در جنگ به این منظور استفاده کنند.

در چهل سال گذشته، افراطگرایی مذهبی، توسط قدرت‌های بزرگ استعماری و امپریالیستی تقویت و ترویج شد. حالا تمامی قدرت‌هایی که در افغانستان می‌جنگند، از افراطگرایی مذهبی استفاده می‌کنند. در پشت طالبان، داعش و سایر گروه‌های افراطی و سازمان‌هایی که این تفکر را در افغانستان تقویت می‌کنند، دولت‌های امپریالیستی و حتا شرکت‌های سرمایه‌داری قرار دارند که به وسیله‌ی این گروه‌ها در افغانستان می‌جنگند و مقاصد خود را دنبال می‌کنند.  قربانی اصلی این جنگ توده‌ی مردم و گرسنگان  و محرومان است.  آن‌هایی که به‌عنوان نیروی جنگی استفاده می‌شوند و هم در جریان جنگ و حملات تروریستی کشته می‌شوند، تهی‌دستان و فقیران استند.

حالا که پروژه‌ای به نام صلح، برای شریک کردن طالبان، در قدرت جریان دارد، این گروه برای امتیازگیری، بیش‌تر از گذشته‌ حملات تروریستی و جنگ را افزایش داده است. سرنوشت صلح روشن نیست. سال گذشته میزان تلفات غیرنظامیان بیش‌تر از سال‌های قبل بود. امتیازگیری از راه جنگ در میز مذاکرات صلح جریان دارد. طالبان بیش‌تر از گذشته بر طبل جنگ می‌کوبند و دولت نیز در مقابل طالبان باید پاسخ بگوید. با توجه به این واقعیت، جنگ در سال جاری بیش‌تر از سال گذشته، از غیرنظامیان قربانی‌ خواهد گرفت.

بشیر یاوری

هم رسانی