Warning: Use of undefined constant ‘WPLANG’ - assumed '‘WPLANG’' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/hushdar/public_html/wp-config.php on line 26

Warning: Use of undefined constant ‘fa_IR’ - assumed '‘fa_IR’' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/hushdar/public_html/wp-config.php on line 26

Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/hushdar/public_html/wp-content/plugins/all-in-one-seo-pack/modules/aioseop_opengraph.php on line 825
یک سال دیگر تا انتخابات؛ مردم درشانزدهم سرطان 1397 رای می دهند |

یک سال دیگر تا انتخابات؛ مردم درشانزدهم سرطان ۱۳۹۷ رای می دهند

۱ سرطان ۱۳۹۶ هشدار

تاریخ برگزاری انتخابات پارلمانی و شوراهای ولسوالی اعلام شد.  کمیسیون مستقل انتخابات روز ۱۶ سرطان سال ۱۳۹۷ را، روز برگزاری انتخابات پارلمانی اعلام کرد. کمیسیون مستقل انتخابات در یک نشست خبری امروز گفت که انتخابات پارلمانی و شوراهای ولسوالی، با حمایت حکومت و جامعه جهانی در سال آینده برگزار خواهد کرد.

رییس کمیسیون مستقل انتخابات گفت، کارهای تخنیکی شروع شده است، مراکز راهی دهی ثبت گردیده و این کمیسیون مسؤولیت برگزاری انتخابات را به عهده خواهد داشت. آقای احمدزی گفت افغانستان در حال جنگ قرار دارد و طبعا برگزاری انتخابات سخت است؛ اما با حمایت حکومت، جامعه جهانی و مردم افغانستان انتخابات برگزار خواهد شد.

او گفت آرزو دارد نهادهای ناظر بر انتخابات کمیسیون را در این راستا همکاری نماید و نباید همکاری ها تبدیل به مداخله شود. زیرا به گفته‌ای او، این کمیسیون به هیچ کسی اجازه مداخله را نخواهد داد.

این انتخابات قرار بود دو سال پیش در ماه جوزای ۱۳۹۴ خورشیدی برگزار شود؛ اما به دلیل مشکلات میان ریاست اجرایی و ارگ ریاست جمهوری، دو سال به تاخیر افتاد. تاخیری که تا روز رفتن مردم به پای صندوق های رای، سه سال را دربر می گیرد.

 قبلا حکومت اعلام کرده بود که این انتخابات را در سال روان میلادی ( ۲۰۱۷ ) برگزار خواهد کرد و حتا رییس جمهور هم دو ماه قبل در نشست ” سمپوزیم ملی زنان” در ارگ ریاست جمهوری در سخنان اش از اصطلاح ” انتخابات امسال” استفاده نمود.

استقبال از اعلام تاریخ انتخابات

اعلام تاریخ برگزاری انتخابات پارلمانی با استقبال‌هایی نیز مواجه شده است. دفتر سخنگوی ریاست جمهوری با استقبال از تاریخ برگزاری انتخابات پارلمانی گفت که حکومت حمایت‌های لازم را برای برگزاری انتخابات شفاف و سالم انجام خواهد داد.

آقای مرتضوی در یک نشست خبری امروز پنج شنبه در کابل گفت: “حکومت از این کار کمیسیون مستقل انتخابات استقبال می‌کند و تمام آمادگی‌های که مربوط به حکومت می باشد، او آمادگی ها صورت گرفته و هم حمایت های که از سوی حکومت لازم باشد، او حمایت ها را هم انجام خواهد داد”.

سرپرست دفتر سخنگوی رییس جمهوری افزود، ییس جمهور در صحبت‌های که در این روزها با نهادهای مدنی و احزاب داشتند، خواست‌اش از نهادهای مدنی و احزاب این بود که سهم بیشتری در پروسه اتخابات بگیرند ونقش نظارتی شان را نیز بیشتر کنند تا ما با حضور نهادهای مدنی و نمایندگان احزاب سیاسی، انتخابات شفاف داشته باشیم.

برخی از نهادهای ناظر انتخاباتی، از جمله دیده بان انتخابات و شفافیت افغانستان – ایتوا، نیز از اعلام تاریخ انتخابات آینده توسط کمیسیون مستقل انتخابات استقبال نمود. (ایتوا) در اعلامیه خبری اش گفته که: ” تاریخ انتخابات آینده باید طوری مد نظر گرفته شود، تا زمینه تطبیق اصلاحات ضروری را که شفافیت انتخابات آینده را تضمین کند، مساعد ساخته و شاهد برگزاری انتخابات بهتر و عاری از تقلب باشیم”.

این نهاد ناظر انتخابات از کمیسیون انتخابات خواسته تا در جریان آمادگی به انتخابات آینده، برای تقویت “شفافیت و همه شمول بودن” روند انتخابات تلاش نموده و اعتبار مردم را به روند انتخابات دوباره احیا نماید. ایتوا هم‌چنان از جامعه جهانی نیز خواسته، با حمایت از نقش نظارتی جامعه مدنی در این روند، سهم خود را در تقویت از دموکراسی جوان افغانستان اداء نماید.

نگرانی احزاب سیاسی

پیش از این شورای ملی، چهره‌های سرشناس، رهبران پیشین جهادی و احزاب سیاسی بارها نسبت به برگزار نشدن انتخابات پارلمانی انتقاد کرده بودند. منتقدان و چهره‌های تاثیرگذار در صحنه سیاست افغانستان، سرنوشت نا روشن انتخابات پارلمانی و به تعقیب آن انتخابات ریاست جمهوری را برای کشور نگران کننده خوانده و از حکومت خواسته بودند که تقویم انتخابات را هرچه زودتر اعلام کند.

هم‌زمان، نهادهای ناظر انتخاباتی نیز هر ازگاهی تداوم کار پارلمان برحال کشور را غیر قانونی خوانده و خواستار اعلام زمان بندی انتخابات پارلمانی و شوراهای ولسوالی شده اند.

برخی از نمایندگان پارلمان نیز از تداوم کار شان با فرمان رییس جمهور و نادیده گرفتن شدن مصوبات نیز از سوی رییس جمهور در رنج و عذاب اند. این نمایندگان نیز باور دارند که برای رفتن افغانستان به سوی قانون مند شدند، باید انتخابات پارلمانی برگزار گردد تا مجلس دیگر، با صلاحیت قانونی و مستحکم تر از آنچه آنها قانون شکنی حکومت می گویند، جلوگیری شود. هرچند مجلس افغانستان متهم به این است که از همین روند راضی اند، زیرا دست کم کارهای شان برای ماه های دیگر تضمین شده است.

چالش های انتخابات آینده

در کنار این، کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخاباتی نیز قریب به یک‌ماه پیش اعلام کرد که حکومت افغانستان برای برگزاری انتخابات با چالش‌های امنیتی و مالی رو به رو است. این کمیسیون هشدار داد که اگر این چالش‌ها رفع نشود، آنها قادر به برگزاری انتخابات نخواهد بود. به گفته این کمیسیون، در چنین وضعیتی اگر انتخابات برگزار هم شود، شفاف نخواهد بود و بحران بزرگ دیگری را به میان خواهد آورد.

از سوی دیگر، وضعیت امنیتی در کشور نسبت به هروقت دیگر در حال بدتر شدن است. اکنون، در بیست و دو ولایت عملا جنگ جریان دارد و گروه‌های تروریستی بیش از هر زمانی جغرافیای جنگی شان را گسترش داده و گفته می شود که بیش از چهل درصد خاک  افغانستان در کنترول هراس افگنان است.

در انتخابات های گذشته، نا امنی ها بیشتر در مناطق جنوب و جنوب شرق متمرکز بود و مناطق کمتری را در برمیگرفت، اما حالا، نا امنی‌ها افزون بر این مناطق، به بخش شمال، شمال شرق و غرب افغانستان نیز کشانده شده و در کنار طالبان، گروه داعش هم در ولایات کندز، بدخشان، بغلان، فاریاب، سرپل، جوزجان و بخش هایی از ولایت های غربی حضور چشمگیر دارند.

چالش دیگری که بر سر راه انتخابات سالم و شفاف وجود دارد، مشخص نشدن فهرست رای‌دهندگان، حوزه‌ها و مراکز انتخاباتی است. نبود رقم دقیق رای دهندگان و جنجال‌های برخواسته از آن، یکی از دلایل اصلی بحران انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۹۳ بود.

رهبران حکومت آن‌چنان که در موافقتنامه سیاسی تشکیل حکومت وحدت ملی درج شده، بارها وعده داده اند که انتخابات پارلمانی را شفاف تر از گذشته ها برگزار خواهند کرد. رهبران حکومت تدکره های الکترونیکی و توزیع آن را اساس تثبیت هویت رای دهندگان و زمینه ساز شفافیت انتخابات خوانده بودند؛ اما آنچه که اکنون دیده می شود، روند توزیع تذکره های الکترونیکی با مشکل رو به رو است و هنوز آغاز نشده است.

 بحث های برخواسته در خصوص حوزه‌های انتخاباتی دیگر چالشی است که انتخابا آینده با آن رو به رو است. کمیسیون ویژه ای که برای اصلاحات سیستم انتخاباتی تشکیل شده بود، با مطرح ساختن بحث حوزه‌های انتخاباتی و گزینه‌ای برای کوچک تر ساختن این حوزه ها، سنگ دیگری را بر سر راه برگزاری انتخابات پارلمانی انداخت و اکنون کوچک شدن حوزه‌های انتخاباتی و یا ادامه پروسه قبلی، بحث حل ناشده‌ است.

دشواری های مالی

کمیسیون مستقل انتخابات، برای برگزاری انتخابات پارلمانی و شوراهای ولسوالی‌ها بودجه‌ای حدود ۲۱۰ میلیون دالری را پیشبینی کرده است. بودجه ای که به استثنای سی میلیون دالر آن، بقیه آن باید از طریق کمک کشورها و نهادهای بین المللی کمک دهنده به افغانستان تامین شود.

در همین راستا بود که محمد اشرف غنی رییس جمهور به تاریخ بیستم دلو ۱۳۹۵ نشست مشورتی ای را در خصوص انتخابات با مسئولان کمیسیون‌های انتخاباتی و نمایندگان جامعه جهانی برگزار کرد و در آن نشست خواهان کمک مالی کشورهای کمک دهنده بویژه سازمان ملل متحد برای برگزاری انتخابات پارلمانی گردید.

اما تاکنون جامعه جهانی در این رابطه، تنها به وعده ها بسنده کرده و کدام کمک عملی را انجام نداده است. اگرچه این نهادها، شفاف سازی پروسه انتخابات و جلوگیری از هرگونه تقلب و تخلف انتخاباتی را از شرایط اصلی کمک های انتخاباتی شان عنوان کرده اند.

صلاحیت کمیسیون‌ها

یکی از مشکلات عمده انتخابات پیش رو، چگونگی کارآیی نهادهای انتخاباتی است. صلاحیت کمیسیون های انتخاباتی در افغانستان از همان انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۳ مورد سئوال بوده است. این نقیصه با گذشت انتخابات های بعدی به یک مشکل تبدیل شد و در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۳ تقریبا به یک بحران منجر شد.

پس از آن حکومت وحدت ملی که خود را متعهد به اصلاحات انتخاباتی می دانست، بنابر پیشنهاد کمیسیون ویژه اصلاحات انتخاباتی، رییس‌ها و اعضای سابق دو نهاد مربوطه انتخاباتی را برکنار و به جای آن اعضای جدید معرفی کرد. اما این امر بازهم قناعت نهادهای ناظر انتخاباتی را حاصل نتوانست.

نهادهای فعال در امور انتخاباتی به این باورند که اعضای کنونی کمیسیون‌های انتخابات فاقد صلاحیت اند و تمامی امور از داخل ارگ اداره می‌شود. در این مورد، آریا عزیزی رییس کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخاباتی نیز ابراز نگرانی کرده و گفته بود: “ما در وضعیتی هستیم که به نحوی مدیریت اصلی انتخابات و گردانندگی پروسه‌ها از کمیسیون‌های انتخاباتی خارج و در اختیار حکومت قرار گرفته است.”

افزون بر صلاحیت ها، توانایی و مدیریت کمیشنران کنونی کمیسیون‌ها نیز زیر سئوال قراردارند. به گفته نهاهای ناظر انتخاباتی، کسانی که بخصوص در کمیسیون مستثقل انتخابات معرفی شده اند، هیچ گونه تجربه‌ای در زمینه مدیریت انتخابات ندارند و افراد وابسته به اشخاص و جریان‌های سیاسی اند که با پشتوانه این جریان ها در این سِمت گماشته شده اند.

انتخابات و نظام پارلمانی

یکی از موارد مهم مورد توافق میان رهبران حکومت وحدت ملی در زمان تشکیل آن، توافق بر سر تغییر نظام سیاسی از ریاستی به پارلمانی بود. توافق بر سر این موضوع، افغانستان را از یک بحران جدی ناشی از تقلبات انتخاباتی نجات داد و عبدالله عبدالله نامزد تیم اصلاحات و هم‌گرایی، با خوشبینی ای که نسبت به ایجاد پُست نخست وزیری داشت، از خشم هوادارانش کاست.

 خوش باوری تیم دکتر عبدالله این بود که نظام سیاسی افغانستان؛ پس از تشکیل لویه جرگه قانون اساسی و برگزاری انتخابات پارلمانی، غیر متمرکز می‌شود و خواسته‌های آنان در قالب نظام بعدی تامین خواهد شد؛ اما عمل نشدن به این تعهد، اکنون عبدالله عبدالله را نیز در میان هوادارنش سبک ساخته و بار ملامت تمامی مشکلات ظاهرن به گردن او انداخته می شود.

 هر چند آقای عبدالله به عنوان حامی نظام پارلمانی، در این اواخر بارها به تدویر انتخابات و غیرمتمرکز شدن قدرت اشاره داشته است؛ اما نه تنها که به خواسته های او توجه نشده است، بلکه به باور تحلیل‌گران، مطرح شدن بحث ” نظام پارلمانی” یکی از دلایل اصلی تاخیر در برگزاری انتخابات است.

در کنار این حدس و گمان ها، برخی تحولات سیاسی که در چند ماه گذشته در کشور صورت گرفته، نیز برای شهروندان مایه نگرانی شده است. تحولاتی که به باور مردم، می تواند مسیر انتخابات و فرآیند آنرا تغییر دهد. از جمله آمدن گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی افغانستان به کابل و چگونگی پیوستن او با دولت.
تحلیل گران با اشاره به گذشته گلبدین حکمتیار، حضور او را در عرصه سیاسی افغانستان به فال نیک نمی بینند. بخصوص آنکه پیوستن او به دولت به نوعی تنش‌های گذشته حزبی و قومی را در کشور زنده کرده و حتا اظهارات جانب‌های در گیر در جنگ‌های داخلی گذشته، کنش ها و واکنش هایی را نیز در سطح رسانه ای در پی داشته است.

آصف سحر

 

هم رسانی