Warning: Use of undefined constant ‘WPLANG’ - assumed '‘WPLANG’' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/hushdar/public_html/wp-config.php on line 26

Warning: Use of undefined constant ‘fa_IR’ - assumed '‘fa_IR’' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/hushdar/public_html/wp-config.php on line 26

Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/hushdar/public_html/wp-content/plugins/all-in-one-seo-pack/modules/aioseop_opengraph.php on line 825
ائتلاف سیاسی سران حکومت، درد سر تازه برای رییس جمهور |

ائتلاف سیاسی سران حکومت، درد سر تازه برای رییس جمهور

۱۰ سرطان ۱۳۹۶ هشدار

شکاف‌های سیاسی و اجتماعی در افغانستان هر روز در حال عمیق‌تر شدن است. شکاف‌هایی که همه به شکلی، از نارضایتی‌ها از داخل ارگ ریاست جمهوری ریشه می‌گیرد. از تشکیل جنبش رستاخیز تغییر و هشدار جمعیت اسلامی افغانستان به حکومت هنوز یک ماهی نگذشته که ائتلاف سیاسی جدیدی در برابر حکومت تشکیل شد. ائتلاف عالی برای نجات افغانستان.

این ائتلاف هفته پیش، با حضور عبدالرشید دوستم معاون اول ریاست جمهوری، محمد محقق معاون دوم ریاست اجرایی و عطا محمد نور والی بلخ تاسیس شد، مقاماتی که هریک، سه حزب عمده سیاسی” جنبش ملی اسلامی شمال، حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و جمعیت اسلامی افغانستان” را نیز  رهبری می کنند. نجات كشور از بحران كنونى واعاده ثبات واعتماد ملی، از اهداف عمده این ائتلاف تازه تاسیس عنوان شده است.

در کنار این اما جلوگیری از “اقدامات فراقانونی رییس جمهور، اعاده صلاحيت‌هاى معاون اول رياست جمهورى و وزراء، اجرای صلاحيت‌هاى رييس و معاونين رياست اجرائيه و اجرایی شدن کامل توافقنامه سیاسی تشکیل حکومت وحدت ملی” از اولویت‌های اساسی ائتلاف برای نجات افغانستان خوانده می‌شود.

تک روی‌های رییس جمهور؛ عامل اصلی تشکیل این ائتلاف

ائتلاف نجات افغانستان، از یک‌سو از سه حزب عمده تشکیل شده است؛ از سوی دیگر موسسان آن، همه افراد درون حکومتی و از مقامات ارشد این نظام اند که این مساله بیشتر خبرساز شده است. فاروق نظری، از اعضای مجلس نمایندگان نسبت به تشکیل این ائتلاف دید انتقادی دارد. او ایجاد چنین تشکلی را بخصوص که در خارج از کشور تشکیل شود، به نفع نمی بیند.

آقای نظری می‌گوید: ” این ائتلاف‌ها،  به نفع ملت و مملکت نیست. ائتلاف‌های که در بیرون از کشور صورت می‌گیرد، منافع شخصی خوده در نظر می‌گیرند”.

این عضو مجلس اصلاح حکومت را از وظایف پارلمان می‌داند و تشکیل چنین ائتلاف ها را مایه بحران افغانستان می داند. به باور او این تصمیم را باید خانه ملت بگیرد: “اگر کدام کسی آزرده باشد، از حکوت آزرده باشد باید خانه ملت او را دعوت بکند حرف اش را بشنود و مسولین و نظام را دعوت بکند حرف آنان را بشنود، بین شان صلح کنند. از این حکومت باید حمایت بکنیم و کشور را به بحران نبریم.”

اما در مقابل، عثمانی فراهی عضو دیگر مجلس تشکیل ائتلاف ها را یک امر طبیعی و قانونی می‌داند، به شرط آنکه به باور او، هدف، اصلاحات باشد نه تخریب. آقای فراهی می‌گوید: ” اگر هدف اصلاحات بنیادی باشد، اصلاحات ممملکت باشد، تامین حاکمیت قانون و عدالت باشد، مشارکت ملی باشد، مبارزه علیه تبعیض باشد، از نگاه قانون و از نگاه حقوق مشکلی نداره. اگر ما این طور استدلال کنیم که احزاب سیاسی در داخل حکومت نباید باشد، اعتراض نباشد، پس حکومت را کی باید تشکیل بدهد؟ این واقعیت است که احزاب سیاسی هم در داخل حکومت است. اپوزسیون است. ائتلاف هم در داخل حکومت است”.

در کنار این‌ها، ظهیر سعادت عضو دیگر مجلس، تاکید دارد که ریشه همه این مشکلات در ارگ ریاست جمهوری برمی‌گردد. او به بی اعتمادی های درون ساختاری اشاره می کند و می افزاید: ” ما بجای آنکه بیاییم انگشت انتقاد را بسوی کسانی نشانه بگریم که ائتلاف را جور می‌کنند، یا اعتراض می کنند، بیاییم این سوال را به عنوان نماینده‌های مردم از خود داشته باشیم که چرا ائتلاف‌ها صورت می گیرد، چرا مظاهرات صورت می گیرد، آیا ایجاد ائتلاف ها و اعتراض ها  نتیجه تمرکز قدرت در ارگ ریاست جمهوری نیست ؟ “

این عضو مجلس می گوید، ایجاد ائتلاف ها در نتیجه عملکردهای فراقانونی بوجود می آید و این رویکرد ها نتیجه آن است که مسئولیت ها و صلاحیت ها به وزرا و ریاست های مستقل تفویض نشده و صلاحیت هایش در ارگ ریاست جمهوری است.

آقای سعادت به انتقاداتی از “خودکامگی” های رییس جمهور اشاره می‌کند و تاکید دارد که: “مطابق به قانون اساسی و قوانین نافذه کشور، هرکس در هرسمت و پُستی که اجرای وظیفه می‌کند، معیارش و مبنای عمل‌کردش باید قانون باشد، نه عملکردهای فراقانونی سلیقوی و شخصی. تا ما این مشکل را به شکل بنیادی‌اش حل نکنیم نه تنها بحران‌ها را از بین نخواهیم برد، بلکه انتظار بحران‌های جدیدتر و کلان‌تر خواهیم بود”.

ائتلاف نجات؛ نسخه کهنه برای افغانستان

این ائتلاف سیاسی در ترکیه، آن‌هم در سایه جشن نامزدی باتور دوستم فرزند معاون اول رییس جمهوری تشکیل شد. اعضای تشکیل دهنده این ائتلاف را هم “رهبران شمال” افغانستان تشکیل میدهند. رهبرانی که روزگاری از فشارهای ناشی از جورطالبانی، “ائتلاف شمال” را تشکیل داده بودند و برای بقای‌شان دست همدیگر را گرفته بودند. اما در این اواخر، به مخالفان جدیدی سیاسی همدیگر تبدیل شده بودند.

یکی از نزدیکان جنرال دوستم به هشدار می گوید، بهانه اصلی این نشست که منجر به ائتلاف شد، از بین بردن اختلافات میان این چهره های سیاسی بود که هر کدام به نحوی از صلاحیت افتاده و نگران آینده شان است. او می گوید، وضعیت بد سیاسی این سه چهره سبب شد که آنها درک کنند، هر کدام به تنهایی منزوی می شوند و قدرتی را که در دست دارند، از دست خواهند داد.

این ائتلاف از یک طرف با نگرانی ارگ رو به رو شد، از سوی دیگر ارگ نشینان را عصبانی نیز ساخته است. شاه حسین مرتضوی سرپرست دفتر سخنگوی رییس جمهور، در پی اعلام موجودیت این ائتلاف به کنایه نوشت که “نسخه‌هاي كهنه شفا بخش نمي‌باشد، طرح بديل مناسب مي‌تواند در عبور از مشكلات كمك كند”.

آقای مرتضوی بعد تر اما از تشکیل این ائتلاف استقبال کرد: “ما از هرگامي كه در راستاي منافع ملي و آباداني كشور باشد استقبال مي كنيم، مردم كشور با حافظه تاريخي كه دارند وضعيت دشوار گذشته را بياد دارند. شرايط جاري كشور ايجاب مي‌كند، تا با اجماع سياسي از يك سو به اصلاحات و بهبود امور كمك نموده و ازطرف ديگر با اتفاق هم در برابر دشمن مشترك مقابله نماييم”.

 سخن‌گوی رییس جمهور، سپس در صحبتی با بی بی سی نسبت به کارآیی این ائتلاف، به دیده تردید نگریست و به نوعی آن را زیر سئوال برد. او گفته است: ” … تجربه ائتلاف‌ها موسمی و فصلی است و کارهای استراتیژیک ضرورت به برنامه‌های استراتیژیک دارد و با نگاه سطحی و غیرعمیق به سیاست و حکومت‌داری نمی‌توانیم به اصلاحات و حکومت‌داری خوب کمک کنیم.”

خودکامگی‌های رییس جمهور و انحصار قدرت در دست افراد انگشت شمار در داخل ارگ، یکی از عوامل اصلی افزایش فاصله میان حکومت، جریان های سیاسی و حتا مقامات درون حکومتی خوانده می شود. اما سخنگوی ریاست جمهوری با بی بی سی این اتهامات را رد کرده است. او گفته است که:”اول در کابینه، شورای امنیت و ده شورا در ارگ به شمول رهبران حکومت وحدت ملی، وزرا و روسای مستقل حضور دارند. یک فرد در هیچ موضوعی تصمیم گیرنده نیست. رئیس جمهوری صرفا نقش رهبری کننده و جمع‌بندی کننده را دارد. تمام انتقادهای که اینها در سطح رسانه‌ها مطرح می‌کنند، اگر روی میز به صورت تخصصی بیآید، با پیشنهاد و راه‌کارهای مشخص می‌‎تواند مشکلات را درست حل کند. بنابراین، چه از لحاظ سیاسی، قومی و حزبی، ترکیب در نهادهای تصمیم‌گیری متوازن است.”

پیشینه ائتلاف ها در پانزده سال گذشته

ائتلاف عالی نجات افغانستان، تنها تشکیل و موجودیت آن مورد نقد قرار ندارد. ادامه و کارآیی این ائتلاف نیز با پرسش‌های زیادی روبروست. دست کم در این یک و نیم دهه اخیر، اتحاد و همبستگی‌های سیاسی زیادی بوده اند که با گذشت یک سال و دوسال، از هم پاشیده اند و حتا اعضای تشکیل دهنده آن، در برابر هم قرار گرفته اند.

به گونه مثال، همین سه رهبر سنگین وزن که ائتلاف نجات افغانستان را تشکیل داده اند، در سال ۱۳۹۲ و در آستانه انتخابات ریاست جمهوری، ائتلافی را تحت نام “اتحاد انتخاباتی افغانستان” تشکیل دادند. در اتحاد انتخاباتی افغانستان شخصیت های مهم دیگر مانند احمد ضیاء مسعود، عبدالله عبدالله، یونس قانونی، صلاح الدین ربانی و امرالله صالح رئیس روند سبز، شامل بودند.

در آن اتحاد پانزده حزب و جریان سیاسی سهیم بودند و قرار بود اعضای تشکیل دهنده آن، در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۳ نامزد واحدی را معرفی و از آن حمایت کنند؛ اما ائتلاف چند ماهی بیشتر طول نکشید و صف بندی‌های انتخاباتی اعضای کلیدی را در مقابل هم قرار داد.

پیش‌تر از اتحاد انتخاباتی، محمد محقق، عبدالرشید دوستم، عطا محمد نور، احمد ضیا مسعود و امرالله صالح جریان سیاسی دیگری را تحت نام “جبهه ملی افغانستان” تشکیل داده بودند. این جبهه در ماه عقرب ۱۳۹۰ تشکیل شد و تغییر نظام ریاستی به پارلمانی از اهداف عمده آن بود. اما این جبهه نیز در آستانه انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۳ از هم پاشید.

همزمان با اعلام موجودیت جبهه ملی افغانستان، ائتلاف سیاسی دیگری با نام “ائتلاف ملی افغانستان” به فعالیت آغاز کرد. عبدالله عبدالله، احمد ولی مسعود و یونس قانونی از چهره های اصلی ائتلاف ملی بودند. اما این تشکل سیاسی نیز زیاد تاب نیاورد و همزمان با رخدادهای سیاسی، فعالیت اش تحت این چتر سیاسی متوقف شد.

تحلیل گران افغان، دلیل کم دوام بودن ائتلاف‌ها در افغانستان را، نبود برنامه های دقیق سیاسی می دانند که برای یک هدف خاص کوتاه مدت به منظور به دست آوردن قدرت شکل می گیرد و بیشتر از آن به عنوان یک ابزار سیاسی استفاده می شود.

ائتلاف های موازی کنونی

در دوران حکومت وحدت ملی، “ائتلاف نجات افغانستان” تنها تشکل سیاسی نیست که در مقابل این حکومت تاسیس شده است. بلکه اتحادهای سیاسی دیگری نیز در مدت دو‌سه سال پسین، اعلام موجودیت کرده اند. اتحادهای که همه، هدف شان نه سرنگونی نظام که اصلاح آن بوده است. از جمله شورای حراست و ثبات افغانستان.

این شورا از دو سال پیش به هدف اصلاح نظام تاسیس شد و عبدرب الرسول سیاف، محمدیونس قانونی، عبدالهادی ارغندوال، بسم الله محمدی، عبدالروف ابراهیمی، محمد اسماعیل خان، عمر داوودزی، صادق مدبر  و شماری دیگر از رهبران جهادی افغانستان از اعضای این شورا هستند.

کمی پیش‌تر از آن، اتحاد سیاسی دیگری با نام “شورای جهادی ملی افغانستان” تشکیل شده بود که تا کنون نیز فعالیت دارد. صبغت الله مجددی، پیر سیداحمد گیلانی، محمدکریم خلیلی، احمدضیا مسعود، قاضی محمدامین وقاد، عبدالحکیم منیب، حاجی دین محمد، قطب الدین هلال و انوارالحق احدی رهبران احزاب و از چهره های جهادی و سیاسی مطرح کشور از اعضای تشکیل دهنده این شورا هستند.

ائتلاف “جبهه نوین ملی افغانستان” با شرکت شش حزب سیاسی با رهبری انوارالحق احدی از دیگر ائتلاف‌هایی است که در حال حاضر در کشور فعالیت دارد. این ائتلاف هم با روی‌کرد انتقادی از عمل‌کرد حکومت انتقاد دارد و خواهان انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری است.

اصف سحر

هم رسانی