سهم زنان در رشد اقتصاد افغانستان؛ ۸۹۰ زن سرمایه گذار، ۴۷ هزار شغل ایجاد کرده اند

۱۷ میزان ۱۳۹۶ هشدار

زنان تجارت پیشه افغانستان، بیش از ۴۷ هزار شغل ایجاد کرده اند. شغلی که ۱۳ در صد آن برای مردان و ۸۷ درصد دیگر آن برای زنان است. این موضوع را اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان با هشدار شریک ساخته است. بر بنیاد معلومات اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان، زنان این کشور در بخش‌های فرش، ساختمانی، میوه خشک، آموزش، صحت، کارگاه‌های تولیدی، صنایع دستی، خدمات مسافرتی، صادرات، واردات، خرده فروشی و خدمات رسانی سرمایه گذاری کرده‌اند. ارزش مجموعی سرمایه گذاری زنان افغانستان هم به بیش از ۶۷ میلیون دالر می‌رسد.

بر بنیاد این معلومات،  منابع تمویل زنان در سرمایه گذاری‌های آنان از قرضه‌های بانکی، قرضه‌های خویشاوندان و پس انداز شخصی تامین می‌گردد. اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان می‌افزاید، بیشتر زنان تجارت پیشه، با پس اندازهای شخصی خود سرمایه گذاری را آغاز کرده اند. قرضه‌های خویشاوندان در جایگاه دوم و قرضه‌های بانکی هم در جایگاه سوم منابع مالی زنان سرمایه گذار قرار دارند. از نگاه آماری هم ۸۱۵ مورد سرمایه گذاری زنان از ناحیه پس انداز‌های شخصی، ۴۲ مورد از ناحیه قرضه خویشاوندان و ۳۳ مورد سرمایه گذاری هم با کمک قرضه‌های بانکی صورت گرفته است.

زنان تاجر و محل سرمایه گذاری‌ها

زنان افغانستان در شانزده سال اخیر که از عمر نظام سیاسی جدید می‌گذرد، دوشادوش مردان این کشور به رشد و توسعه افغانستان سهم گرفته اند. از جمله در زمینه رشد اقتصادی و سرمایه گذاری در بخش‌های گونه‌گون.

از بخش‌های مختلفی که زنان تاجر افغانستان روی آن تمرکز کرده اند، صنایع دستی بالاترین سرمایه گذار را دارد. اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان با شریک سازی این آمار می‌گوید که ۳۷۰ مورد سرمایه گذاری بالای صنایع دستی در این اتاق ثبت شده است. کارگاه‌های تولیدی با ۱۱۲ مورد و فعالیت‌های آموزشی با ۱۱۰ مورد، به ترتیب دومین و سومین جایگاه را در میان سرمایه گذاری‌های زنان افغانستان را دارا اند. خدمات مسافرتی با ۵ مورد سرمایه گذاری هم کم‌ترین سرمایه گذار را به خود اختصاص داده است.

سکتورهای که زنان در آن سرمایه گذاری کرده اند، شامل قالین بافی، تعلیم، صحت، میوه خشک، کارخانه‌های تولیدی، ساخت و ساز، صنایع دستی، واردات، صادرات، نمایندگی فروش تکت‌های هواپیما و خدمات می‌باشد. کارهای ساختمانی، صادارت، خدمات رسانی، صحت، واردات، خرده فروشی، میوه خشک و قالین هم به ترتیب جایگاه بعدی را در سرمایه گذاری‌های زنان دارند.

همان‌گونه که نوعیت سرمایه‌گذاری زنان متفاوت است، محل سرمایه‌گذاری‌ها و ولایت‌هایی که آنان قادر به کسب و کار هستند، هم تفاوت‌های چشم‌گیری دارد. اوضاع امنیتی و فرهنگ اجتماعی حاکم بر مردم افغانستان، از دلایل این تفاوت‌ها است.

در میان ولایت‌ها، کابل با ۴۲۴ سرمایه گذار زن، بالاترین زنان تجارت پیشه را در خود جا داده است. ولایت غور هم تنها با یک سرمایه گذار خانم، کم‌ترین توجه سرمایه گذاری زنان را در این ولایت جلب کرده است. ولایت هرات با ۱۱۰ شرکت تجارتی جایگاه دوم و ولایت بلخ با ۱۰۰ شرکت تجارتی که از سوی زنان ایجاد شده اند، در جایگاه سوم قرار دارد. از میان تمام شرکت‌های تجارتی زنان در افغانستان تنها ۴۲ شرکت ویب سایت دارند و ۹۵ شرکت آن قرضه گرفته اند.

اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان

آغاز سرمایه گذاری زنان افغانستان به اوایل ایجاد نظام سیاسی جدید در افغانستان بر می‌گردد. اما کار و فعالیت نظام‌مند اقتصادی جامعه زنان افغانستان از سال ۱۳۹۲ آغاز می‌شود. زنان تجارت پیشه افغانستان یک نهاد را با نام ” متشبثین رهبر برای انکشاف افغانستان” ایجاد کردند که از آن با نام اختصار یافته “لید” یاد می‌کردند.

این نهاد اما در سال ۱۳۹۵ نام اش را به اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان تغییر داد. بعدن شورای عالی اقتصادی دولت افغانستان این اتاق را در ۲۲ حوت ۱۳۹۵ به رسمیت شناخت و تشکیل آن را منظور نمود.

آغاز فعالیت رسمی اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان هفت ماه به تاخیر افتاد. تا این که این اتاق هفته گذشته با حضور رولا غنی بانوی اول افغانستان، مقام‌های دولتی و زنان تجارت پیشه در کابل افتتاح گردید.

مسئولان اتاق  تجارت و صنایع زنان افغانستان با گشایش این اتاق ابراز امیدواری کردند که این اتاق در بازاریابی، آموزش و بهبود کیفیت محصولات تولیدی کارخانه‌های مربوط به زنان کمک کند. منیژه وافق، رئیس اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان در این مراسم، فعالیت چنین نهاد را برای زنان تجارت پیشه افغانستان ضروری خواند. او گفت که عضویت اتاق تجارت و صنایع افغانستان را هم داشتند، اما حضور آنان در این اتاق برای رسیدگی به مشکلات تجارت زنان کافی نبود.

بانوی اول افغانستان هم گشایش این اتاق را دست آورد  مهم برای زنان افغانستان خواند. او گفت که با ایجاد این اتاق، فرصت‌های کاری برای زنان تجارت پیشه فراهم می‌شود. خانم رییس جمهور از فعالیت و تلاش زنان سرمایه گذار تشکر نمود و افزود که تمام مردم از مشکلات زنان درافغانستان آگاه اند، اما به زودی همه این مشکلات برطرف شده و وضعیت تجارت زنان در افغانستان بهبود می یابد.

دست آوردهای زنان تجارت پیشه

اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان اکنون می‌گوید که فعالیت هم‌آهنگ اعضای آنان از سال ۱۳۸۱ به این‌سو، دست‌آوردهای چشم‌گیری را در عرصه تجارت و بهبود اقتصاد زنان به همراه داشته است. اشتراک نماینده‌های زنان سرمایه گذار در کنفرانس بین المللی بروکسل و سارک یکی از این موارد است که اتاق تجارت و صنایع به آن انگشت می‌گذارد.

لیلا سامانی از اعضای فعال این اتاق به هشدار می‌گوید که زنان شرکت کننده در کنفرانس‌های بروکسل و سارک، مشکلات و پیشنهادات زنان افغانستان را بازگو نمودند و تشکیل این اتاق از نتایج همان فعالیت هاست. ایجاد بانک اطلاعاتی در مورد فعالیت زنان سرمایه گذار دیگر کارکرد این اتاق در گذشته است. این بانک، معلومات زنان سرمایه گذار افغانستان، کارمندان زن در سکتور خصوصی و قوانین، مقررات و تحقیقات راجع به فعالیت‌های اقتصادی زنان را شامل می‌شود.

داشتن نماینده در میزهای پالیسی سازی چون شورای عالی اقتصادی، کمیته اقتصادی کابینه، کمیته سکتور خصوصی و کمیته تقنین وزارت عدلیه هم از نتایج فعالیت زن‌هایی است که در پانزده سال گذشته برای فراهم شدن فرصت سرمایه گذاری زنان افغانستان کار کرده‌اند.

خانم سامانی می‌افزاید که اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان به بیش از ۵۵۰ تن از زنان تجارت پیشه زون‌های کابل، ننگرهار، بلخ، هرات و قندهار در مورد قوانین، مقررات و طرزالعمل‌های تجارتی و دادخواهی با مقامات آگاهی و آموزش داده است. این اتاق هم‌چنین قادر است در قرار دادهای دولتی به زنان تجارت پیشه اولویت دهد و توجه ارگان‌های ملی و بین المللی را برای آموزش‌های مسلکی و دراز مدت زنان جلب کند.

اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان برای تقویت اقتصادی زنان سرمایه گذار، تفاهم نامه‌هایی را با وزارت امور زنان، اداره ثبت مرکزی و ملکیت‌های فکری، اداره حمایه سرمایه گذاری افغانستان، اتحادیه ملی پیشه وران افغانستان، شرکت مشورتی ریل اکسپرت، شرکت خدماتی و مسلکی اغیز و نهاد برابری برای صلح و دموکراسی امضا کرده است.

موانع اجتماعی و فرهنگی

زنان افغانستان آن‌گونه که در بخش‌های دیگر زندگی با چالش هایی رو برو اند، در تجارت نیز با مشکلات مشابهی گرفتار هستند. لیلا سامانی عضو اتاق تجارت وصنایع زنان افغانستان، در مورد این مشکلات به هشدار گفت که زنان افغانستان در قسمت بازار یابی به مشکلاتی چون عدم دست‌رسی به مشتریان و بازار، دشواری دسترسی به مواد خام، نداشتن ماشین‌های مدرن، و نبود یک نهاد مشوره دهنده در این راستا مواجه می‌باشد.

در قسمت مالی هم این زنان با مشکلاتی مانند نبود منابع مالی و قرضه‌های طولانی مدت، عدم دسترسی به قرار دادهای دولتی و دونرها و محدودیت در قرضه گیری بدلیل تجارت‌های کوچک رو برو می باشند.  نا امنی‌ها، نبود برق، نبود راه‌های مواصلاتی در روستاهای دور دست، نبود پارک‌های صنعتی، بالا بودن مالیات، نبود محیط مناسب در ادارات دولتی و نبود دسترسی به تخصص‌های مختلف مرتبط به کسب و کار از دیگر مشکلاتی اند که کاروبار زنان را در عرصه تجارت با مشکل رو برو ساخته است.

اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان، از دولت و حکومت افغانستان می‌خواهد برای رفع این مشکلات و بهبود تجارت زنان، توجه نماید و از جمله زنان افغانستان را در اتشه‌های تجارتی این کشور نیز استخدام نماید. این اتاق به این باور است که رفع این مشکلات، نه تنها زمینه رونق تجارت زنان را فراهم می‌کند که اقتصاد کلی افغانستان نیز بهببود خواهد یافت.

آمارهای ارائه شده از سوی حکومت افغانستان، نشان می‌دهد که این کشور در حال حاضر در حدود هشت و نیم میلیون نیروی کاری دارد که در این میان، ۲۹ درصد آن را زنان تشکیل می‌دهد. بر بنیاد همین معلومات، از این رقم بیست و نه درصدی زنان، ۶۶ درصد در بخش زراعت و ۲۴ درصد دیگر در بخش صنعت مشغول اند.

نرگس میرزایی

هم رسانی