آگاهان نظامی:استراتیژی جدید امریکا، عامل اصلی افزایش حملات طالبان در افغانستان است

۳۰ میزان ۱۳۹۶ هشدار

افغانستان در یک هفته اخیر شاهد بیش‌ترین نا آرامی‌ها و حملات مرگ‌بار انتحاری و تروریستی بوده است. حملاتی که در نقاط مختلف این کشور راه اندازی شده است. حتا کابل مرکز این کشور هم آرام نبوده و در فاصله بیست و چهار ساعت، دو حمله مرگ‌بار انتحاری، از باشندگان این شهر، بیشتر از هفتاد قربانی گرفت.

در آخرین مورد، عصر روز گذشته شبنه ۲۹ ماه میزان، موتر حامل دانشجویان نظامی در دروازه ورودی دانشگاه نظامی مارشال فهیم، هدف یک حمله انتحاری قرار گرفت. ۱۵ کارآموز نظامی کشته شده و ۴ نفر دیگر زخمی گردیدند. مسئولیت این حمله را گروه طالبان بردوش گرفت. وزارت دفاع افغانستان اعلام کرد که این افراد برای آموزش بیشتر به این دانشگاه مراجعه کرده بودند. دفتر ریاست جمهوری افغانستان این حمله را محکوم کرد و آن‌را ادامه جنایات تروریستان خواند.

این حمله درست بیست ساعت پس از حمله مرگ‌بار انتحاری در مسجد امام زمان در غرب کابل صورت گرفت. در حمله شام‌گاه روز جمعه بر مسجد امام زمان، عامل انتحاری نماز گزاران را هدف قرار داد که به گفته‌ای وزارت داخله ۵۶ کشته بر جای گذاشت. در همان روز یک عامل انتحاری دیگر نمازگزاران مسجدی را در ولسوالی دولینه ولایت غور هدف قرار داد که در آن هم بیش از ۲۰ نماز گزار کشته شدند.

پیش‌تر از آن در روی‌داد‌های حمله بر فرمان‌دهی پولیس ولسوالی اندر ولایت غزنی، حمله بر مجتمع نیروهای امنیتی در گردیز مرکز ولایت پکتیا و حمله بر کمپ “چشموی” ارتش ملی در ولسوالی میوند ولایت قندهار، در مجموع بیش از ۱۴۰ تن کشته شدند و ده‌ها تن دیگر هم زخم برداشتند.

استراتیژی جدید امریکا، دلیل اساسی افزایش نا امنی‌ها

این حمله‌ها که در مدتی کم‌تر از پنج روز انجام شدند، در مجموع نزدیک به ۲۲۰ قربانی برجای گذاشت. حال آن‌که شانس صحت‌مند شدن بیش‌تر زخمی‌های این روی‌دادها هم بسیار پایین است. این حمله‌های پیاپی در نقاط مختلف افغانستان، نگرانی‌های گسترده‌ای را در میان شهروندان این کشور ایجاد کرده است. بخصوص که هیچ امیدی برای پیش‌گیری از حملات مشابه در آینده نیز وجود ندارد.

هشدار این نگرانی را با شماری از آگاهان نظامی مطرح کرد و از آنان پرسید که دلایل اساسی افزایش این حملات چیست. آگاهان نظامی، ریشه تشدید حملات اخیر تروریستی را در استراتیژی جدید امریکا می‌دانند که اخیرن در قبال افغانستان و آسیای جنوبی اعلام شده است. به باور آگاهان نظامی، استراتیژی جدید امریکا، حساسیت‌ها را در منطقه برانگیخته و کشورهای زیادی کمک‌های شان را به گروه تروریستی طالبان افزایش دادند تا با قدرت‌مند ساختن این گروه‌، نیروهای امریکایی را در افغانستان به چالش بکشند.

آن‌ها از پاکستان، ایران و حتا روسیه، به عنوان حامیان گروه تروریستی طالبان نام می‌برند.

عتیق الله امرخیل می‌گوید: ” در این اواخر، دونالد ترامپ رییس جمهور امریکا که استراتیژی جدید خوده اعلام کرد، گروه‌های مختلفی که در افغانستان می‌جنگند، بشمول پاکستان و کشورهای دیگر مانند ایران و روسیه تلاش دارند تا ثابت کنند که استراتیژی جدید امریکا ناکام است و به کامیابی نخواهد انجامید. برای همین است که همه باهم دست را یکی کرده‌اند و در این راه به مخالفین دولت افغانستان کمک کردند که حملات خوده شدت ببخشند.”

آقای امرخیل می‌گوید که تشدید این حملات برای آن‌است تا گروه‌های تروریستی و کشورهای حامی این گروه، واکنش امریکا را در قبال این فشارها به آزمایش بگیرند.

محمد اقبال صافی عضو کمیسیون امنیت داخلی مجلس نمایندگان افغانستان هم دقیقا به همین باور است. او می‌گوید که این همه بعد از اعلام استراتیژی جدید امریکا صورت می گیرد. آقای صافی به هشدار گفت: ” وقتی امریکا این استراتیژی خوده اعلام کرد، کشورهای منطقه بخصوص ایران و پاکستان و حتا روسیه روی این مسئله حساس شدند، زیر فشار قرار گرفتند، بنابر این اونا تمام توانی را که دارند، به کار می گیرند تا نیروهای امریکایی را در افغانستان به چالش بکشانند. روی همین موضوع بود که گروه های تروریستی هم حملات خود را چند برابر بسازند.”

این عضو کمیسیون امنیت داخلی مجلس، ناهم‌آهنگی در میان نیروهای امنیتی افغانستان و حمایت قاطع را یکی از دلایل دیگر افزایش نا‌امنی‌ها می‌داند. به گفته او، در عملیات‌ها هم‌آهنگی خوب وجود ندارد. جایی که ضرورت عملیات هوایی است و حمایت قاطع باید نیروهای امنیتی افغانستان را حمایت هوایی بکند، در وقت و زمان اش انجام نمی دهد، وقتی یک منطقه و یک ولسوالی سقوط کرد و تلفات نیروهای امنیتی زیاد می شود، بعد ازو، اونا یک روز بعدش دست به کار می شود.

نشست چهارجانبه صلح در عمان

تحلیل گران افغان، حمله‌های اخیر تروریستی را که از سوی طالبان بر مراکز نظامی و امنیتی صورت می‌گیرد، به نشست چهار جانبه صلح عمان هم مربوط می‌دانند. به باور آنان، گروه طالبان در تلاش است تا در پی این نشست، حضور و قدرت خود را به نمایش بگذارد و به جهانیان نیز نشان دهد که یک گروه مستقل اند و به پاکستان وابسته نیستند.

عتیق الله امرخیل می‌گوید: ” معمولا وقتی که چنین نشست ها درباره افغانستان در کشورهای دیگر جریان پیدا می کنه، طالبان کوشش می‌کنند که دست بالا داشته باشند. تا برای جهان نشان بدهند که تحت حکم پاکستان نیستند و افراد و گروه مستقل هستند، قدرت دارند و می توانند در افغانستان وضعیت را بسیار متشنج بسازند. این ها را بخاطری انجام میدهند تا بالای کشورها، شرایط خود را تحمیل نمایند و حملات اخیر هم از همین نقطه نظر تشدید شده است.”

نشست چهار جانبه صلح عمان، شش روز پیش با حضور نمایندگان کشورهای آمریکا، چین، پاکستان و افغانستان در مسقط، پایتخت عمان برگزار شد. یافتن راه حل سیاسی برای جنگ افغانستان، از اهداف این نشست بود.

این آگاه نظامی، به سلسله مشکلات و ناهم‌آهنگی‌هایی که میان حکومت، دولت و مردم افغانستان وجود دارد، نیز اشاره می‌کند. او بی اعتمادی‌ها، نقش منافع شخصی و رول مافیا را در بازی‌های سیاسی و امنیتی کنونی افغانستان تاثیر گذار می‌خواند. به باور آقای امرخیل: ” نظم درست اداری و دیسپلین لازم نظامی بسیار ضعیف است. همین نقاط ضعف برای مخالفین این زمینه را مساعد ساخته تا در هرجایی رخنه بکند و حملات خود را شدت ببخشد و از این راه برای مردم بفهاند که پیروز می‌شوند و می‌توانند حکومت افغانستان را به چالش بکشانند.”

راه‌های حل چیست

هم‌آهنگی میان نیروهای حمایت قاطع و در رأس آن امریکا با افغانستان نخستین چیزی است که همه از آن به عنوان راه حل مشکل افغانستان یاد می‌کنند. چیزی که اکنون وجود ندارد و در شماری از عملیات‌های حمایتی خطاهای فاجعه بار رخ می‌دهد که در آن به جای هراس افگنان، عمدتا نیروهای افغانستان هدف قرار گرفته و کشته شده اند.

گذشته از این، نا هم‌آهنگی و اختلافات میان سیاست گران ارشد افغانستان و حکومت نیز خیلی جدی است. هر چه افراد تاثیر گذار در سیاست افغانستان در دهه های قبل وجود داشته، اکنون همه به نحوی در مخالفت و یا تقابل با حکومت کنونی قرار دارد.

آگاهان نظامی با اشاره به اجرایی نشدن استراتیژی  جدید امریکا درباره افغانستان و پاکستان، از امریکا می‌خواهند، هر آنچه را که می‌گوید انجام دهد. و تازه باید میان سیاست گران خود شان در مورد افغانستان نیز به یک توافق نظر برسند. آقای امرخیل می‌گوید: ” اینها رییس استخبارات شان یک چیزی می‌گویند، رییس دولت اش چیزی دیگر می‌گویند. همه شان در برابر پاکستان یک چیز را می گویند، ولی در عمل هیچ چیزی صورت نمی گیرد. به همین دلیل وقتی چیزی حتمی نباشد و عملی نشود، چنین چالش ها را بوجود میاورد.”

محمد اقبال صافی عضو کمیسیون  امنیت داخلی مجس نمایندگان هم خواهان اجرایی شدن استراتیژی جدید امریکا در عمل است. او می‌گوید: ” این‌ها وقتی استراتیژی خود را اعلام کردند، باید قبلن تمام آمادگی‌های خود را می‌گرفتند و این کار با آمادگی کامل اجرا می‌شد. امریکا می‌فهمید که استراتیژی آنان، حساسیت‌ها را بر می‌انگیزد، پس باید با پلان و برنامه این را اجرا می‌کردند. حالا هم باید حملات هوایی شان افزایش پیدا کند، هم طالبان را در داخل خاک افغانستان هدف قرار دهد و هم مراکز تمویل و تجهیز آنان را در داخل خاک پاکستان نابود کند.”

پاسخ حکومت

حکومت افغانستان اما در برابر این حمله‌ها پاسخ روشنی ندارد. دفتر ریاست جمهوری افغانستان، گفت‌وگوی خبرنگاران را در مسایل امنیتی به وزارت دفاع این کشور پاس می‌دهد. وزارت دفاع ملی هم ادامه عملیات “تهاجمی و تعرضی” و راه اندازی عملیات شبانه نیروهای ارتش ملی را پاسخی به فعالیت‌های تروریستی گروه‌های هراس افگن می‌خواند.

دولت وزیری سخن‌گوی وزارت دفاع ملی به هشدار گفت: ” وزارت دفاع افغانستان هر روز عملیات تهاجمی و تعرضی را در سراسر کشور اجرا می‌کند. قطعات کماندوی ما هم مصروف پاک‌سازی هستند در محلات مختلف. قوای هوایی ما هم ضربات مستقل و پروازهای حمایوی را اجرا می‌کنه. حملات شبانه ما هم جریان دارد. انشاالله تا توان است دشمن سرکوب می شود و کوشش می شود که امنیت تامین شود.”

آقای وزیری دلیل افزایش حمله‌های تروریستی را، شکست این گروه‌ها را در میدان جنگ می‌داند. او می گوید: ” این گروه‌ها دشمن است. از دشمن گله نیست. اصلا این ها وارخطا است. این ها در میدان جنگ شکست خورده اند و روی آورده اند به حملات انتحاری.”

با این همه، در متن بیانیه روز گذشته دفتر ریاست جمهوری که در واکنش به هدف قرار گرفتن دانشجویان نظامی صادر شد، آمده است که: “دولت برای تأمین امنیت مردم افغانستان از تمام ظرفیت‌‎ها و امکانات استفاده خواهد کرد.”

اما راه‌کار و سیاست امنیتی حکومت افغانستان در برابر گروه‌های تروریستی هم‌واره مورد انتقاد بوده و همه‌گی خواستار راه اندازی عملیات پاکسازی و نابودی تروریستان در هر نقطه افغانستان هستند. چیزی  که تاکنون در عمل کم‌تر دیده شده است. یا اصلن مشکل عمده در استراتیژی سیاست خارجی و داخلی حکومت افغانستان است که جنگ با تروریستان نیز شامل آن می شود و این استراتیژی پس از شانزده سال هنوز وجود ندارد.

آصف سحر

هم رسانی